Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 35


De Nederlandse route afgesneden?

Al sinds jaar en dag kiezen veel Belgen ervoor om in Nederland examen te doen voor het Klein Vaarbewijs. Dat is niet alleen omdat sommigen hun boot in Nederland hebben liggen. Er zijn ook andere redenen waarom de Nederlandse route aantrekkelijk is.

In het verleden speelde daarbij het internationale ICC een belangrijke rol. Het ICC, voluit International Certificate for Operators of Pleasure Craft, is gebaseerd op Resolutie 40 van de UNECE, een organisatie van de Verenigde Naties. Het is een internationaal herkenbaar bewijs waarmee een schipper in het buitenland zijn vaarbekwaamheid kan aantonen.

België paste Resolutie 40 vroeger niet toe. Voor Belgen was Nederland daardoor een aantrekkelijke manier om toch een ICC te verkrijgen. Wie in Nederland het Klein Vaarbewijs behaalt, krijgt tegenwoordig een gecombineerd document: bij het Klein Vaarbewijs I hoort ICC Inland en bij Klein Vaarbewijs II ICC Inland + Coastal.

Inmiddels past ook België Resolutie 40 toe. Wie een Belgisch Stuurbrevet behaalt, kan daarom bij de FOD Mobiliteit een Belgisch ICC aanvragen.

België kent een extra praktische drempel

Er is nog een reden waarom sommige Belgen voor het Nederlandse examen kiezen. Voor een Belgisch Stuurbrevet moet niet alleen theoretische kennis worden aangetoond, maar ook praktijkervaring. Die kan onder meer via een praktijktest of met voldoende geregistreerde praktijkuren worden aangetoond. In Nederland bestaat voor het Klein Vaarbewijs alleen een theorie-examen.

Dat verschil maakt de Nederlandse route voor sommige Belgische kandidaten eenvoudiger en goedkoper. Het CBR laat buitenlandse kandidaten gewoon examen doen en geeft na het voldoen aan de Nederlandse voorwaarden een Klein Vaarbewijs plus ICC af.

Wat zegt Resolutie 40?

Volgens Resolutie 40 behoort een land een ICC in beginsel af te geven aan zijn eigen onderdanen of inwoners. Een Nederlander die in België woont kan dus een Nederlands ICC krijgen. Een Belg die in Nederland woont eveneens.
Anders ligt het bij iemand die Belg is én in België woont. Nu België zelf Resolutie 40 toepast, is het volgens de resolutie de bedoeling dat deze persoon zijn ICC via België verkrijgt.

Nederland lijkt zich daar in de praktijk niet aan te houden. Een Belg kan in Nederland examen doen voor het Klein Vaarbewijs en krijgt daarbij ook het bijbehorende ICC.

Dat is ook in overeenstemming met de Nederlandse regels. In de Nederlandse Binnenvaartwet, het Binnenvaartbesluit en de Binnenvaartregeling staat geen woonplaats- of nationaliteitseis voor het Klein Vaarbewijs. De Binnenvaartregeling bepaalt bovendien dat de instantie die het Klein Vaarbewijs afgeeft aan de houder van een geldig Klein Vaarbewijs het bijbehorende gecombineerde Klein Vaarbewijs/ICC verstrekt.
Het CBR voert daarmee de Nederlandse regels uit. De Nederlandse regeling en de aanbevelingen van Resolutie 40 lijken op dit punt dus niet helemaal netjes op elkaar aan te sluiten. Een praktijk die in het verleden is ontstaan toen België nog niet Resolutie 40 had ondertekend en nog steeds wordt voortgezet.

Is het Nederlandse ICC van een Belg dan ongeldig?

Daarover verscheen onlangs een nogal alarmerend artikel in het Belgische online magazine Watersport. Hierin wordt gewaarschuwd dat een Belg met een in Nederland behaald vaarbewijs en ICC in het buitenland problemen zou kunnen krijgen. Ook wordt gesteld dat controles kunnen volgen. Los van de praktische handhaving maakt men daarmee van een mug een olifant.

De UNECE heeft in de nieuwe Guidelines bij Resolutie 40 rekening gehouden met landen die ICC's ruimer afgeven dan volgens de resolutie de bedoeling is. De UNECE zegt niet dat zo'n ICC daardoor automatisch ongeldig is. Wel kan dit problemen met de erkenning veroorzaken, afhankelijk van de regels van het land waar ermee wordt gevaren.
Dat onderscheid is belangrijk. De regels voor afgifte van een ICC en de regels voor erkenning van een buitenlands vaarbewijs zijn twee verschillende zaken.

België erkent het Nederlandse Klein Vaarbewijs

Dat blijkt al direct in België zelf. De Belgische overheid erkent het Nederlandse Klein Vaarbewijs I als gelijkwaardig aan het Beperkt Stuurbrevet en Klein Vaarbewijs II als gelijkwaardig aan het Algemeen Stuurbrevet.
Een Belg met een Nederlands Klein Vaarbewijs is in België dus niet afhankelijk van het ICC. België erkent het Nederlandse nationale vaarbewijs zelf.

Hetzelfde zien we in andere landen. Kroatië publiceert bijvoorbeeld een uitgebreide lijst van buitenlandse vaarbewijzen die worden geaccepteerd. Daarop staan het Nederlandse Klein Vaarbewijs I en II expliciet vermeld. Ook Nederland zelf erkent naast het ICC tal van buitenlandse nationale vaarbewijzen.

Het ICC is daarmee niet een soort Europees rijbewijs voor boten dat als enige toegang geeft tot buitenlandse vaarwateren. Uiteindelijk bepaalt de nationale regelgeving van het land waar wordt gevaren welke vaarbewijzen daar worden geaccepteerd.

Het Verenigd Koninkrijk laat zien dat Resolutie 40 strikter kan worden toegepast. De Britten kennen voor de recreatievaart niet hetzelfde systeem van een verplicht nationaal vaarbewijs als Nederland en België. Via onder meer de Royal Yachting Association kan na een examen wel een ICC worden verkregen.

De RYA controleert daarbij nadrukkelijk nationaliteit en woonplaats. Een UK ICC is bovendien maar vijf jaar geldig. Wie bijvoorbeeld als Nederlander tijdens zijn verblijf in het Verenigd Koninkrijk een UK ICC heeft verkregen en later naar Nederland verhuist, kan bij verlenging tegen de regels van Resolutie 40 aanlopen. Nederland past de resolutie immers zelf toe en de RYA verwijst zo iemand in beginsel naar zijn eigen land.

Nederland heeft voor zijn Klein Vaarbewijs/ICC ooit een andere constructie gekozen. Het Nederlandse Klein Vaarbewijs is tegenwoordig onbeperkt geldig en de Nederlandse regelgeving bevat voor de afgifte geen woonplaats- of nationaliteitseis.

Kan België de regels aanscherpen?

Een land kan bepalen welke buitenlandse vaarbevoegdheidsbewijzen het op zijn wateren accepteert. België zou zijn regels dus kunnen wijzigen en bijvoorbeeld aanvullende voorwaarden kunnen stellen aan het gebruik van een buitenlands vaarbewijs door Belgische inwoners.

Of dat daadwerkelijk gaat gebeuren is een heel andere vraag. Voor zover wij hebben kunnen nagaan is geen officiële Belgische maatregel aangekondigd waarbij de huidige erkenning van Nederlandse Klein Vaarbewijzen wordt ingetrokken of beperkt.
Ook is daarmee nog niet gezegd wat een eventuele wijziging zou betekenen voor vaarbewijzen die in het verleden rechtsgeldig volgens de Nederlandse regels zijn afgegeven.

Het is bovendien de vraag welk probleem daarmee wordt opgelost. De Belgische pleziervaartsector heeft er uiteindelijk ook belang bij dat mensen zonder onnodige drempels kunnen gaan varen. Strengere regels voor Belgische inwoners die een buitenlands vaarbewijs hebben behaald zouden juist de eigen watersporters treffen.

Over de grens examen doen gebeurt vaker

Het verschijnsel is zeker niet uniek voor het vaarbewijs. Nederlanders steken voor bedieningscertificaten voor de marifoon graag de grens over. Zo bieden Belgische en zelfs Nederlandse opleiders in Nederland opleidingen aan voor de Belgische marifoniecertificaten, die ook gewoon internationaal geldig zijn. De opleiding en examinering verschillen van het Nederlandse systeem en kunnen daardoor voor sommige kandidaten aantrekkelijker zijn.

Een buitenlands certificaat hoeft dus niet verdacht of ongeldig te zijn omdat iemand bewust over de grens examen heeft gedaan. Doorslaggevend is welke eisen het uitgevende land stelt en of het land waar men het document gebruikt dit erkent.

Geen reden voor paniek

Er bestaat dus een mogelijk juridisch aandachtspunt rond de Nederlandse afgifte van ICC's aan Belgen die in België wonen. Resolutie 40 gaat ervan uit dat inwoners of onderdanen van een land dat de resolutie toepast in beginsel daar hun ICC verkrijgen. De Nederlandse Binnenvaartregeling kent die beperking echter niet en koppelt het ICC rechtstreeks aan het Nederlandse Klein Vaarbewijs.

Daaruit volgt niet dat alle Nederlandse ICC's van in België wonende Belgen ineens waardeloos zijn. Daarvoor is de werkelijkheid juridisch veel ingewikkelder. België erkent het Nederlandse Klein Vaarbewijs expliciet en ook verschillende andere landen erkennen nationale vaarbewijzen rechtstreeks naast of buiten het ICC.

Wie in het buitenland gaat varen moet uiteindelijk altijd nagaan welke vaarbevoegdheid daar voor het betreffende schip en vaargebied wordt verlangd. Dat gold gisteren, dat geldt vandaag en dat verandert niet door de discussie over Resolutie 40.

Het laatste woord over de Nederlandse toepassing van Resolutie 40 zal waarschijnlijk nog niet zijn gezegd. Maar de suggestie dat Belgische houders van een Nederlands Klein Vaarbewijs straks plotseling met een ongeldig document rondvaren, vinden wij in de officiële regels geen steun.


Eén Europees vaarbewijs?

Voor de beroepsvaart is Europa inmiddels een stuk verder. Met Europese regelgeving zijn de kwalificaties van bemanningsleden in de binnenvaart vergaand geharmoniseerd. Een volgens deze regels afgegeven kwalificatiecertificaat uit bijvoorbeeld Roemenië wordt daardoor ook in Nederland of België erkend. Een vergelijkbaar Europees systeem voor de recreatievaart bestaat niet en lijkt er op korte termijn ook niet te komen.

Toch is de richting interessant. De EU heeft recent onderzoek laten doen naar belemmeringen die nationale vaarbewijzen kunnen vormen voor EU-burgers die in een ander EU-land beroepsmatig in de recreatievaart actief willen worden, bijvoorbeeld als charterschipper of bootverhuurder. Daarmee raakt de discussie ook aan het Europese vrije verkeer en de vrijheid om in een andere lidstaat diensten aan te bieden.

Wanneer landen de wederzijdse erkenning van vaarbevoegdheidsbewijzen juist zouden beperken en daarmee de praktische werking van Resolutie 40 uithollen, kan dat de roep om Europese harmonisatie versterken. Wat bedoeld is om nationale regels strenger af te schermen, zou zo uiteindelijk juist een argument kunnen worden voor één uniform Europees vaarbevoegdheidsbewijs voor de recreatievaart.


Biocidevrije antifouling presteert goed

Een nieuw onderzoek naar antifouling laat zien dat biocidevrije coatings in veel gevallen beter presteren dan traditionele verven die aangroei bestrijden met chemische stoffen. Dat blijkt uit een uitgebreide praktijktest die is gepubliceerd door het Britse tijdschrift Practical Boat Owner.

Voor het onderzoek werden verschillende soorten antifouling gedurende langere tijd onder identieke omstandigheden getest. Daarbij werd gekeken naar de mate van aangroei, de duurzaamheid van de coating en het onderhoud dat nodig was om de romp schoon te houden.

Opvallend is dat juist de biocidevrije systemen de beste resultaten behaalden. Sommige traditionele antifoulings bleken gevoeliger voor aangroei van algen, mosselen en andere organismen. Volgens de onderzoekers bieden moderne coatings zonder biociden inmiddels een volwaardig alternatief voor conventionele producten.

De uitkomsten sluiten aan bij een bredere ontwikkeling binnen Europa. De regelgeving rond het gebruik van biociden wordt steeds strenger en de druk op fabrikanten om milieuvriendelijkere alternatieven te ontwikkelen neemt toe. Verschillende producenten investeren daarom in nieuwe technieken, zoals gladde coatings die aangroei bemoeilijken zonder gebruik te maken van giftige stoffen.

Het onderzoek onderstreept dat de markt voor antifouling zich nog steeds ontwikkelt. Nieuwe producten worden niet alleen beoordeeld op hun effectiviteit, maar ook op hun impact op het milieu.


Beeld: © picture alliance / Alberto Lo Bianco

Ook werf Bayesian in zwaar weer

De nasleep van de ramp met het superzeiljacht Bayesian krijgt steeds meer een juridisch en financieel karakter. The Italian Sea Group (TISG), het moederbedrijf van Perini Navi, heeft inmiddels bescherming tegen schuldeisers aangevraagd. Het bedrijf kampt met financiële problemen die overigens verder gaan dan alleen de gevolgen van de ramp met de Bayesian.

Tegelijkertijd loopt een opmerkelijke schadeclaim van TISG tegen de eigenaar van het jacht, Revtom, dat wordt gecontroleerd door Angela Bacares, de weduwe van Mike Lynch, en tegen enkele bemanningsleden. De werf eist € 456 miljoen en stelt dat fouten van de bemanning het zinken hebben veroorzaakt en vervolgens tot grote reputatie- en omzetschade bij Perini Navi hebben geleid.

Een eerdere claim uit september 2024 zorgt daarbij gemakkelijk voor verwarring. Advocaten van TISG dienden toen al een claim van ongeveer €222 miljoen in tegen onder anderen Bacares en bemanningsleden. TISG verklaarde kort daarna dat die procedure niet door de onderneming was goedgekeurd, liet de stukken intrekken en verbrak de relatie met de betrokken advocaten. De huidige claim van €456 miljoen is wel door TISG zelf aangespannen.

Van een omgekeerde rechtszaak van Bacares tegen de werf heb ik vooralsnog geen betrouwbare bevestiging kunnen vinden. Wel heeft het Britse MAIB bij zijn onderzoek kwetsbaarheden in de stabiliteit van het jacht vastgesteld, terwijl TISG constructie- of ontwerpfouten bestrijdt en de oorzaak bij menselijk handelen legt. Juist die tegenstelling kan uiteindelijk van groot belang worden bij de verschillende aansprakelijkheidsprocedures rond de ramp.

Beeld: © picture alliance / Alberto Lo Bianco


Examenlocatie Oostende blijft gesloten

Eerder schreven wij dat in België de examenlocatie voor het Stuurbrevet in Oostende tijdens de zomerstop gesloten zou zijn. Nu blijkt dat dit niet helemaal juist was. De verantwoordelijke Belgische dienst FOD Mobiliteit en Vervoer maakt bekend dat de examenlocatie definitief gesloten blijft.
Wie nu nog examen wil doen voor het Algemeen of Beperkt Stuurbrevet kan terecht op een van de andere 3 locaties in Brussel, Antwerpen of Namen.
Tijdens de volgende zomerstop in juli en augustus 2027 zal alleen de locatie Brussel open blijven.

Naast het theoretische examen kan men voor de praktijktest terecht bij de erkende praktijkcentra.


Nieuwe 1820 IJsselmeer leverbaar

De Hydrografische kaartenset 1820 voor het IJssel- en Markermeer was precies in het hoogseizoen tijdelijk niet leverbaar. De vooraad was op bij de Dienst der Hydrografie. Omdat er sinds het verschijnen van de eerste editie in 2024 diverse correcties van toepassing waren heeft de Hydrografie gelijk een compleet nieuwe editie gemaakt. Deze is zojuist verschenen en vanaf vandaag ook uit voorraad leverbaar.


Nieuwe datahub van PredictWind

PredictWind heeft de DataHub Pro geïntroduceerd, een nieuwe centrale communicatiehub voor zeil- en motorjachten. Het apparaat combineert onder meer Wi-Fi 6 met aansluitmogelijkheden voor Starlink en mobiele LTE-verbindingen. Aan boord verzamelt de DataHub gegevens uit bijvoorbeeld GPS, AIS en NMEA 2000 en maakt deze beschikbaar voor de diensten van PredictWind. Functies zijn onder meer volgen op afstand, ankeralarm, man-overboordalarm en het op afstand uitlezen van boordinstrumenten. Bij het wegvallen van een verbinding kan automatisch naar een andere beschikbare verbinding worden overgeschakeld.


Zonnecellen straks in elke vorm

Onderzoekers van de University of Sheffield hebben zonnecellen rechtstreeks aangebracht op met koolstofvezel versterkte kunststof. Met een speciale sproeitechniek worden dunne perovskiet-zonnecellen op het sterke en lichte composietmateriaal aangebracht. Zo kan een constructiedeel tegelijkertijd een dragende functie hebben én elektriciteit opwekken.

De onderzoekers bereikten op vlakke delen een rendement van 14 procent en slaagden er ook in zonnecellen aan te brengen op gebogen koolstofvezel. Zelfs na herhaalde mechanische belasting bleef de werking behouden.

Dat maakt de techniek interessant voor onder meer auto's en vliegtuigen, maar en zeker ook voor de watersport. Rompen, dekken, opbouwen of andere composietdelen van een jacht zouden in de toekomst zelf zonne-energie kunnen opwekken, zonder dat daarvoor losse zonnepanelen op het oppervlak hoeven te worden gemonteerd. Voorlopig gaat het nog om onderzoek, maar het principe is veelbelovend.


Jachtwerf Heeg overgenomen

Vier medewerkers van Jachtwerf Heeg hebben het bedrijf waar zij werkten zelf overgenomen. Frans-Jan Punt, Auke de Jong, Arno Bos en Ezra Sybrandy namen vorig jaar al de werf over van eigenaar Geert Wijma. De oude bedrijfslocatie werd verkocht aan Wajer Yachts en Jachtwerf Heeg verhuisde naar een andere locatie in Heeg.

De werf is vooral bekend van de Randmeer, waarvan sinds de jaren zestig meer dan 2.000 exemplaren zijn gebouwd. De markt is inmiddels sterk veranderd: onderhoud, winterstalling en de verkoop van gebruikte boten worden belangrijker. Toch willen de nieuwe eigenaren jaarlijks nog drie tot vijf nieuwe boten bouwen. Ook wordt verder gewerkt aan vernieuwing, waaronder een Randmeer met ingebouwde elektrische motor en aangepaste uitvoeringen van de Pointer 22 en 25.


Alle boeken voor het Klein Vaarbewijs


Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 34


Europese watersport kiest voor alternatieven

Twee weken geleden schreven wij over de geleidelijke verschuiving van GTL naar HVO100 bij steeds meer jachthavens. Inmiddels is duidelijk dat die ontwikkeling past binnen een veel grotere Europese strategie. De Europese brancheorganisatie voor de watersport (EBI) heeft een routekaart gepubliceerd voor de energietransitie van de recreatievaart. Daarin wordt niet één nieuwe brandstof als winnaar aangewezen, maar juist gekozen voor een combinatie van oplossingen.

Volgens EBI is dat ook logisch. Europa telt ruim 6,5 miljoen recreatievaartuigen, variërend van kleine open boten tot grote motorjachten en zeiljachten. Eén oplossing die voor al deze schepen geschikt is, bestaat simpelweg niet. Daarom pleit de organisatie voor een technologie-neutrale aanpak, waarbij verschillende vormen van aandrijving naast elkaar kunnen bestaan.

Voor bestaande dieselmotoren ziet EBI vooral een belangrijke rol voor HVO100. Deze duurzame diesel kan bij veel motoren zonder ingrijpende aanpassingen worden gebruikt en vraagt geen nieuwe tankinstallaties. Daarmee kan de uitstoot op relatief korte termijn worden verminderd. Dat sluit goed aan bij de ontwikkeling die we nu al zien in Nederland, België en Denemarken, waar steeds meer leveranciers GTL vervangen door HVO100.

Elektrisch varen krijgt volgens de routekaart vooral een grotere rol bij kleinere boten, dagtochten en de binnenwateren. Voor grotere motorjachten en lange afstanden zijn accu's voorlopig vaak nog te zwaar of bieden ze onvoldoende actieradius. Voor die categorie kijkt de sector ook naar toekomstige mogelijkheden zoals waterstof en methanol, al bevinden die zich voor de recreatievaart nog grotendeels in de ontwikkelingsfase.

Opvallend is dat de routekaart de jachthaven centraal stelt. Niet alleen schepen moeten veranderen, maar ook de infrastructuur. De komende jaren zullen steeds meer havens moeten investeren in laadpunten, duurzame brandstoffen en voorzieningen die passen bij de aandrijving van de toekomst. Volgens EBI is samenwerking tussen overheden, jachthavens en de watersportbranche daarbij essentieel.

Het betekent vooral dat de overgang geleidelijk zal verlopen. Traditionele diesel zal niet van de ene op de andere dag verdwijnen, maar het aanbod van duurzame alternatieven zal de komende jaren steeds verder groeien. De recente overstap van GTL naar HVO100 bij diverse bunkerlocaties lijkt daarmee niet op zichzelf te staan, maar vormt waarschijnlijk de eerste zichtbare stap in een veel bredere energietransitie binnen de Europese recreatievaart.

In de Waterkaarten App zijn de meeste brandstofverkooppunten in havens, bunkerstations en verkooppunten langs het water opgenomen. Per punt wordt getracht een zo compleet en actueel mogelijk overzicht te geven van de soorten brandstoffen die er verkrijgbaar zijn. Met alle veranderingen en ontwikkelingen op dit vlak roepen wij verkooppunten en alle schippers op om vooral door te geven als u ziet dat er informatie mist of niet meer actueel is. 
Iets doorgeven kan eenvoudig per mail: support@waterkaarten.app.


Hiswa te Water komt er weer aan

De organisatie van HISWA te water richt zich nadrukkelijker op internationale groei. Volgens de organisatoren is het aankomende evenement breder opgezet, met meer aandacht voor buitenlandse bezoekers, internationale exposanten en nieuwe doelgroepen.

De beurs vindt plaats van 2 tot en met 6 september in de Bataviahaven in Lelystad. Bezoekers kunnen er terecht voor zeiljachten, motorboten, sloepen, innovatieve watersportproducten en diverse primeurs.

Met de nieuwe koers wil de organisatie de positie van HISWA te water als toonaangevende in-water boatshow in Noord-Europa verder versterken. Daarmee sluit de beurs aan bij een bredere ontwikkeling waarbij watersportevenementen steeds vaker een internationaal karakter krijgen.


Slimme bekabeling in Golden Globe

De Deense solozeiler Gunnar Christensen bereidt zijn jacht Albatros voor op de Golden Globe Race van 2026 met een ingrijpende vernieuwing van het elektrische systeem aan boord. Daarbij krijgt hij ondersteuning van Smart Boat, een bedrijf dat zich specialiseert in modulaire en digitaal aangestuurde boordsystemen.

Op het eerste gezicht lijkt dat opmerkelijk. De Golden Globe Race staat juist bekend om de strenge beperkingen op het gebruik van moderne technologie. De deelnemers varen zonder GPS, elektronische zeekaarten en andere moderne navigatiemiddelen en bepalen hun positie met traditionele methoden, zoals een sextant en papieren zeekaarten.

De vernieuwing aan boord van Albatros heeft echter geen betrekking op de navigatie, maar op de elektrische infrastructuur van het schip. Het zogeheten Smartwiring-systeem vervangt de traditionele bekabeling door een netwerk van slimme modules die de stroomvoorziening en elektrische installaties aan boord beheren en bewaken.


Beeld: Vaarwijzer

Klein Vaarbewijs boeken vergeleken

Wie het Klein Vaarbewijs wil halen, heeft opvallend veel keuze. Maar liefst vier verschillende boeken behandelen dezelfde examenstof. Dat kan ook nauwelijks anders, want het CBR bepaalt welke onderwerpen tijdens het examen aan bod komen. Toch verschillen de boeken in opbouw, didactiek en doelgroep. De keuze voor een cursusboek kan daardoor lastig zijn.

Het ANWB Cursusboek is waarschijnlijk het bekendste vaarbewijsboek van Nederland. Generaties watersporters hebben ermee geleerd en dat merkt u direct aan de opzet. Het boek volgt een duidelijke structuur en behandelt de leerstof in een logische volgorde.

De kracht van het ANWB-boek ligt vooral in de balans tussen theorie en praktijk. De auteurs beperken zich niet tot het uitleggen van examenvragen, maar plaatsen de leerstof in een bredere nautische context. Regels worden gekoppeld aan praktijksituaties op het water en veel illustraties verduidelijken de tekst.

Het boek wordt vaak geprezen vanwege de volledigheid en de heldere uitleg. Tegelijkertijd noemen sommige cursisten juist die volledigheid als een nadeel. Het boek bevat veel achtergrondinformatie en dat kan voor beginnende watersporters soms overweldigend zijn.

Wie graag leest, geïnteresseerd is in de achterliggende theorie en de stof echt wil begrijpen, zal zich in dit boek waarschijnlijk thuis voelen. Wie vooral zo snel mogelijk wil slagen, kan de hoeveelheid informatie als een drempel ervaren.

De Leidraad voor het Vaarbewijs heeft binnen de watersport een bijna iconische status. Het boek wordt al tientallen jaren gebruikt door opleidingsinstituten, vaarscholen en examenkandidaten.

Waar het ANWB-boek de theorie toegankelijk probeert te maken, kiest de Leidraad nadrukkelijk voor een meer formele benadering. De uitleg is nauwkeurig, uitgebreid en technisch correct. Het boek behandelt de leerstof zeer systematisch en staat bekend om de hoge inhoudelijke kwaliteit.

Juist die grondigheid maakt de Leidraad voor veel ervaren watersporters aantrekkelijk. Het boek wordt regelmatig omschreven als een naslagwerk dat ook na het behalen van het examen nog waarde heeft. Daar staat tegenover dat de schrijfstijl minder toegankelijk is dan die van sommige concurrenten. Beginners kunnen het taalgebruik als zakelijk of theoretisch ervaren. Het boek vraagt meer concentratie en discipline van de lezer.

De Leidraad is daardoor vooral geschikt voor cursisten die graag diep in de materie duiken, een traditionele lesmethode waarderen en behoefte hebben aan een boek dat verder gaat dan alleen de exameneisen.

Het VBO Cursusboek Klein Vaarbewijs kiest voor een andere route. De nadruk ligt minder op achtergrondkennis en meer op een efficiënte voorbereiding op het examen.

De auteurs hebben de stof compact georganiseerd. Korte tekstblokken, overzichtelijke schema's en een directe schrijfstijl maken het leren eenvoudiger. De opbouw sluit goed aan bij zelfstandig studeren. Het blijkt dat veel cursisten de overzichtelijkheid waarderen. De leerstof is minder massief dan in sommige andere boeken en daardoor beter te overzien. De combinatie met online 
Het keerpunt van deze aanpak is dat er minder ruimte is voor verdieping. Wie een onderwerp volledig wil doorgronden, zal soms aanvullende informatie moeten zoeken.

Het VBO boek lijkt vooral geschikt voor mensen die een duidelijke en compacte leermethode zoeken, weinig tijd hebben of moeite hebben met omvangrijke studieboeken. De koppeling van boek en online instructievideo's is uniek en waardevol.

Het jongste boek in dit gezelschap is het Cursusboek van de Vaarbewijs Academy. Het boek is ontwikkeld vanuit een moderne onderwijsvisie, waarbij het papieren cursusboek onderdeel is van een bredere leeromgeving waarbij boek en digitale examentraining zijn gecombineerd.

De auteurs hebben duidelijk gekeken naar hedendaagse onderwijsmethoden. De stof is opgesplitst in relatief kleine, overzichtelijke onderdelen. Veel aandacht gaat uit naar visuele ondersteuning, herkenbare praktijksituaties en een stapsgewijze opbouw. 

Hoewel alle hier besproken boeken ook verkrijgbaar zijn met een online examentraining is de koppeling van het Vaarbewijs Academy boek met de online examentraining cruciaal voor een goede voorbereiding. Het boek is weliswaar ook los leverbaar, maar voor dit boek raden wij zeker aan om het te kopen in combinatie met de online examentraining.
De keerzijde is dan uiteraard dat het boek minder goed los van die digitale omgeving kan worden beoordeeld. De volledige leerervaring bestaat uit meer dan alleen de gedrukte uitgave.

Voor cursisten die liever leren via een combinatie van papier en digitale hulpmiddelen, is dit waarschijnlijk de meest eigentijdse keuze.

Alle vier boeken bieden de complete leerstof en helpen u om goed voorbereid op het examen te verschijnen. Het verschil zit dus vooral in de manier waarop de kennis wordt aangeboden.

De ANWB biedt een evenwichtige combinatie van theorie en praktijk. De Leidraad kiest voor maximale diepgang en nauwkeurigheid. De Studiewijzer legt de nadruk op overzicht en efficiëntie. De Vaarbewijs Academy combineert een gedrukt boek met moderne, digitale leermiddelen.

Daarmee wordt de keuze uiteindelijk vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur. De cursist die graag leest en de achtergronden wil begrijpen, zal waarschijnlijk uitkomen bij de ANWB of de Leidraad. Wie snel en gestructureerd wil studeren, zal eerder kiezen voor de Studiewijzer. En wie gewend is aan digitaal leren, vindt in de Vaarbewijs Academy een cursusboek dat aansluit bij die leerstijl.

Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie. Niet het beste cursusboek bepaalt het succes, maar het boek dat het beste aansluit bij de manier waarop u leert.


Maritieme omzet Yamaha groeit

Yamaha Motor rapporteert over de eerste helft van 2026 een omzet van 300,7 miljard yen voor de divisie Marine Products, 7,4 procent meer dan een jaar eerder. Het bedrijfsresultaat steeg 18,3 procent. De vraag naar buitenboordmotoren bleef in Europa ongeveer gelijk, terwijl vooral Azië en Latijns-Amerika groei lieten zien.


Groen licht voor overname Everllence

De Europese Commissie heeft op 12 augustus de gezamenlijke zeggenschap van Bain Capital en Volkswagen over Everllence goedgekeurd. Everllence, het voormalige MAN Energy Solutions, is een belangrijke leverancier van scheepsmotoren en oplossingen voor alternatieve brandstoffen, efficiëntie en verduurzaming. Volkswagen verkoopt volgens de aangekondigde constructie 51 procent aan Bain Capital en houdt 49 procent.


Beeld: Instagram

Superjacht zinkt 4 dagen na oplevering

Het 39,6 meter lange motorjacht Amer F100 is voor de kust van het Italiaanse Catanzaro gezonken, slechts vier dagen nadat het schip aan de eigenaar was overgedragen. Alle opvarenden konden het jacht tijdig verlaten en er vielen geen gewonden.

Volgens Italiaanse media ontstonden tijdens de eerste vaart technische problemen, waarna water het schip binnendrong. Hulpdiensten probeerden het jacht nog te stabiliseren, maar dat bleek uiteindelijk niet mogelijk.

De Amer F100 werd gebouwd door de Italiaanse werf Permare en beleefde in mei 2025 zijn officiële première. Het jacht maakte deel uit van een nieuwe generatie half glijdende motorjachten, waarbij snelheid werd gecombineerd met een lager brandstofverbruik.

De Italiaanse autoriteiten zijn een onderzoek gestart naar de oorzaak van het incident. Ook wordt bekeken welke rol eventuele technische defecten hebben gespeeld bij het zinken van het vrijwel nieuwe schip.

Het zinken van een schip kort na de tewaterlating of oplevering is niet uniek. In 2025 ging het 43 meter lange zeiljacht Dolce Vento al tijdens een proefvaart voor de Turkse kust verloren. Een veel bekender historisch voorbeeld is het Zweedse oorlogsschip Vasa, dat in 1628 zonk.


Drone in strijd tegen mensensmokkel

De Belgische kustpolitie heeft een nieuwe fixed wing drone getest voor de opsporing van mensensmokkel op zee. Het toestel kan grote gebieden langdurig vanuit de lucht observeren en is bedoeld als aanvulling op bestaande patrouilles.

De test maakt deel uit van een breder onderzoek naar de inzet van onbemande systemen bij maritieme handhaving. Drones worden steeds vaker gebruikt voor taken als grensbewaking, zoek- en reddingsoperaties en het toezicht op scheepvaart en kustgebieden.


Beeld: Waterkaarten App

Laag water in Europa

Zo zit laag water er uit in de Waterkaarten App. Tientallen stremmingen, beperkingen en waarschuwingen. De scheepvaartberichten direct in de Waterkaarten app op uw smartphone, tablet of Windows laptop.


Brand bij elektromotorenfabrikant Temo

Een grote brand heeft de hoofdvestiging van de Franse fabrikant van elektrische buitenboordmotoren TEMO in Vannes verwoest. Het vuur legde een belangrijk deel van het bedrijfspand in de as, waaronder productieruimten, kantoren en voorraden.

Volgens het bedrijf zijn er geen slachtoffers gevallen. TEMO onderzoekt momenteel de oorzaak van de brand en werkt aan plannen om de activiteiten zo snel mogelijk te hervatten. De productie van de populaire elektrische buitenboordmotoren zal hierdoor naar verwachting tijdelijk worden verstoord.

TEMO groeide de afgelopen jaren uit tot een bekende naam op het gebied van compacte elektrische aandrijfsystemen voor bijboten, zeilboten en kleinere recreatievaartuigen. Het bedrijf heeft inmiddels klanten in verschillende Europese landen, waaronder Nederland en België.


Richtlijnen voor lithium-ijzerfosfaataccu's

De snelle opmars van lithium-ijzerfosfaataccu's (LiFePO4 of LFP) in de watersport heeft geleid tot nieuwe internationale richtlijnen voor de installatie van deze accutechnologie aan boord. De Britse organisatie British Marine heeft samen met het keuringsinstituut IIMS (International Institute of Marine Surveying) een praktische handleiding gepubliceerd die installateurs, keurmeesters en booteigenaren moet helpen bij de veilige toepassing van deze accu's.

De nieuwe richtlijnen komen op een moment waarop steeds meer watersporters overstappen van traditionele loodzuuraccu's naar lithiumaccu's. Vooral de hogere energiedichtheid, het lagere gewicht en de langere levensduur maken LiFePO4 aantrekkelijk voor zowel zeil- als motorjachten.

De publicatie benadrukt dat niet alle lithiumaccu's hetzelfde zijn. Incidenten met elektrische auto's en consumentenelektronica hebben de afgelopen jaren geleid tot bezorgdheid over brandveiligheid, maar LiFePO4-accu's verschillen technisch sterk van andere lithium accu's. Dat betekent echter niet dat een bestaande loodzuurinstallatie zonder aanpassingen kan worden vervangen door een lithiumaccu. Volgens de nieuwe richtlijnen moeten complete energiesystemen worden beoordeeld, inclusief laadapparatuur, bekabeling, zekeringen, accumanagement en ventilatie.

Voor Nederlandse en Belgische watersporters zijn deze aanbevelingen direct relevant. Ook binnen Europa gelden al diverse normen en richtlijnen voor elektrische installaties aan boord, waaronder de ISO 13297-norm voor elektrische systemen op kleine vaartuigen en de ISO 23625-norm die specifiek betrekking heeft op lithiumaccu's.
Daarnaast stellen verzekeraars, keuringsinstanties en jachthavens steeds vaker aanvullende eisen aan lithiuminstallaties. Bij nieuwbouwjachten worden dergelijke systemen meestal al volgens de geldende normen geïnstalleerd, maar bij zelf uitgevoerde aanpassingen ontstaan regelmatig problemen.

De nieuwe richtlijnen benadrukken vier aandachtspunten:

  • Vervang niet alleen de accu, maar beoordeel het volledige elektrische systeem.
  • Controleer of acculaders, dynamoregelaars, omvormers en walstroomladers geschikt zijn voor lithiumaccu's.
  • Zorg voor een goed functionerend Battery Management System (BMS).
  • Besteed extra aandacht aan de dimensionering van bekabeling, zekeringen en beveiligingen.

Vooral bij oudere jachten is een eenvoudige één-op-één-vervanging van een loodzuuraccu door een lithiumaccu lang niet altijd mogelijk.

De verwachting is dat het gebruik van LiFePO4-accu's de komende jaren verder zal toenemen. Elektrische voortstuwing, grotere accubanken en een toenemende afhankelijkheid van elektrische apparatuur zorgen ervoor dat de energievoorziening aan boord steeds belangrijker wordt.

Bron: Marine Industry News

Een belangrijke kanttekening bij de Britse handleiding is wel dat deze nergens verwijst naar de Europese ISO-normen. Aan deze kant van het Kanaal zijn deze echter wel degelijk relevant. Dat doet echter niets af aan de belangrijkste conclusie: de accu is niet het belangrijkste onderdeel van een lithiuminstallatie. Het complete energiesysteem is dat wel.


Auteur John Rousmaniere overleden

In de Verenigde Staten is zeilauteur, historicus en veiligheidsdeskundige John Rousmaniere overleden. Hoewel zijn boeken in Europa relatief onbekend zijn, had hij grote invloed op het denken over veiligheid aan boord van plezierjachten.

Rousmaniere nam deel aan de beruchte Fastnet Race van 1979, die werd getroffen door een zware storm waarbij vijftien deelnemers om het leven kwamen. Die ervaring vormde de basis voor zijn jarenlange inzet voor betere veiligheidsprocedures en voorlichting binnen de recreatievaart. Hij schreef talloze boeken over zeemanschap en veiligheid aan boord.


Beeld: Vaarwijzer

Getijtafels voor 2027 verschenen

De nieuwe editie van de Getijtafels 2027 is verschenen. Deze jaarlijkse uitgave bevat de officiële gegevens over hoog- en laagwater langs de Nederlandse kust, de Waddenzee en de Zeeuwse wateren.

De tabellen vormen nog altijd een belangrijk hulpmiddel voor tochtplanning, het berekenen van waterdiepten en het bepalen van geschikte vertrektijden. De uitgave bevat daarnaast diverse overzichten en praktische informatie die van belang zijn voor de kust- en zeevaart.

De Getijtafels 2027 zijn nu leverbaar en bestrijken de periode van 1 januari tot en met 31 december 2027.

De Getijtafels 2026 zijn helaas uitverkocht en dus niet meer leverbaar. Zoekt u actuele getijdegegevens voor dit jaar dan is er de HP33. Deze bevat naast de getijdetabellen ook de stroomkaarten. Of download het gratis supplement voor de ANWB Wateratlas met getijdetabellen voor 2026.  




aanbiedingen activiteiten adn adnr Adriatische zee afval agentschap telecom ais almanak ankeren anwb app's apparatuur Atlantische oceaan automatic identification system autonoom varen avontuur baz bedieningstijden beginners belangenbehartiging belastingen Belgie bemanning beperkt groot vaarbewijs beroepsvaart besparing betonning bijzonder binnenvaart binnenvaartexamens binnenvaartnieuws binnenwater boeken boekennieuws boordboeken boot delen boot kopen boot verkopen boothuur bootverhuur boten te koop bpr brexit brugbediening buitenboordmotor buitenland caledonia cartografie catamaran cbr certificaten cevni communicatie cruises cursus cvo cwo deeleigendom denemarken dieselmotor diploma discussie doe-het-zelf douane drenthe Duitsland duurzaamheid ecdis economie ehbo el elektriciteit elektrisch varen enc engeland erfgoed Europa evenementen examen financieel fiscaal Frankrijk friesland gadgets geschenk getijden gevaarlijke stoffen gmdss goede doelen golfsurfing gps griekenland groningen groot motorschip groot pleziervaartbewijs groot vaarbewijs grote pleziervaart handhaving historie hiswa hydrografie ICC icp IJsselmeer ilent imray inland-ECDIS innovatie internationaal internationaal vaarbewijs internet Italie jachtbouw jachthavens jachtmakelaar jachtontwerp jeugdboeken jeugdzeilen kaartinstrumenten kaartpassen kado kajuitjachtzeilen keuring kielbootzeilen kinderen aan boord kiteboard kitesurfing klassieke schepen klein vaarbewijs klussen knrm kombuis kroatie kustnavigatie kustwacht leesboeken leren lesmateriaal ligplaatsen logboek m magazines manoeuvreren marcom marifonie marifoon marine markermeer marktontwikkelingen marrekrite medisch meteorologie middellandse zee milieu moezel motorbootvaren motorboten museum natuur nautische publicaties navigatie navigator nederland nie nieuwe schepen noordzee noorwegen oceaan olympische spelen onbemand varen onderhoud ondernemerschap oosterschelde Oostzee opmerkelijk overheid passagiersvaart pilot plannen plastic soup platbodem plezierbootbelasting Polen politie politiek portugal problemen productnieuws promanent provincie radar recycling reddingsbrigade reddingsmiddelen regelgeving reisvoorbereiding reizen rijkswaterstaat rijnpatent rijnvaart river information system rivieren rondvaartschipper rpr RYA sabathical satnav scandinavie scheepsbouw scheepsonderhoud scheepvaart scheepvaartboeken scheepvaartnieuws schiemannen schoonmaken sectornieuws slecht weer sloepvaren sluizen snelle motorboot software spanje spiegel der zeilvaart src sre srw staande mastroute storm stremmingen stuurbrevet SUP superjachten surfing surfschool techniek tips TKN toekomst toerisme toerzeilen topsport trends tuigage Turkije tweedehands uitrusting vaaratlas vaarbelasting vaarbewijs vaardocumenten vaargebieden vaargegevens vaargids vaarinformatie vaarkaart vaaropleiding vaarpraktijk vaarregels vaarreglementen vaarroutes vaarschool vaartax vaartberichten vaartocht vaartuigregistratie vaarvakantie vaarwater vaarweg vaarwijzer vaarwinkel vamex varendoejesamen veiligheid verhuur verkeersbegeleiding vhf visserij waddenzee wadvaren wateratlas waterkaart waterkampioen waterland waterrecreatie watersport watersportbeurzen watersportbladen watersportboeken watersportnieuws watersportopleiding watersportvakantie watersportverbond wedstrijden weer wereldomzeiling Westerschelde wetenswaardig wetgeving windsurfing winterberging winterklaarmaken winterstalling zeekaarten zeeland zeemanschap zeevaart zeevaartschool zeezeilen zeilbewijs zeilboot zeilen zeilheld zeilles zeilschepen zeilschool zeiltrim zwaar weer

Google banner

NIEUWSBRIEF

E-mail adres:

 

Blijf op de hoogte; abonneer u op de gratis nieuwsbrief

Blogarchief

Google side

Vaarwijzer weblog

Vaarwijzer™ is een website met infomatie voor watersport en scheepvaart. Informatie die u helpt om beter voorbereid het water op te gaan. In de Vaarwijzer Weblog vindt u actuele berichten en het archief van alle berichten die eerder in de Vaarwijzer Nieuwsbrief zijn verschenen.