Zelfredzaam zeemanschap

Auteur Dick Hughes organiseert op 6 november een eendaagse cursus over Zelfredzaam zeemanschap. Wat te doen als de stroom uitvalt en u geen gebruik meer kunt maken van apparatuur als GPS en kaartplotter?

De cursus Zelfredzaam Zeemanschap gaat uit van de situatie dat alle techniek eruit ligt en dat U nog 100 of 1.000 mijl te gaan hebt. U heeft geen voltage, geen kompas, geen log, geen zeekaart, geen positie, geen stuurautomaat, geen weerberichten, niets. De boot vaart gewoon, maar de schipper moet nu zelf aan de slag en op eigen inzicht de haven bereiken. Dat kan. Met simpele en aan boord voorhanden middelen zijn al deze problemen gewoon op te lossen. U leert zelf een kompas te maken, zelf een log te maken, zelf een zeekaart te maken, zelf een dagelijkse middagpositie te bepalen met een zelf aan boord gemaakt hoekmeetinstrument, de boot zelfsturend te maken, zelf de weersontwikkelingen te leren inschatten, enzovoort.

Wanneer u geïnteresseerd bent in deze eendaagse cursus op zondag 6 november a.s. in Gorinchem bij Datema Amsterdam, verzoeken wij u om zo snel mogelijk uw mail-adres te sturen naar datema-amsterdam@planet.nl met het verzoek om meer informatie. U krijgt dan alle verdere bijzonderheden gestuurd. Let op: Datema Amsterdam zit niet meer in Amsterdam, maar is gevestigd is Gorinchem.

Dick Hughes is onder andere auteur van het Boordboek Zelfredzaam Zeemanschap.

Hiswa te Water

Nog tot en met zondag 4 september kunt u terecht op de Hiswa te Water. Deze vindt plaats in Amsterdam Marina. Meer op de website ...

'Zeilmeisje' Laura leert jongeren zeilen op zee

Een nieuwe stichting gaat jongeren vertrouwd maken met zeezeilen over lange afstanden. De Laura Dekker World Sailing Foundation presenteert zich volgende week tijdens de HISWA te Water in Amsterdam. De stichting is een initiatief van Laura Dekker, het zeilmeisje. Het plan is om Laura's tweemaster Guppy aan te schaffen en die als oefenschip in te zetten voor de opleiding.

Het boek dat Laura over haar zeiltocht schreef is nog beperkt leverbaar. Het boek dat haar oma schreef over haar tocht en de strijd met de autoriteiten die daaraan vooraf ging is uitverkocht.

Watersport in de lift

Op basis van cijfers van de Hiswa bericht nieuwssite Nu.nl dat de watersportsector kennelijk weer in de lift (naar boven) zit. Er worden meer gebruikte schepen verkocht en ook scoren jachtenbouwers weer meer orders voor nieuwbouw. En ook de verhuur van pleziervaartuigen neemt toe. De Hiswa presenteerde deze cijfers aan de vooravond van de natte Hiswa.

Hoewel wij natuurlijk graag mee doen in de "hoera stemming" is enige nuancering toch op zijn plaats. Directeur Geert Dijks van de Hiswa spreekt namelijk van stabilisatie. En hoopt men aan het einde van het jaar een klein plusje te kunnen presenteren. Dat is iets anders dan groei. De lift naar beneden is kennelijk gestopt, maar niemand die weet of we al in de kelder zijn. En stabilisatie na krimp betekent nog altijd dat het niveau dus lager is dan voor de daling in gang werd gezet.

Ook de verkoop van tweedehands schepen blijkt toch nog zorgelijk. Namelijk "voor boten tussen de 8 en 25 meter ligt voor de sector een uitdaging om nieuwe kopers te vinden". Een wel erg brede afbakening waar bijna alle plezierjachten binnen vallen.
De HISWA-directeur erkent dat het herstel dan ook met name optreedt bij het 'instapniveau' van de watersport. Zo doen onder meer zeilscholen het goed, wint kitesurfen terrein en zit de verhuur van sloepen in de lift. De uitdaging is om deze mensen die in aanraking komen met de watersport ook ''vast te houden" en om de nog steeds groeiende groep ouder wordende pleziervaarders langer aan het varen te houden.

Overigens zit de omzet van onze online Vaarwinkel wel goed in de lift. De omzet over de eerste helft van 2016 lag zo'n 20% hoger dan de omzet over de eerste helft van 2015. En dat terwijl er in 2016 tot nu toe toch aanzienlijk minder nieuwe boeken verschenen dan in 2015. Juist nieuwe boeken en kaarten zijn normaal gesproken altijd goed voor extra verkopen.

En om u nog wat vrolijker te stemmen lees dan eens het stukje van Vincent Zuidema van de ANWB over zijn zeilvakantie ...

De kleine lettertjes

Heeft u soms moeite om de kleine lettertjes te lezen? In contracten of leveringsvoorwaarden, maar bijvoorbeeld ook op de vaarkaart. Dan is het mooie vergroot kristal wellicht iets voor u. Werkt als een vergrootglas en houdt de kaart meteen op zijn plaats. Klik hier ...

Hiswa te Water

Aanstaande dinsdag 30 augustus is het zover: dan gaat HISWA te water 2016 van start. Natuurlijk kunt u de 300 boten bewonderen die afgemeerd liggen aan de kade in Amsterdam, maar zoals altijd valt er nog veel meer beleven. De ANWB zet op haar website de leukste onderdelen op een rijtje; klik hier ...

Handboek voor de bemanning

'Help, ik mag volgende week meevaren, maar wat wordt er dan van mij verwacht?'. Op deze en vele andere vragen geeft het Reeds Handboek Bemanning een duidelijk antwoord.

Een compacte naslagwerk voor elke opvarende die meer wil dan alleen maar in de kuip zitten. U maakt als bemanningslid of opstapper deel uit van een dynamisch team dat zich bezighoudt met het varen of navigeren van het schip. Aan- en afvaren, de zeilen zetten, de motor bedienen en sturen, de wacht houden of zorgen voor de inwendige mens vergen de nodige kennis en aandacht. Lekker meedraaien in het boordteam geeft voldoening en natuurlijk meer plezier.
Het Reeds Handboek Bemanning is nu te bestellen in de Vaarwinkel ...

Superjacht ‘A’ in Rotterdam

U vindt haar mooi of juist oerlelijk. Feit is dat het superjacht 'A' overal de aandacht trekt. Het jacht is een ontwerp van Philippe Starck en doet enigszins denken aan een onderzeeër. Aan de Holland Amerikakade in Rotterdam tot volgende week woensdag. Of bekijk anders de video ...

Kaf van het koren

Voorgaande jaren schreven wij al eens over hoe lastig het is om een keuze te maken uit de vele aanbieders van online cursussen en trainingen voor het Klein Vaarbewijs. Daarna leek het er op dat enkele aanbieders die het minder nauw nemen weer net zo snel verdwenen te zijn. Maar recent kwamen er toch weer een paar schrikbarende voorbeelden langs. Daarom onze boodschap nog maar eens herhaald.

Iedereen die handig is met de pc of een neefje heeft die een leuke website in elkaar kan zetten, kan tegenwoordig een online cursus aanbieden. Dat gebeurt dus ook voor bijvoorbeeld het klein vaarbewijs. De één is soms nog slechter dan de ander. Probleem is echter dat je daar vaak pas achter komt als je al een licentie hebt gekocht. Of erger nog. Als beginnende watersporter weet u immers nog niet wat goed of fout is en omdat het er netjes uitziet, gaat u er vanuit dat het met de kwaliteit van de inhoud ook wel goed zit. Hoe daar als consument een juiste keuze in te maken?

Net als met elke online aankoop zijn er een paar punten die u in de gaten kunt houden om het digitale kaf van het koren te scheiden:

  • Elke aanbieder moet voldoen aan de wet verkopen op afstand. Dat betekent dat u als consument een bedenkingstijd heeft, maar let op. Dit geldt niet voor digitale diensten en producten. Als u koopt zit u er in principe dus aan vast.
    Ook betekent deze wet dat u van te voren moet kunnen zien met wie u zaken doet. Op de site moet dus staan wie de aanbieder is, waar deze is gevestigd, inschrijving Kamer van Koophandel, wat de voorwaarden zijn en hoe u met hen contact kunt opnemen. Ontbreekt deze informatie zoek dan nog even verder bij andere aanbieders. Kijk ook of de aanbieder wellicht bij een branche-organisatie of bijvoorbeeld een Keurmerk is aangesloten. Maar ook online is niet alles goud, niet elk keurmerk biedt een garantie.
  • Kijk vooral naar de ronkende beloftes en claims die te mooi om waar te zijn lijken. "Alle officiële examenvragen van de Vamex" Grote onzin. De vragenbank van de Vamex is niet openbaar en wordt strikt geheim gehouden. Dus niemand kan die claim waarmaken. Slaaggarantie. Prima, maar wat houdt deze garantie dan precies in? Kijk ook of er via een zoekmachine klachten of juist goede commentaren over deze aanbieder zijn te vinden. Er zijn aanbieders online actief die met andere activiteiten al eens schitterden in programma's als Kassa en Opgelicht. Ga daar niet mee in zee.
  • Vraag als het kan om een proefles en bekijk de inhoudsopgave erg kritisch. Via deals-van-de-dag websites werd deze zomer voor nog geen 20 euro een online cursus Klein Vaarbewijs aangeboden waarbij de leerstof nog de oude exameneisen van de Vamex van twee jaar geleden volgt. Dat zegt wel iets over de actualiteit van de verdere leerstof in deze cursus.
  • Raadpleeg de website van de Vamex zodat u goed op de hoogte bent van de exameneisen en alle extra informatie die men daar beschikbaar stelt.

En denk anders ook eens aan alternatieven. De standaard cursus waarbij u meerdere weken achtereen op een avond of dagdeel les had bestaan uiteraard nog steeds, maar veel opleiders zijn met hun tijd meegegaan en bieden flexibele oplossingen. Soms speciale cursussen op één dag, intensieve examentraining of een combinatie van les, online en boeken. Speciale lessen voor mensen met dyslexie. Of zelfs combinaties van theorie en aanvullend praktijklessen. Niet zo gek aangezien het vaarbewijs een theorie examen is en u daarmee nog niet leert varen.

Onderwater drone

Volgende week 30 augustus om 18.01 gaat op KickStarter een bijzonder nieuw project van start. Fathom is een onderwater drone die vele toepassingsmogelijkheden kent. Film uw eigen duik, inspecteer uw onderwaterschip op aangroei of bekijk de fauna en flora onder het wateroppervlak. KickStarter is een platform waar bedrijven investeringen voor innovatieve projecten of producten bij elkaar kunnen krijgen door geïnteresseerden vooraf op een product of een ander geschenk in te laten schrijven. Zo krijgen de bedrijven het geld bij elkaar voor de eerste productie en weten ze meteen hoeveel mensen in het product of de dienst geïnteresseerd zijn. De kopers van het eerste uur krijgen meestal een aantrekkelijke korting en andere leuke extra's. Schrijf u op de site van Fathom in en dan wordt u op de hoogte gehouden zodra de campagne op KickStarter life gaat ...

Schrijf u massaal in want dan maken wij meer kans om een Fathom onderwater drone te winnen.

Elektriciteit aan boord

Elektra aan boord kan lastig zijn. Water en elektrische stroom gaan niet goed samen en toch worden we ook aan boord meer en meer afhankelijk van elektrische apparatuur. Een vochtige omgeving en een steeds bewegend schip maken dat elk schip wel eens te maken kan krijgen met een storing in de stroomvoorziening. Kennis van elektriciteit en het elektrische systeem bij u aan boord is dan ook onontbeerlijk voor elke schipper. De nieuwe Bijbel voor Bootelektriciteit helpt u bij het opsporen van mogelijke oorzaken en draagt oplossingen aan. Ook wordt aandacht besteed aan installatie en onderhoud van de elektrische systemen aan boord van oudere en moderne schepen.

Nieuwe Vaarkaart voor de Biesbosch

Tijdens de Hiswa in het voorjaar verschenen de eerste "Nieuwe Vaarkaarten" voor Nederland. De Nieuwe Vaarkaart is een initiatief van EcoPublishers dat moet uitgroeien naar een reeks van Nederland dekkende vaarkaarten die aangevuld worden met een webapp. Recent verschenen weer een aantal nieuwe kaarten voor de Biesbosch en de grote rivieren.

Een webapp is overigens een mooi woord voor een interactieve website die ook op een smartphone of tablet werkt "als of" het een app is. Het is dus geen app, maar een website die werkt als een app en bijvoorbeeld toegang heeft tot de gegevens van de GPS in uw smartphone. Omdat het echter een website is moet u verbinding hebben met het internet, maar binnen Nederland is dat bijna overal mogelijk en met een modern abonnement ook betaalbaar. een ander nadeel is dat de app niet draait op het besturingssysteem van het apparaat waarop het wordt gebruikt. Hierdoor kunnen de prestaties minder zijn. Het voordeel is dat alle data centraal zijn opgeslagen en u dus altijd naar de meest actuele gegevens kijkt zonder dat updates nodig zijn.

Suppredikant

ANWB Redacteur Vincent Zuidema is SUP predikant. Wat dat betekent leest u op de website van de ANWB ...
En heeft u de smaak te pakken. Het mooie boek SUP in Nederland toont u de mooiste plekken om een SUP te pakken.

Of op naar Surfschool Hoek van Holland ...

Update ANWB Waterkaarten

U moest er even op wachten maar deze week verscheen de update van de ANWB Waterkaarten app voor de iPhone/iPad. De belangrijkste wijzigingen zijn vooral dat er meet uitleg en hulp in de app is te vinden. En dat deze nu ook in het Engels en Duits beschikbaar is. Ook is de app beter naar uw wensen in te stellen. Zo zijn de GPS instellingen en het instellen van het ankeralarm en de bestemming verbeterd. Ook kunt nu een minimum- en maximum hoogte invoeren.
De update voor de Android versie verschijnt binnenkort.


Ook voor de ANWB Waterkaart software voor Windows verscheen een tussentijdse update. Hierin is een fout verholpen die soms kon voorkomen als te ver werd ingezoomd op een inzetkaart met extra details. En de software is verder geoptimaliseerd en start daardoor sneller op. Ook het zoeken in de gegevens van de Wateralmanak is aangepast. Hierdoor kunt u nu met één opdracht in alle gegevens zoeken in plaats van zoeken per categorie.

Nieuwe Adriatic Pilot

De kusten van het voormalig Joegoslavië behoren tot één van de mooiste bestemmingen om een zeil- of motorboot te huren. Niet voor niets hebben ook veel landgenoten daar een vaste ligplaats. Duizenden baaien, eilandjes en vergezichten. Overwegend goede voorzieningen en mooi weer dragen daaraan bij. Ook in de Vaarwinkel merken wij dat omdat boeken en kaarten voor dit vaargebied eigenlijk het hele jaar door verkocht worden.

Daarom zijn wij ook bijzonder blij met de nieuwe editie van de Adriatic Pilot van Imray. Een dikke en schitterend uitgevoerde vaargids voor de kusten van Kroatië, Slovenië, Albanië, Montenegro en de Dalmatische kust van Italië.

Agentschap Telecom beëindigt registraties

Agentschap Telecom beëindigt de registratie van gebruikers van maritieme communicatieapparatuur die de verschuldigde vergoeding over 2016 niet hebben betaald. Gebruikers van maritieme communicatieapparatuur waarvan de registratie wordt ingetrokken mogen niet langer gebruik maken van de frequenties waar de registratie op zit. De roepnamen van deze gebruikers komen te vervallen en komen weer beschikbaar voor anderen. Zo ver bekend gaat om ruim tweehonderd geregistreerde gebruikers van maritieme apparatuurLees het gehele bericht online ...

Het nieuwe Zeilboek

Het Zeilboek en het kleine broertje Het kleine Zeilboek zijn wellicht het meest gebruikte cursusboeken bij de zeillessen op de erkende zeilscholen. Het Zeilboek behandelt alle basisvaardigheden van het zeilen, van de eerste kennismaking met een zeilboot tot de elementaire manoeuvres op het water. De korte hoofdstukken en handige tekeningen maken Het Zeilboek een toegankelijk boek voor de beginnende zeiler. Onmisbaar tijdens de zeilopleiding.
Het was al weer even geleden dat er een nieuwe versie van deze boeken verscheen, maar nu is er dan de 6e vernieuwde druk van Het Zeilboek. De nieuwe druk van Het Kleine Zeilboek volgt later dit jaar.

Waterkaarten kloppen vaak niet

Onlangs bericht de Telegraaf dat de Waterkaarten van de ANWB vaak niet kloppen. Hierover is veel commotie ontstaan op Facebook. Omdat duizenden watersporters, waaronder veel van onze lezers, varen met de Waterkaarten van de ANWB lijkt het ons goed om hier nog even inhoudelijk op in te gaan.

Feit: elke kaart is in principe verouderd op het moment van verschijnen.
De wereld om ons heen staat nu eenmaal niet stil en continu veranderen er dingen. Ook op en langs het water. Boeien worden verlegd, vaarwegen slibben dicht, etc.. Van een papieren kaart begrijpt denk ik iedereen dat die niet altijd actueel zal zijn, zeker niet als we jarenlang met dezelfde inmiddels oude kaart blijven varen. Van digitale kaarten ed. verwacht iedereen dat deze wel actueel zijn. Helaas is ook dat niet altijd zo. Vaarkaarten bevatten zo veel informatie die van verschillende bronnen afkomstig is. Veel van die bronnen geven wijzigingen (nog) niet automatisch en periodiek door. En er zijn vaak zo veel wijzigingen dat het controleren en verwerken van die informatie haast ondoenlijk is. Veel overheidsorganisaties waar die informatie vandaan moet komen zijn echter wel bezig om de informatie ook digitaal te ontsluiten, waardoor deze informatie steeds toegankelijker wordt. De ontwikkelingen gaan snel en wat dat betreft wordt het alleen maar beter.

Feit: een kaart zonder fouten bestaat niet.
Net zo goed als er geen boeken zonder fouten bestaan, bestaan er ook geen vaarkaarten zonder fouten. Kaarten maken is nog steeds mensenwerk en fouten worden nu eenmaal gemaakt. Niemand vindt het echter leuk om fouten te maken. En helaas ook in het bronmateriaal zitten soms fouten of onvolkomenheden. Tonnen in het digitale bestand van Rijkswaterstaat liggen soms op een andere plek. Een positie in een scheepvaartbericht wordt verkeerd ingetikt waardoor het bericht ergens op de Noordzee terechtkomt, terwijl het om een stremming bij Dordrecht gaat.

Feit: een kaart geeft een beeld van de werkelijkheid.
Inderdaad geeft een kaart 'een beeld' van de werkelijkheid. Het geeft de werkelijkheid dus niet exact weer. Een kaart is de interpretatie van de werkelijkheid door de deskundige ogen van de cartograaf. Soms zal deze informatie weglaten, omdat de kaart dan duidelijker is. Soms zal hij juist informatie moeten toevoegen. Waarom op een kaart met grote schaal 6 windmolens tekenen? Terwijl een symbool van een windmolen met de tekst '6x' wellicht beter past. Kaartsymbolen van objecten zijn per definitie niet op schaal. Een symbool van een ton op een kaart wordt omgerekend naar de werkelijkheid misschien wel 20 meter breed. Ook kijkt de cartograaf naar de doelgroep. Op smalle binnenwateren is de exacte geografische locatie van een rij tonnen minder belangrijk. Daarom kan hij de rij tonnen in de rand van het vaarwater tekenen alsof ze half op het land liggen. In werkelijkheid liggen ze natuurlijk altijd in het water en is er wellicht zelfs voldoende ruimte om tussen de tonnen en de wal te varen. Op zee is de positie weer wel belangrijk. Op een zeekaart heeft een symbool van een ton daarom ook altijd een rondje dat de 'exacte' locatie van de ton markeert. Toch is ook die niet tot achter de komma nauwkeurig. De waterstand kan lager zijn waardoor de ton aan zijn ankerketting iets afdrijft. En wie kan er op een bewegend schip helemaal foutloos een positie in de kaart afpassen?
Kortom gebruik de vaarkaart met verstand. Realiseer wat de beperkingen zijn. Kijk kritisch naar wat u op de kaart ziet en vergelijk dit met uw eigen waarneming buiten.

Feit: goede kaarten maken kost geld.
Goede en betrouwbare kaarten maken kost nog steeds veel geld en is arbeidsintensief. Het is dat de Nederlandse overheid ingevolg internationale afspraken en verdragen verplicht is voor haar wateren kaarten te maken en bij te houden. Anders was de Dienst der Hydrografie misschien al lang opgeheven en had Rijkswaterstaat nooit geïnvesteerd in gratis beschikbare inland vaarkaarten. Ook particuliere kaartenmakers als de ANWB of het Duitse NV Verlag maken veel kosten om de door hen uitgegeven kaarten te produceren en bij te houden en ook voor hen is niet alle overheidsinformatie gratis te gebruiken. Dat lukt allemaal alleen als de kaarten ook verkocht worden. De watersport is een relatief kleine markt en dat maakt dat vaarkaarten relatief duur zijn. Logisch dat consumenten er soms voor kiezen een jaar langer met hun oude kaart door te varen. Dat is echter niet bevorderlijk voor de veiligheid en haalt natuurlijk het business model van de kaartenmaker voor een deel onderuit.
Toch zien ook wij nieuwe spelers op de markt komen. Deze proberen vooral met nieuwe technieken slim gegevens van allerlei openbare bronnen te kopiëren en zo dus goedkoper te werken. Maar daardoor voegen zij zelf nauwelijks nog waarde aan de kaarten toe en worden fouten in de bron klakkeloos overgenomen. App's en websites met een gratis Google maps achtergrond en het tonnenbestand van Rijkswaterstaat als voorgrond zijn er voldoende en voor sommige wateren worden zelfs de doorvaarthoogtes aangegeven. Maar heeft u daar voldoende aan als u ook wilt weten waar passantensteigers zijn of wat de faciliteiten in de jachthaven zijn?

Vaste lezers weten dat ik een groot voorstander ben van het model van de Amerikaanse overheid. Gratis geven zij digitale vaarkaarten uit. Wilt u een papieren kaart? Prima dat kan maar kost u geld en u kunt terecht bij speciale printing-on-demand partners. Wilt u extra informatie of de kaart aan uw GPS koppelen? Prima dat kan. Er zijn voldoende gratis en betaalde navigatieprogramma's die met deze kaarten kunnen werken. En naarmate deze meer kunnen of meer extra informatie bevatten moet u daar soms apart voor betalen. De overheidsinformatie is dus gratis, want al betaald door de belastingbetaler. En bedrijven kunnen hier weer op verder bouwen en waarde toevoegen.
Daarnaast hecht ik veel waarde aan opmerkingen en tips van de gebruikers van de kaarten. Het is ondoenlijk om continu mensen buiten te hebben de overal de gegevens uit de kaart controleren. En langs officiële weg duurt het soms lang. Juist opmerkingen van gebruikers kunnen het werk van de cartograaf vergemakkelijken.

Fabel: door fouten in de kaart ontstaan aanvaringen met tonnen of boeien.
Een beetje ton heeft wellicht een diameter van 3 meter, maar de meeste tonnen zullen een meter zijn of minder. Het kaartsymbool van die ton kan op schaal al gelijk staan aan 20 meter of meer. De streep van het potlood op de kaart kan ook al een paar meter uitmaken en op een digitale kaart komen een paar pixels overeen met enkele tot tientallen meters. En uiteraard weet u dat u uw koerslijn niet op de ton moet leggen en dat u niet blind op de stuurautomaat moet varen. De kans dat u dus door een fout in de kaart een aanvaring krijgt met een ton is nihil en net zo groot als de kans dat u in aanvaring komt met een ton die wel 100% correct in de kaart staat. Aanvaringen met tonnen ontstaan door niet goed op te letten en door bijvoorbeeld geen rekening te houden met de stroom die u wegzet.
Kaartplotters en navigatieprogramma's tonen vaak een disclaimer waarin in mooie juridische termen staat dat de kaart niet geschikt is om op te navigeren. Raar want daar is een kaartplotter of -programma toch voor gemaakt? Men wil echter zeggen dat een kaart een hulpmiddel is bij de navigatie. Een heel belangrijk hulpmiddel, maar zeker geen vervanging voor uw eigen waarneming of gezonde verstand.

Fabel: Steeds vaker kloppen de kaarten niet
Al heel lang heeft de ANWB een schema waarbij de ANWB Wateralmanak deel 2 jaarlijks vernieuwd wordt en dat ongeveer de helft van de Waterkaarten in een nieuwe versie verschijnt. Dus elke twee jaar is de complete set van ANWB Waterkaarten ververst. Sinds een paar jaar heeft ook de Nederlandse Dienst der Hydrografie het beleid om niet meer automatisch alle hydrografische kaarten (1800 serie) te vernieuwen. Pas als er echt grote wijzigingen zijn komt men met een nieuwe uitgave en tot die tijd moet de schipper zelf zijn kaarten bijwerken met de Berichten aan Zeevarenden (BAZ). De ANWB heeft niet zo'n periodieke dienst met tussentijdse correcties en wijzigingen. Maar op het binnenwater wijzigen belangrijke zaken minder of kleinere zaken juist zo vaak dat het nog lastig is om daar een goede correctieservice voor te maken die ook voor de bezitters van de papieren kaarten werkbaar is. Dus ja, fouten komen in elke kaart voor, maar ik heb niet het beeld dat dit de laatste tijd meer is geworden.

Zoals ik al schreef hecht ik erg veel waarde aan opmerkingen en tips van gebruikers van de kaarten. Naast een dienst om wijzigingen bij de gebruiker te krijgen, kan een kaartenmaker naar mijn mening niet meer zonder mogelijkheden om de reactie van gebruikers op een efficiënte manier te verzamelen en te verwerken.

 

Het kleine splitsboek

Dat een klein boekje toch groots kan zijn bewijst het nieuwe Kleine splitsboek van 'lijnenspecialist' Jan-Willem Polman. Lijnen van moderne materialen zijn aan boord al bijna niet meer weg te denken. Licht van gewicht en toch sterk. Of juist historisch van uiterlijk, maar gemaakt met de nieuwste technieken en materialen. Splitsen van deze nieuwe lijnen vraagt echter ook een andere aanpak. Eerder verscheen hierover al het complete Handboek splitsen van moderne lijnen. Een compleet boek, maar dat soms iets te veel biedt voor de gemiddelde watersporter. Voor hem of haar is er nu het Kleine splitsboek met daarin de meest voorkomende splitsen voor de meest gebruikte moderne lijnen.
Door het handzame formaat neemt u dit boek zo mee aan boord, maar het is ook een leuk cadeau voor een bevriende zeiler of als geschenk voor een loyaal lid van de bemanning.

Meer boeken over splitsen, knopen en steken vindt u uiteraard in de Vaarwinkel ...

Meer scheepvaartongevallen

Het totaal aantal geregistreerde ongevallen op de Nederlandse binnenwateren is in 2015 met 2% gestegen. Naar 1.032 in 2015. De meeste aanvaringen vinden plaats met infrastructuur (529), gevolgd door enkelzijdige ongevallen (160) en aanvaringen tussen twee of meer vaartuigen (129). Uit de cijfers van Rijkswaterstaat kunnen helaas geen conclusies worden getrokken over de veiligheid op het water: de scheepvaartongevallen fluctueren teveel , maar worden de afgelopen jaren wel steeds beter geregistreerd. Verontrustend is dat het aantal ernstige ongevallen het snelst stijgt (14%).
Uit de registratie blijkt ook dat ongevallen vaak het gevolg zijn van het niet kennen van de vaarregels, het overschrijden van de snelheidslimiet, onoplettendheid van de schipper of een slechte vaaruitrusting. Lees het complete bericht online ...

Scheepsonderhoud en de gemiddelde lezer

De vraag van de vorige week over het onderhoud van uw schip sprak velen van u aan. Nog niet eerder hadden wij zo veel reacties. En dat midden in het vaarseizoen. Daarvoor hartelijk dank.
Voor ruim 39% van de respondenten kent hun schip geen geheimen en zij doen eigenlijk alles aan hun schip zelf. Zo'n 44% van u doet het meeste onderhoud zelf, maar laat technisch ingewikkelde of grote klussen graag over aan de vakman. Dik 90% van onze lezers doet eigenlijk het meest zelf, grotere en ingewikkelde klussen daargelaten. En het eerdere resultaat van onze vraag over uw vaarvakantie leert ons dat u dus met liefde uw eigen schip onderhoudt om daar vervolgens met veel plezier van te genieten tijdens een welverdiende vaarvakantie.

Daarmee heeft u ons een aardig beeld gegeven van de gemiddelde lezer van de Vaarwijzer Nieuwsbrief; een watersporter (man/vrouw), die meer dan gemiddeld tijd besteed op en aan het eigen schip. Met deze kennis zullen wij proberen de Vaarwijzer Nieuwsbrief zo goed mogelijk aan te sluiten bij dit "profiel". Daarmee komt voorlopig ook even een einde aan de vraag van de week, maar bij gelegenheid zullen wij dit instrument inzetten om gericht naar uw mening te vragen.

ANWB Cursusboek Marifonie (2)

Een paar weken terug schreef ik over het verschijnen van de nieuwe editie van het bekend ANWB Cursusboek Marifonie. In dit stukje schreef ik dat als u een zeevaartmarifoon aan boord heeft of bijvoorbeeld een AIS Transponder (zender en ontvanger) dat u dan een Marcom-B bedieningscertificaat moet hebben. Terecht wezen enkele lezers mij er op dat dit niet helemaal klopt.

Net als dat een marifoon in zeevaart of binnenvaart uitvoering bestaat, bestaan er ook AIS Transponders die geschikt zijn voor de binnenvaart (Inland AIS of ERI mode) en Transponders die bestemd zijn voor gebruik op zee (SOLAS/IMO). En dan zijn er ook nog nieuwere Transponders die naar wens in SOLAS/IMO mode voor op zee of Inland AIS mode kunnen werken. Deze laatste worden het meeste verkocht. Inland AIS en combi transponders zijn allen zogenaamde Class A transponders. Er bestaan ook Class B Transponders die vooral bestemd zijn voor jachten. En hoewel deze alleen de SOLAS/IMO mode gebruiken hebben zij een beperktere functionaliteit en zenden op lager vermogen uit. Hierdoor mag u deze gebruiken met alleen het basiscertificaat. Maar vaart u op zee en heeft u dus een zeevaartmarifoon dan moet u wel degelijk een Marcom-B certificaat hebben. Een zeevaartmarifoon mag u op binnenwater alleen gebruiken als u deze kunt omschakelen naar de binnenvaart stand. Zo ver ik weet mag u met een binnenvaart marifoon op zee varen, maar uw bereik is erg beperkt en de toegevoegde waarde van de apparatuur dus nihil.

Wat betreft bedieningscertificaat geldt dat voor een Inland AIS een basiscertificaat marifonie voldoende is. Heeft u een AIS Transponder die in SOLAS/IMO mode werkt dan moet u bij mijn weten wel een Marcom-B certificaat hebben. Heeft u een Class B Transponder dan is in principe weer een basiscertificaat voldoende. Pleziervaarders voor wie geen AIS plicht geldt kopen vooral een Class B Transponder. Voor elke transponder geldt dat deze toegelaten moeten zijn voor de Nederlandse (Europese) markt.

Sinds begin dit jaar moeten schepen langer dan 20 meter op de meeste Nederlandse binnenwateren een AIS Transponder aan boord hebben. Dat geldt ook voor pleziervaartuigen langer dan 20 meter. Dat moet een Class A Inland AIS zijn die door een erkende installateur is ingebouwd. Voor deze transponder volstaat dus het basiscertificaat marifonie.
Meer informatie vindt u op de website van het Agentschap Telecom ...

ANWB Cursusboek Marifonie

Het populaire cursusboek Marifonie van de ANWB met de leerstof voor het Basiscertificaat en de Module GMDSS is verschenen in een nieuwe druk.
Vaart u op de Nederlandse en Europese binnenwateren en heeft u een marifoon aan boord of overweegt u er één aan te schaffen, dan moet u het basiscertificaat marifonie hebben. Vaart u ook op zee en heeft u een zogenaamde zeevaart marifoon aan boord dan moet u het Marcom-B bedieningscertificaat hebben. In het ANWB Cursusboek Marifonie staat de leerstof voor zowel het basiscertificaat en de aanvullende module GMDSS waarmee u het Marcom-B certificaat krijgt.

Zeilsport in Nederland

Als watersporter zal het nieuws u niet ontgaan zijn. Ook in de komende Volvo Ocean Race doet weer een Nederlands team mee. Team AkzoNobel met schipper Simeon Tienpont maakte deze week bekend dat zij zullen deelnemen met zeilnummer NED 1. Over hun ambities zijn ze duidelijk: "wij doen mee om te winnen". En met Scheveningen als finish belooft dat in ieder geval een Nederlands feestje te worden. Want net als Wales en IJsland op het EK Voetbal. Winnen is natuurlijk geweldig, maar deelnemen als klein land is minstens net zo belangrijk.

De Volvo Ocean Race trekt wereldwijd bijna net zo veel aandacht als de Olympische Spelen vertelde mij eens iemand toen de Volvo Ocean Race Rotterdam aandeed. De afgelopen jaren heeft Nederland veel successen geboekt op de internationale wedstrijdbanen. Er waren Olympische medailles, winnaars en veel Nederlandse deelnemers in toonaangevende zeilwedstrijden. En vorige week was het weer een Nederlands team dat de Ronde om Texel won. Ook voor komende evenementen staan weer serieuze kandidaten klaar. Kwaliteit genoeg. En daarom verdient de zeilsport en in het verlengde daarvan de watersport meer aandacht in Nederland zelf. Bij andere sporten vertalen topprestaties van topsporters zich bijna automatisch in een toeloop van nieuwe jeugdige sportbeoefenaars. Meer aandacht voor de topsport op het water moet ook die aanzuigende werking krijgen en het is dan ook van groot belang dat verenigingen die dit goed oppakken en zich voor de varende jeugd inzetten steun krijgen op alle fronten.

Watersport op de Olympische Spelen

Valt het u ook op hoe relatief weinig aandacht de nationale televisie heeft voor onze zeilers, surfer en roeiers op de Olympische Spelen in Rio? Natuurlijk er zijn soms beelden, soms zelfs even live, maar die verdwijnen snel naar de achtergrond zodra er bij volleybal een punt wordt gescoord of een judoka een tegenstander bij de band pakt. Ter vergelijking: de Nederlandse judobond heeft zo'n 43.000 leden en het Watersportverbond meer dan 90.000.

Nederland is een waterland en de hele zomer zijn er op het water sportevenementen als het Skutsjesilen en de Sneekweek. Evenementen die veel bezoekers trekken. Ook onder niet-watersporters. Een tussenstop van de Volvo Ocean Race in Rotterdam of meer recent in Scheveningen trekt grote aantallen bezoekers. Zo veel zelfs dat Scheveningen in 2018 zelfs de finish van deze zeilrace is. Ook onze topzeilers komen internationaal goed mee. Dat zien we nu op de Spelen, maar eerdere Spelen brachten ook al successen. En ook in de zeilklassen tellen we mee. Recent nog werd het duo Larson/Westerhof wereldkampioen in de F18, nadat ze eerder al het Rondje Texel op hun naam schreven.
En het argument dat een zeilwedstrijd lastig is te volgen gaat al lang niet meer op. Dankzij slimme computertechnieken worden de beelden zo bewerkt dat iedereen begrijpt waar die kleine bootjes op het scherm naar toe varen en wie er voor ligt. Buitenspel bij het voetbal is toch echt een stuk moeilijker te begrijpen.

We maken dus kans op de prijzen en bootjes kijken vindt ook het "grote publiek" leuk. Dus ik hoop dat de regie bij de televisie daar ook eens aan denkt als er weer keuzes gemaakt moeten worden. En weet dan bijna zeker dat als er meer zeilen, surfen of roeien op de tv en sociale media is te zien er straks ook een Dorian of Marit-effect valt waar te nemen bij de watersportverenigingen, de surfscholen en de roeiverenigingen. Maar natuurlijk nu eerst de kansen in Rio omzetten in medailles.

26 tips voor een zorgeloze vaartocht

Een boot huren in Nederland is vrij eenvoudig. Een vaarbewijs is alleen nodig voor een boot die langer is dan vijftien meter of op de motor sneller kan varen dan twintig kilometer per uur. Toch zijn er best wat dingen om rekening mee te houden, zeker als u nog niet (goed) kunt varen. De belangrijkste punten zet de ANWB voor u op een rijtje. Klik hier ... Ook nuttig als u met uw eigen schip vaart.

Bootjes kijken

Bootjes kijken is van alle tijden. Het geeft een gevoel vrijheid en speelt in op ons verlangen naar verre, onbekende bestemmingen. Museum Veere heeft twee kunstenaars uitgenodigd die in de tentoonstelling ‘Bootjes Kijken’ dat gevoel naar boven brengen. Beeldhouwer Ludo van Well en vormkunstenaar Peter Hautekiet stelden, ieder met eigen 3D werken, deze bijzondere expositie samen.
Beide kunstenaars delen de passie voor schepen en gebruiken het schip als symbool van vrijheid van leven en als middel om van land over water een ander gebied te bereiken. Hun objecten, sculpturen en tekeningen zijn van 19 augustus tot en met 7 oktober te bezichtigen. Meer informatie op de website ...

95.000 papieren vaarbewijzen inmiddels omgeruild

De Vamex laat weten dat inmiddels 95.000 oude papieren vaarbewijzen zijn omgeruild. Sinds 1 januari zijn deze vaarbewijzen niet meer geldig en moeten worden omgeruild voor een nieuw modern exemplaar. Heeft u dus nog een oud vaarbewijs van papier dan kunt u deze nog steeds gratis omruilen bij de Vamex. Lees verder op de website ...

Nieuwe eigenaar voor Navico

Goldman Sachs Merchant Banking Division en Altor Fund IV werken samen om Navico over te nemen van de huidige eigenaar, het Altor 2003 Fonds. Navico is eigenaar van bekende merkent als Navico, Lowrance, Simrad, B&G en het in Nederland minder bekende GoFree. Online verder lezen ...

Digitale nomaden

Vorige week vroeg ik u naar uw digitale levenswijze als u aan boord bent. Hoewel er zich niet veel "echte" digitale nomaden onder onze lezers bevinden vond u massaal tijd om te reageren. Ruim 30% van u werkt niet meer, maar is aan boord wel digitaal met de buitenwereld verbonden. Vooral voor contact met familie en vrienden. Ook bijna 30% leest tijdens het varen wel eens de e-mail van het werk, maar is wel van mening dat vakantie ook vakantie is en beantwoord berichten pas als de vakantie weer achter de rug is. Toch moet een kleine 14% ook aan boord regelmatig even werken. Slechts een kleine 3% gebruikt aan boord geen computer, tablet of smartphone. Dat dit een kleine groep is, is ook logisch want tijdens het vaarseizoen is de kans klein dat de Vaarwijzer Nieuwsbrief ontvangen wordt. Ruim 6% vindt zich een echte digitale nomade en kan dus vrijwel overal werken.

Varen in het buitenland

Welke vaardocumenten heeft u als Nederlandse schipper nodig in de diverse Europese landen? Bekijk alle informatie op de website van de ANWB en gebruik de handige checklist; klik hier ...

Marina Port Zélande overgenomen

Algemeen directeur, Co Schot en financieel directeur, Erwin Alessie hebben Marina Port Zélande overgenomen van een belegger. De afgelopen 20 jaar waren zij samen operationeel verantwoordelijk voor de commerciële haven. Online verder lezen ...

Verbeterde KNRM Helpt app

De nieuwe KNRM app is beschikbaar. Nieuwe gebruikers kunnen de app downloaden in Google Play of de App Store. Bestaande gebruikers ontvangen een notificatie om de app ter updaten. Aan de KNRM app zijn een aantal handige uitbreidingen toegevoegd en er zijn belangrijke verbeteringen doorgevoerd.

Naar Engeland

In de afgelopen nummers van het gratis online magazine Zilt schreef Michiel Scholtes enkele praktische artikelen over het aanlopen en varen naar de Engelse Oostkust. Op veler verzoek heeft de redactie van Zilt deze artikelen nu gebundeld in één PDF bestand. Klik hier ...

N.B. Deze link komt uit de nieuwsbrief van Zilt. De PDF zelf is nog niet rechtstreeks op de website van Zilt te vinden.

Ook onmisbaar als u naar de Oostkust van Engeland wilt zijn de East Coast Pilot en de Vaarwijzer Engelse Oostkust. Ook het boek de Overtocht naar Engeland is een klassieker voor de Engelandvaarder, maar dan moet u er snel bij zijn want dit boek is bijna uitverkocht. Op is op !

Dreigende strop voor chartervaarders

Charteraars met (klassieke) schepen die op zee varen trekken aan de bel. Zij dreigen in zwaar weer terecht te komen dankzij een nieuw keuringsregime. Mogelijk moeten zij voor de verplichte periodieke keuringen 25 duizend euro gaan betalen, waar dit voorheen gemiddeld zo'n 12.500 euro was. Een en ander is het gevolg van het al jaren geleden ingezette beleid dat de scheepvaartinspectie niet meer zelf keuringen doet, maar dit overlaat aan commerciële instanties. Het enige bedrijf dat nog keuringen deed voor de klassieke zeevaart, Register Holland, is enkele jaren terug overgenomen en besloot afgelopen jaar te stoppen met keuringen van zeegaande schepen. Om te kunnen voldoen aan de eisen van de inspectie moest veel geïnvesteerd worden. Te veel volgens de nieuwe eigenaar Selles en Van Dijk. Een signaal dat toen eigenlijk niet of nauwelijks is opgemerkt.

De Scheepvaartinspectie heeft vervolgens partijen uitgenodigd om in te schrijven. Hierop heeft enkel het Italiaanse Rina Services interesse getoond. Dit Italiaanse klassebureau heeft aangegeven in gesprekken met vertegenwoordigers van de charterschepen dat de prijzen voor de periodieke keuringen naar hun mening omhoog moeten en over 5 jaar gerekend zo'n € 25.000 zullen gaan bedragen. Daarmee bevestigt men ongevraagd wel het eerdere besluit van Selles & Van Dijk om zich terug te trekken. Andere klassebureau's tonen simpelweg geen interesse omdat het aantal schepen waar het om gaat te klein is.
Online het complete verhaal lezen ...

Een en ander is een gevolg van Nederlandse wetgeving die weer deels voortkomt uit Europese afspraken. Elk schip groter dan een bepaalde maat of langer dan 20 meter als het bijvoorbeeld om binnenschepen gaat of schepen die commercieel geëxploiteerd worden moeten voorzien zijn van een certificaat. Vervelend is dat de eisen ook gelden voor klassieke schepen die minder gemakkelijk aan de eisen kunnen voldoen en schepen waarvan de exploitatie nauwelijks kostendekkend is omdat de instandhouding als historisch vaartuig ook veel geld kost. Maar ook historische schepen die niet commercieel geëxploiteerd worden (pleziervaartuigen) moeten een certificaat hebben als zij boven bepaalde afmetingen komen. Op het binnenwater is de grens al 20 meter. Eigenaren van dergelijk varend erfgoed moet uiterlijk eind 2018 minimaal een Certificaat van Onderzoek (CvO) hebben. En zijn dus minimaal elke 5 jaar € 1.500 kwijt voor de keuring om dit certificaat te krijgen en straks te verlengen. Exclusief de kosten voor aanpassingen om aan de regels te voldoen. Dat geldt ook voor zeeschepen die op de Nederlandse binnenwateren willen varen, tenzij men een alternatief "zeegaand" certificaat heeft. Zoals het er nu naar uit ziet is de goedkoopste weg voor de zeilende chartervaart een CvO met aantekening zeeschip, maar onbekend is of instanties of andere landen en verzekeraars daar genoegen mee zullen nemen. En dan is nog onduidelijk wat de regels na 2035 zullen zijn, zoals het er nu naar uitziet vervalt dan de vrijstelling voor klassieke schepen om niet aan alle nieuwe regels te hoeven voldoen.

Naar mijn mening is het samenstel van regels voor historische vaartuigen en certificering een ongelukkig gedrocht. Eerder hadden Nederlandse charteraars al problemen met de erkenning van hun certificaat in Deense wateren. Lokale bestuurders van Scouting en de zeekadetten kijken met angst naar deze nieuwe kostenposten. Nog deze zomer was er sprake van lichte paniek bij eigenaren van klassieke sleepboten kleiner dan 20 meter omdat zij mogelijk ook te maken zouden krijgen met de verplichte certificatie en er verschenen al berichten in de pers dat Friesland's nationale trots het Skûtsjesilen om zeep geholpen wordt door de nieuwe regels. Er zijn al de eerste Kamervragen over gesteld. Volgens de minister loopt het allemaal zo'n vaart niet en komen er nieuwe regels aan waarin een en ander mogelijk aangepast kan worden. Persoonlijk zie ik het somber in en doet de minister er beter aan op Europees niveau te pleiten voor een vrijstelling voor alle historische, klassieke vaartuigen die behoren tot het lokale varende erfgoed. We hebben het hier uiteindelijk over een relatief klein aantal schepen, waarvan het merendeel niet commercieel wordt ingezet. En voor die schepen die commercieel geëxploiteerd worden zou men prima kunnen volstaan met een eenvoudige keuring namens de verzekeraars en een aantal logische regels ten aanzien van de veiligheidsmiddelen.

Reageren kan onder dit stukje ...

Vakantie met eigen schip of ....

Vorige week vroeg ik aan u of met uw eigen schip op vakantie gaat of dat u uw "echte" vakantie op een andere wijze doorbrengt. De uitslag had niet duidelijker kunnen zijn. Van de lezers van de Vaarwijzer Nieuwsbrief gaat maar liefst ruim 88% net als voorgaande jaren ook dit jaar weer met het eigen schip op vakantie. Ook "nieuwkomers" lezen de nieuwsbrief want bijna 6% gaat dit jaar voor het eerst met het eigen schip op vakantie. Bijna 3% leent of huurt een schip in het binnen- of buitenland. Een enkeling gaat nooit met de boot op vakantie, slaat een jaartje over of vaart eens mee met anderen.
Kortom met onze doelgroep zit het wel goed.


aanbiedingen activiteiten adn adnr agentschap telecom ais almanak ankeren anwb app's apparatuur automatic identification system avontuur baz beginners belangenbehartiging Belgie bemanning beperkt groot vaarbewijs betonning bijzonder binnenvaart binnenvaartnieuws binnenwater boeken boot kopen boot verkopen boothuur bootverhuur boten te koop bpr buitenland caledonia cartografie cevni communicatie cruises cursus cvo cwo discussie doe-het-zelf drenthe Duitsland duurzaamheid economie ehbo enc engeland Europa evenementen examen financieel Frankrijk friesland gadgets getijden gevaarlijke stoffen gmdss golfsurfing gps griekenland groot motorschip groot pleziervaartbewijs groot vaarbewijs grote pleziervaart handhaving historie hiswa hydrografie ICC IJsselmeer inland-ECDIS innovatie internationaal vaarbewijs internet Italie jachtbouw jachthavens jachtmakelaar jachtontwerp jeugdzeilen kaartinstrumenten kaartpassen kajuitjachtzeilen keuring kielbootzeilen kiteboard kitesurfing klassieke schepen klein vaarbewijs klussen knrm kombuis kustnavigatie leren lesmateriaal ligplaatsen magazines manoeuvreren marcom marifonie marifoon marine markermeer marktontwikkelingen meteorologie middellandse zee milieu moezel motorbootvaren museum natuur nautische publicaties navigatie navigator nederland nie nieuwe schepen noordzee noorwegen onderhoud oosterschelde opmerkelijk overheid pilot plannen platbodem plezierbootbelasting politiek productnieuws promanent radar recycling regelgeving reisvoorbereiding reizen rijkswaterstaat rijnpatent rijnvaart river information system rivieren rpr RYA satnav scandinavie scheepsbouw scheepsonderhoud scheepvaart scheepvaartboeken scheepvaartnieuws schiemannen schoonmaken sloepvaren sluizen snelle motorboot software spanje spiegel der zeilvaart src sre srw staande mastroute stuurbrevet SUP superjachten surfing surfschool techniek tips TKN toekomst topsport tuigage tweedehands uitrusting vaaratlas vaarbelasting vaarbewijs vaardocumenten vaargids vaarkaart vaaropleiding vaarpraktijk vaarregels vaarreglementen vaarroutes vaarschool vaartax vaartberichten vaartocht vaartuigregistratie vaarvakantie vaarwater vaarwijzer vaarwinkel vamex varendoejesamen veiligheid verhuur vhf waddenzee wadvaren wateratlas waterkaart waterkampioen waterrecreatie watersport watersportbeurzen watersportbladen watersportboeken watersportnieuws watersportopleiding watersportvakantie watersportverbond wedstrijden weer wereldomzeiling Westerschelde wetenswaardig wetgeving windsurfing winterberging winterklaarmaken winterstalling zeekaarten zeeland zeemanschap zeevaart zeevaartschool zeezeilen zeilbewijs zeilen zeilheld zeilles zeilschepen zeilschool

Google banner

NIEUWSBRIEF

E-mail adres:

 

Blijf op de hoogte; abonneer u op de gratis nieuwsbrief

Recente berichten

Blogarchief

Google side

Vaarwijzer weblog

Vaarwijzer™ is een website met infomatie voor watersport en scheepvaart. Informatie die u helpt om beter voorbereid het water op te gaan. In de Vaarwijzer Weblog vindt u actuele berichten en het archief van alle berichten die eerder in de Vaarwijzer Nieuwsbrief zijn verschenen.