Radar aan boord

Een radar is wellicht één van de belangrijkste, zo niet hét belangrijkste navigatie-instrument. Onder vrijwel alle omstandigheden helpt radar de schipper en navigator een goed beeld te krijgen van de omgeving en de scheepvaart in de buurt. Radar is echter ook een instrument dat wel enige kennis vraagt om te bedienen en vooral ook om er optimaal uw voordeel mee te doen. Een praktisch en toegankelijk boekje over radar en AIS is het Boordboek Radar en AIS. In het Engels is er ook het RYA boek Introduction to radar. En als u echt alles wilt weten over radar en de bediening daarvan dan is er het nieuwe en Engelstalige Radar basics, leerboek voor het scheepvaartonderwijs.

Varen met slecht zicht

Als u nog even doorvaart dan krijgt u er vaker mee te maken; varen met slecht zicht. Op de website van Varen doe je samen leest u hoe het zit met de vaarregels en enkele handige adviezen.

Erg belangrijk om te beseffen is dat er eigenlijk geen radar voor de pleziervaart bestaat dat is goedgekeurd. Dus zelfs met een dergelijk radar mag u bij slecht zicht op diverse drukke binnenwateren niet varen. Wordt u op deze wateren (zie de bijlagen van oa. het BPR) overvallen door slecht zicht dan moet u of buiten de vaargeul een veilige lig- of ankerplaats zoeken of zo snel mogelijk de dichtstbijzijnde haven opzoeken. Heeft u een marifoon aan boord dan is het verstandig contact op te nemen met de dichtstbijzijnde verkeerspost. Zij kunnen u adviseren wat te doen en de andere scheepvaart over uw positie informeren. En uiteraard is AIS in dergelijke omstandigheden bijna onmisbaar.

Verder leren

Goed voorbereid het water op, betekent op ook gewapend met de juiste kennis. In het winterseizoen leren voor uw favoriete hobby is niet alleen leuk, maar ook erg nuttig. Meer kennis, meer zelf vertrouwen en vanzelf komen meer en verder gelegen vaargebieden in beeld. Na het behalen van het Klein Vaarbewijs zijn er voldoende onderwerpen waar u zich nog verder in kunt bekwamen. Zij het vooral op vrijwillige basis. Alleen als u een marifoon of andere maritieme zender aan boord heeft moet u verplicht over de juiste diploma's beschikken. De rest is eigenlijk vrij aan u, tenzij u deel wilt nemen aan georganiseerde verre tochten of wedstrijden.

Omdat veel mensen er voor kiezen het examen Klein Vaarbewijs I en II los van elkaar te doen, geef ik altijd het advies om dan een cursus Theoretische Kustnavigatie (TKN) te overwegen. Klein Vaarbewijs I met TKN geeft u namelijk ook recht op Klein Vaarbewijs II en daarmee het ICC Coastal Waters. TKN heeft deels een overlap, maar gaat verder op de onderdelen navigatie en varen op stromend water en op zee. Als dat uw horizon is, dan is TKN beslist te overwegen

Als u een marifoon aan boord wilt hebben, dan bent u verplicht een bedieningscertificaat te halen. Minimaal is het basiscertificaat marifonie voor de bediening van een zogenaamde binnenvaartmarifoon. Gaat u de zee op dan moet u al de uitbreiding met GMDSS hebben. Basis plus GMDSS geeft u dan het Marcom-B certificaat. Een marifoon is ook verplicht als u op radar wilt varen. Let dan echter op. Op radar varen bij slecht zicht is alleen toegestaan met een gecertificeerde en gekeurde radarinstallatie. En daarvoor moet u dan een diploma radarwaarnemer hebben. Er bestaan geen watersport radars met een dergelijke keuring en voor een watersport radar is geen diploma vereist, maar u mag dan dus op aangewezen wateren niet varen als het zicht beperkt is.

Elk schip heeft wel een motor. Een cursus dieseltechniek is dan ook beslist een aanrader. Ook deze kunt u online doen. Klik hier ... Ook voor andere klussen aan boord bestaan er opleidingen, workshops en cursussen. Hoe meer u zelf kunt doen, hoe beter.

Voor alle hier genoemde onderwerpen vindt u in de Vaarwinkel het juiste lesmateriaal ...

Radar

De radar is wellicht nog steeds een van de meest gevraagde en ook meest onbekende instrumenten voor aan boord. Van uitgeverij Hollandia verscheen daarom een handig boekje dat antwoord geeft op vrijwel alle vragen omtrent het gebruik van radar aan boord. U kunt het boek Radar bestellen op de Vaarwinkel website ...

Lidar alternatief voor radar?

TNO, Thales Hengelo, HITT uit Apeldoorn en het ministerie van Defensie onderzoeken de bruikbaarheid van Lidar (Light Detection And Ranging)-systemen voor de detectie van schepen en andere objecten op zee en binnenwateren. De lidar zou een alternatief kunnen zijn voor de alom gebruikte radar. De werking is er enigszins mee te vergelijken. Verschil is, dat een lidar lichtgolven gebruikt voor de detectie en afstandsbepaling van objecten en radar radiogolven. Omdat de lidar gebruikt maakt van laserpulsen wordt hij ook wel 'laserradar' genoemd. De techniek waarmee de afstand tot een object wordt bepaald is vergelijkbaar met die van een radar. De lidar meet de tijd tussen het uitzenden van een laserpuls en het opvangen van de reflectie.

Bron: Schuttevaer
Meer over lidar leest u op de website van Wikipedia.

Boordboek radar en AIS

Uitgeverij Alk & Heijnen geeft een reeks van praktische boordboeken uit. Deze handige boekjes voor aan boord worden gedrukt op watervast papier en gebundeld in een handige ringband.

In deze reeks verscheen het nieuwe Boordboek AIS en radar. In dit boek alles over radar en AIS systemen en over radarreflectoren. In kort bestek leest u alles over de werking, het installeren, het afstellen en het werken met deze systemen aan boord.

Ook de nieuwste systemen als breedbandradar en actieve radarreflectoren worden besproken.

Het nieuwe Boordboek AIS en radar is te bestellen in de Vaarwinkel ...

AIS betekent Automatic Identification System. AIS is een wereldwijd werkend geautomatiseerd meld- en volgsysteem. Het maakt gebruik van zogenaamde transponders. Walstations in de omgeving van het schip ontvangen automatisch belangrijke informatie zoals identificatie (het MMSI-nummer, de scheepsnaam en radioroepnaam), het soort vaartuig, de positie, de koers en de snelheid.

AIS is al verplicht voor de zeevarende beroepsvaart. De beroepsbinnenvaart wordt waarschijnlijk vanaf 2012 verplicht uitgerust met AIS. Voor de pleziervaart zijn er (nog) geen eisen gesteld.

AIS is geen vervanger van de radar. Het werkt in de marifoonband op de kanalen 87/hoog en 88/hoog) en het bereik is vergelijkbaar met de marifoon aan boord.

Als u AIS gaat gebruiken, vraagt u bij Agentschap Telecom een MMSI-nummer aan. Dit nummer moet samen met de andere identificaties (scheepsnaam en radioroepnaam) in de transponder worden geprogrammeerd. Voor het gebruik van AIS gelden geen extra eisen voor het bedieningscertificaat. Ook met uw basiscertificaat marifonie kunt u deelnemen aan AIS.

Binnenvaartexamens Belgie in 2010

Examens voor het behalen van bekwaamheidsbewijzen in Rijn- en binnenvaart in België.
In uitvoering van het koninklijk besluit van 27 maart 2007 houdende de organisatie van de examens en de vaststelling van de retributies voor de bekwaamheidsbewijzen in Rijn- en binnenvaart, worden de examenzittingen voor het behalen van de bekwaamheidsbewijzen in Rijn- en binnenvaart voor het eerste semester van het kalenderjaar 2010 als volgt vastgesteld:
De theoretische examens voor Rijnpatent, uitbreiding Rijnpatent, Vaarbewijs A of B, Radarpatent, Getuigschrift voor het Vervoer van Passagiers, ADNR-attest (basis, gas of chemie) en Verklaring Matroos zullen plaatsvinden op :
3 februari 2010 te Brussel;
31 maart 2010 te Brussel.

De deelneming aan het examen is afhankelijk van het indienen van een volledig aanvraag bij het Directoraat-generaal Vervoer te Land, City Atrium, Vooruitgangstraat 56, te 1210 Brussel en het betalen van de vastgestelde retributie.
De kandidaten worden in volgorde van hun aanvraag voor het examen opgeroepen.

Praktijkexamens voor het Radarpatent zullen plaatsvinden op :
18 februari 2010 te Antwerpen;
28 april 2010 te Antwerpen;
2 juni 2010 te Antwerpen;
26 augustus 2010 te Antwerpen.

Praktijkexamens voor de Verklaring Matroos zullen plaatsvinden op :
25 februari 2010 te Hoei;
27 april 2010 te Antwerpen;
3 juni 2010 te Antwerpen;
25 augustus 2010 te Antwerpen.

De indeling van de kandidaten voor het praktijkexamen is afhandelijk van het aantal geslaagden voor het theoretisch examen en de capaciteit van de gebruikte schepen. Aanvullingen of wijzigingen zijn steeds mogelijk.

Lesmateriaal vindt u ook in de Vaarwinkel ...

Radaropleiding in Belgie

Een radar is een zeer efficiënt hulpmiddel bij slechte zichtbaarheid, om te navigeren en om aanvaringen te voorkomen op voorwaarde dat men ermee kan werken.
Men is niet verplicht een radar aan boord te hebben, maar als er één is, is men wel verplicht hem te gebruiken wanneer het nodig is (voorschrift 7 van het Internationaal Aanvaringsreglement). Uiteraard gaat men ervan uit dat de operator ook de nodige kennis heeft om met een radar te werken. Hoe de radar te bedienen leert u bijvoorbeeld in de Radaropleiding van Naviclass. Deze radarcursus leert u op de juiste manier te werken met een radar. Na afloop ontvangt u een RYA Radarbrevet. De cursus wordt gegeven in Temse, Belgie.

Lesmateriaal voor radar vindt u ook in de Vaarwinkel ...

Als u een radar aan boord heeft bent u verplicht om een marifoon aan boord te hebben en om dus een basiscertificaat marifonie te bezitten. Lesmateriaal marifonie vindt u hier ...

MaxSea en NobelTec samen

Zojuist is bekend gemaakt dat de serie van Nobeltec Marine Software (USA) is overgenomen door Signet. Signet is ook al de eigenaar van de bekende MaxSea en MapMedia software. Signet neemt de Nobeltec software over van Jepessen Marine.
Signet is in Europe een relatief onbekende naam, maar is naast MaxSea eigenaar van diverse andere bedrijven die actief zijn in navigatie. De firma Furuno, onder andere bekend van de plotters- en radarapparatuur, is groot aandeelhouder in Signet S.A.. Technieken uit MaxSea vormen weer de basis achter NavNet 3D van Furuno.

Nobeltec wordt in Nederland vertegenwoordigt door de firma Alphatron in Rotterdam. Furuno wordt in Nederland geleverd door Sailtron en Radio Holland.

Radar voor de watersport

Heeft u al een marifonie certificaat, dan is een cursus of introductie radar misschien iets voor u? Immers om een radar aan boord te mogen bedienen moet u beschikken over het basiscertificaat marifonie.
Voor de watersporter bestaan er feitelijk twee soorten van opleidingen voor het gebruik van de radar. Dat zijn opleidingen waar u de eerste basis leert, u leert het principe van de radar, eenvoudige bediening en welke systemen er bestaan. Een dergelijke opleiding is voldoende als basis en ook erg nuttig om u te orienteren als u overweegt een radar aan te schaffen. Een goede introductietraining is de cursus radarintroductie van VBO Vaarbewijsopleidingen .... Zie Of de eendaagse cursus van Ted Jansen ...

Voor de meer eisende gebruiker zijn er speciale trainingen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van echte radarapparatuur. Soms aan boord en soms op een simulator. Voor een dergelijke cursus kijkt u op de website van het STC ...

In de Vaarwinkel vindt u lesmateriaal voor zelfstudie of voor gebruik bij de cursus radar ...

Nieuwe software voor GMDSS en radartraining

Sinds vorig jaar moet u voor het verkrijgen van een Marcom-B bedieningscertificaat naast een theoretisch examen ook een praktijktoets doen. Een goede voorbereiding op een praktijktoets is het werken met een simulator op de computer. U kunt dan bijvoorbeeld een noodbericht oefenen zonder dat de reddingsboten meteen hoeven uit te varen.

De ANWB brengt nu een cd-rom op de markt met een DSC Simulator waarmee u dus de bediening van een DSC zeevaartmarifoon en u dus thuis op de pc kunt voorbereiden op de praktijktoets GMDSS/ Marcom-B.

De cd is te bestellen in de Vaarwinkel.

Volgens hetzelfde principe heeft de ANWB ook een cd-rom uitgebracht met software met een radar simulator. Hiermee kunt u leren werken met een jachtradar. U vindt deze ook in de Vaarwinkel.

Gezien worden (2)

Vorige week deed ik kort verslag over het symposium dat het Nederlands Instituut voor Navigatie organiseerde tijdens de Natte Hiswa. Hierop kwamen een aantal interessante reacties bij ons binnen die ik u niet wil onthouden.

Opmerking van een monteur bij het installeren van een actieve AIS transponder: "VHF antenne is een beetje kort voor een zeilschip. We plaatsen een flinke spriet boven in de mast, naast de bestaande VHF antenne. De GPS monteren we op het achterschip, daar beweegt deze minder dan boven in de mast en geeft een rustiger positie."

Voor de grote zeilwedstrijden (Volvo Ocean ed., ja ook daar leest of hoort men over de inhoud van deze nieuwsbrief) vertrouwt men meer op de op satelliet gebasseerde tracking en tracing systemen. Dit is echter geen vervanging voor AIS, omdat de schepen in de buurt deze signalen niet ontvangen en plotten.

Actieve radartransponders voor jachten reageren veelal alleen op radarsignalen van de zogenaamde 3cm radars; op open zee schakelt de beroepsvaart veelal over op de ook aanwezige 10cm radars. Op dit radarsignaal reageert de jachttransponder dus niet. Op de grote plas wordt u dan dus niet gezien.

Jachtradarreflectoren voldoen niet, behoudens misschien die van het Luneburg-lens type, maar die zijn zwaar ( 2.5 kg en meer in de top van de mast) en de reflectie onder helling valt tegen.

LED verlichting als vervanging van de gloeilamp in een 3 kleurenlicht in de top van de mast met fresnellenzen voldoet niet. U bent dan slecht zichtbaar.

Per begin 2009 vervalt de 121 MHz EPIRB alarmering. Alleen een 406 MHz EPIRB is dan nog bruikbaar. Uw oude systeem niet bij het vuil zetten, maar inleveren bij uw leverancier.

Gezien worden

Tijdens de HISWA te Water hield het Nederlands Instituut voor Navigatie (NIN) haar jaarlijkse symposium. Dit jaar was het thema "Veiligheid door Communicatie Radar-AIS-VHF". Feitelijk ging het over zien en gezien worden. Diverse sprekers behandelden de ontwikkelingen en de praktijk van AIS en onder andere radar. Belangrijkste conslusie: AIS Transponders zijn voor de watersport een goede toevoeging en verhogen de veiligheid, maar AIS is beslist geen vervanging voor de vertrouwde radar en goed uitkijk houden. Opvallend was de constatering dat de beroeps-zeevaart weliswaar verplicht voorzien is van een AIS transponder, maar dat deze niet noodzakelijk gekoppeld is met radar en/of kaartplotter. Met andere woorden ga er als watersporter niet vanuit dat de grote vaart u gezien heeft en wees verstandig en wijk tijdig uit of neem via de marifoon contact op met het andere schip.

Lesmateriaal voor de marifoon

Artikel 6.29 Binnenvaart Politiereglement

Zag u op nieuwjaarsmorgen ook geen hand voor ogen van de mist? Artikel 6.29 BPR geeft de bepalingen voor het varen bij slecht zicht. Lid 3 geeft aan dat op een aantal in bijlage 9 genoemde vaarwateren - bij slecht zicht - alleen met radar en marifoon gevaren mag worden. Let op niet elke jachtradar wordt door de wetgever echter gezien als een geschikte radarinstallatie. De radarinstallatie moet zijn goedgekeurd en moet bediend worden door iemand met het juiste bedieningspatent (art 4.06 lid 1 en 3 BPR).

Dat betekent dat een jacht op al deze wateren met slecht zicht alleen mag varen als het is voorzien van een goedgekeurde radarinstallatie, een marifoon en een van de opvarenden een radar bedieningscertificaat

heeft. Voor de meesten betekent dat of in de haven blijven of als u onderweg door slecht zicht wordt overvallen, op een veilige plaats buiten de vaarroute voor anker gaan.

Lesmateriaal voor de radar vindt u in de Vaarwinkel ...

Radar voor de watersport

Heeft u al een marifonie certificaat, dan is een cursus of introductie radar misschien iets voor u? Immers om een radar aan boord te mogen bedienen moet u beschikken over het basiscertificaat marifonie.

Voor de watersporter bestaan er feitelijk twee soorten van opleidingen voor het gebruik van de radar. Dat zijn opleidingen waar u de eerste basis leert, u leert het principe van de radar, eenvoudige bediening en welke systemen er bestaan. Een dergelijke opleiding is voldoende als basis en ook erg nuttig om u te orienteren als u overweegt een radar aan te schaffen. Een goede introductietraining is de cursus radarintroductie van VBO Vaarbewijsopleidingen. Of de eendaagse cursus van Ted Jansen.

Voor de meer eisende gebruiker zijn er speciale trainingen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van echte radarapparatuur. Soms aan boord en soms op een simulator. Voor een dergelijke cursus kijkt u hier ...

In de Vaarwinkel vindt u lesmateriaal voor zelfstudie of voor gebruik bij de cursus.