Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 17

Klein Vaarbewijs onder de loep De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek naar het Klein Vaarbewijs (KVB). Aanleiding voor dit onderzoek zijn de veranderingen op het water en de vraag of het huidige vaarbewijs nog past bij de praktijk van vandaag. Het beeld dat uit het onderzoek naar voren komt, is genuanceerd. De drukte op het water laat zich niet eenduidig aantonen, maar het verkeersbeeld verandert wel. Er zijn meer recreanten, de samenstelling van de vloot verschuift en de beroepsvaart wordt groter. Tegelijkertijd is er een stijgende lijn in het aantal ongevallen waarbij pleziervaart betrokken is, vooral eenzijdige ongevallen zonder duidelijke directe oorzaak. Kloof tussen theorie en praktijk Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat het Klein Vaarbewijs in zijn huidige vorm volgens veel gebruikers onvoldoende aansluit op de praktijk. Zowel pleziervaarders als beroepsschippers zien het vaarbewijs als een goede basis, maar niet als een garantie dat iemand ook daadwerkelijk veilig kan varen. Uit de consultaties blijkt dat veel schippers het gedrag en de kennis van andere vaarweggebruikers als risicofactor zien. Tegelijkertijd vindt een meerderheid dat het huidige examen te theoretisch is en meer gericht zou moeten zijn op praktische situaties. Daarbij moet wel worden aangetekend dat deze uitkomsten vooral gebaseerd zijn op meningen en ervaringen van gebruikers. Het onderzoek zelf stelt expliciet dat hiermee geen direct verband kan worden gelegd tussen het bezit van een vaarbewijs en het aantal ongevallen. Meer praktijkgericht opleiden Zowel uit het marktonderzoek als uit gesprekken met stakeholders komt een duidelijke richting naar voren: het vaarbewijs moet meer op de praktijk gericht worden. Dat betekent onder meer: meer nadruk op inzicht en toepassing van regels meer aandacht voor reisvoorbereiding en risicobeoordeling beter omgaan met drukte en interactie met beroepsvaart Over de manier waarop dat moet gebeuren, lopen de meningen uiteen. Vooral vanuit de beroepsvaart wordt gepleit voor een praktijkexamen. Opleiders en belangenorganisaties wijzen juist op de praktische bezwaren daarvan, zoals kosten, uitvoerbaarheid en het risico dat de drempel om een vaarbewijs te halen te hoog wordt. Minister kiest voor beperkte aanpassing De minister neemt een aantal conclusies uit het onderzoek over, maar kiest nadrukkelijk niet voor ingrijpende veranderingen. Er komt: geen verplicht praktijkexamen voor het Klein Vaarbewijs geen uitbreiding van de vaarbewijsplicht naar meer typen schepen geen invoering van een vaarbewijsplicht op specifieke vaarwegen Volgens het ministerie is er onvoldoende bewijs dat dergelijke maatregelen daadwerkelijk leiden tot meer veiligheid op het water. Daarnaast spelen praktische bezwaren een belangrijke rol, zoals handhaafbaarheid en uitvoeringskosten. Wat wel wordt opgepakt: het theorie-examen wordt meer op de praktijk gericht er komt meer aandacht voor voorlichting en gedrag op het water er wordt wel gekeken naar aanvullende eisen voor snelvarende recreatievaart, omdat daar relatief veel incidenten plaatsvinden Rol van gedrag en ervaring Opvallend in het onderzoek is dat veel oorzaken van ongevallen niet direct te herleiden zijn tot het ontbreken van een vaarbewijs, maar eerder tot factoren zoals: gebrekkige voorbereiding onvoldoende ervaring verkeerd inschatten van situaties technisch falen of onderhoud Daarmee verschuift de discussie deels van regels naar gedrag en vaardigheden. Belanghebbenden benadrukken dat goed zeemanschap en ervaring op het water minstens zo belangrijk zijn als theoretische kennis. Kritiek en discussie De keuze om geen praktijkexamen in te voeren, ligt gevoelig. Vanuit de beroepsvaart wordt al langer gepleit voor strengere eisen, juist vanwege de toenemende drukte en verschillen in vaardigheid op het water. In de sector wordt dan ook kritisch gereageerd op het besluit om daar nu niet toe over te gaan. Tegelijkertijd is er bij andere partijen juist zorg dat strengere eisen de toegankelijkheid van de watersport beperken, zonder dat duidelijk is of de veiligheid daarmee daadwerkelijk verbetert. Vervolg De minister ziet het onderzoek als een tussenstap. Verdere besluitvorming wordt mede gebaseerd op aanvullend onderzoek, onder andere naar ongevallen en de rol van snelvarende recreatievaart. De Tweede Kamer moet zich nog over de uitkomsten buigen. Daarmee is de discussie over de toekomst van het Klein Vaarbewijs nog niet afgerond. De Vaarwijzer Nieuwsbrief blijft dit nauwgezet voor u volgen en zal daar met regelmaat verslag van doen. Redactioneel commentaar Het is goed dat het Klein Vaarbewijs en de veiligheid op het water nadrukkelijk op de agenda staan. De veranderingen op het water zijn zichtbaar en vragen om aandacht, zeker nu de verschillen tussen gebruikers groter worden. Dat er geen praktijkexamen komt voor het Klein Vaarbewijs is een begrijpelijke keuze. Jaarlijks doen meer dan 30.000 kandidaten examen. Het omzetten van dit systeem naar een praktijkexamen vraagt om een volledig nieuwe infrastructuur: voldoende opleiders en examinatoren, geschikte schepen, een landelijk dekkend opleidingsaanbod en een uitvoerbaar examenprogramma. Dat is niet op korte termijn te realiseren. Opvallend is bovendien dat in de beroepsvaart juist een tegengestelde ontwikkeling zichtbaar is, waarbij praktijkervaring deels wordt vervangen door training en examinering met simulatoren. De keuze om het theorie-examen praktijkgerichter te maken, ligt dan ook voor de hand. Het huidige examen toetst al in toenemende mate op inzicht, maar wordt nog vaak als theoretisch ervaren. Dat heeft niet alleen te maken met de inhoud van het examen, maar ook met de manier waarop kandidaten zich voorbereiden. De grootste groep kiest voor een vorm van zelfstudie. Opleiders passen zich daar op aan. Opleidingen en lesmateriaal richten zich daardoor vooral op wat nodig is om te slagen. Als het examen daadwerkelijk meer op de praktijk wordt gericht, zal ook het lesmateriaal daarin moeten meebewegen. Dat vraagt om afstemming tussen het ministerie, het CBR, opleiders en uitgevers. Daar ligt de sleutel om de stap van theorie naar praktijk overtuigend te maken. Record oceaanbodem in kaart gebracht Het internationale samenwerkingsproject Seabed 2030 heeft in het afgelopen jaar een recordoppervlakte van vijf miljoen vierkante kilometer aan zeebodem in kaart gebracht. Daarmee komt het totale in kaart gebrachte deel van de oceaanbodem op ruim een kwart van het wereldwijde oppervlak. Het project, dat als doel heeft om uiterlijk in 2030 een volledige kaart van de oceaanbodem te realiseren, profiteert van steeds betere data-uitwisseling tussen overheden, onderzoeksinstituten en commerciële partijen. De nieuwe gegevens zijn niet alleen van belang voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook voor veilige navigatie, kabel- en pijpleidingplanning en het beter begrijpen van klimaateffecten in de oceanen. Meer lezen Zeeland versnelt onderhoud kunstwerken De provincie Zeeland maakt de komende jaren miljoenen euro’s extra vrij om versneld bruggen, tunnels, dijken en sluizen te onderhouden, op te knappen of te vervangen. Een groot deel van de Zeeuwse infrastructuur is gebouwd in de wederopbouwperiode na de oorlog en de Watersnoodramp van 1953. Veel bruggen, tunnels en sluizen zijn verouderd en niet toegerust op het steeds zwaardere verkeer, schrijven Gedeputeerde Staten in een toelichting op de voorjaarsnota. Bovendien wordt hiervan veel meer gebruikgemaakt. Het onderhoudsbudget van 24 miljoen euro per jaar wordt daarom verhoogd met jaarlijks 2 tot 4 miljoen euro. Gedeputeerde Harry van der Maas (mobiliteit) zegt dat de provincie onder meer geld uittrekt voor groot onderhoud van de Oesterdam tussen Zuid-Beveland en Tholen. Ook voor de renovatie van de Grote Sluis in Veere wil het college van Gedeputeerde Staten budget vrijmaken. Lees verder Weerman Henk Huizinga met pensioen Na ruim 35 jaar als zeil-weerman stopt weerman Henk Huizinga na dit pinksterweekend met zijn vertrouwde Weekend Weerbericht. Het Weekend Weerbericht van Henk Huizinga vormde bijna 20 jaar een vertrouwd onderdeel van de planning van honderden watersporters. Henk Huizinga (75) begint in 1972 als jonge meteoroloog. Hij werkt twintig jaar voor het KNMI op Schiphol om vliegers van weersverwachtingen te voorzien. Veel vliegers vragen Henk ook om advies voor hun zeiltochten en in 1990 richt Henk NimosMeteo op. Verder lezen Huizinga schreef de afgelopen jaren ook de nodige boeken. Deze zijn te bestellen in de Vaarwinkel. Naar de Vaarwinkel Leren navigeren Wie de stap wil zetten van “examenstof beheersen” naar zelfstandig en met vertrouwen navigeren op open water, komt al snel uit bij de Studiewijzer Kustnavigatie. Dit praktische leerboek is bij uitstek geschikt voor zelfstudie en neemt u stap voor stap mee van de basis naar het echte werk op zee. De eerste vier hoofdstukken sluiten naadloos aan op de leerstof voor het Klein Vaarbewijs 2. Daarmee legt u een solide basis en bent u klaar voor het aanvullende examen voor het Klein Vaarbewijs 2. In de daaropvolgende hoofdstukken gaat het boek verder waar het Klein Vaarbewijs stopt: u leert navigeren op kust- en getijdenwateren, onder uiteenlopende omstandigheden en met realistische situaties. Precies deze verdieping maakt het verschil tussen “weten hoe het moet” en “het ook echt kunnen”. Navigeren is een vaardigheid die het varen leuker, uitdagender en vooral veiliger maakt. Wie begrijpt wat hij doet, plant met vertrouwen een oversteek, houdt overzicht in drukke vaargebieden en geniet simpelweg meer van elke tocht. De Studiewijzer Kustnavigatie vormt bovendien een goede basis voor het diploma Praktische Kustnavigatie en sluit aan op de leerlijnen van zowel de CWO als het Nationaal Watersport Diploma. Het boek is niet voor niets onderdeel van onze complete online cursus Kustnavigatie. Voor de start van het nieuwe vaarseizoen is dit hét moment om uw navigatiekennis naar een hoger niveau te tillen. De Studiewijzer Kustnavigatie is nu tijdelijk verkrijgbaar met een aantrekkelijke van-voor prijs, waardoor de stap om verder te leren wel heel toegankelijk wordt. En wie besluit de complete online cursus te doen kan ook rekenen op een stevige korting! Wilt u met meer zekerheid, inzicht en plezier het open water op? Dan is de Studiewijzer Kustnavigatie uw gids. Bekijk de aanbieding Subsidie voor verduurzaming binnenvaart Binnenvaartschippers die duurzaam willen gaan varen kunnen hier na de zomer subsidie voor aanvragen. De subsidie kan gebruikt worden om een schip om te bouwen zodat deze (hybride-) elektrisch of op waterstof of methanol kan varen, of om dit bij de bouw van een nieuw schip mogelijk te maken. De internetconsultatie voor de regeling begon op 22 april, zodat belanghebbenden gedurende een periode van zes weken een zienswijze kan indienen. Het ministerie van Infrastructuur organiseert tussen 2026 en 2030 verschillende subsidierondes, waarvoor in totaal circa 230 miljoen euro beschikbaar is. In de eerste ronde, die in het derde of vierde kwartaal van het jaar wordt opengesteld, is circa 39 miljoen euro beschikbaar. Scheepseigenaren kunnen voor verschillende vormen van verduurzaming kiezen. Zo is er de optie van elektrisch varen, aangedreven door batterijen of een waterstof-brandstofcel. Een andere mogelijkheid is een verbrandingsmotor die op waterstof of methanol functioneert. Voor het ombouwen van een klein schip is het mogelijk om voor hybride-elektrisch te kiezen. Internetconsultatie   Kent u iemand voor wie dit ook interessant is? Stuur deze editie gerust door of deel de online versie. Deel deze nieuwsbrief (online versie)

Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 16

Navigatie in de ruimte Wie op zee navigeert zonder GPS, valt terug op een vertrouwd principe: u weet dat u zich ergens op de aarde bevindt. Met behulp van zon, maan en sterren bepaalt u uw positie in lengte en breedte, en vanuit een vorige positie kunt u koers en afstand berekenen. Dat vaste referentievlak, de aardbol, maakt klassieke navigatie overzichtelijk. Voor ruimtevaartuigen zoals de Artemis II bestaat dat vaste “oppervlak” niet. Zij bewegen zich in de ruimte, waar geen lengte- en breedtegraden zijn om op terug te vallen. In plaats daarvan gebruiken ze een driedimensionaal coördinatenstelsel. Afhankelijk van waar ze zich bevinden, kan dat bijvoorbeeld rond de aarde of rond de maan zijn. Hun positie wordt uitgedrukt als een punt in de ruimte, op een bepaalde afstand en richting ten opzichte van zo’n referentiepunt. Om die positie te bepalen, combineren ruimtevaartuigen verschillende technieken. Net als bij astro-navigatie kijken ze naar hemellichamen, maar hier vooral om de oriëntatie te bepalen: sensoren meten zeer nauwkeurig hoe het ruimtevaartuig gericht is ten opzichte van bekende sterren. Daarnaast houden ze continu bij hoe ze bewegen met behulp van gyroscopen en versnellingsmeters. Dit wordt traagheidsnavigatie genoemd: op basis van gemeten versnellingen en draaisnelheden rekent het systeem voortdurend uit hoe positie en snelheid veranderen sinds het laatste bekende punt. Daarnaast staan ruimtevaartuigen meestal in contact met meetstations op aarde. Die sturen radiosignalen heen en weer, waarmee afstand en snelheid zeer precies kunnen worden bepaald. Deze metingen worden gebruikt om kleine afwijkingen in de berekende baan te corrigeren. De baan zelf ligt namelijk grotendeels al vast op basis van zwaartekracht en vooraf berekende trajecten. Een bijzonder moment is wanneer de capsule zich achter de maan bevindt en er tijdelijk geen radioverbinding met de aarde mogelijk is. Tijdens zo’n periode kan er geen directe controle vanaf de aarde plaatsvinden en moet de bemanning volledig vertrouwen op de boordsystemen. Dat lijkt sterk op wat u kent als gegist bestek, maar dan veel nauwkeuriger: het ruimtevaartuig rekent continu zijn positie door met behulp van traagheidsnavigatie. Tegelijkertijd leveren sterrensensoren een controle op de oriëntatie. Door deze gegevens te combineren blijft het ruimtevaartuig ook zonder contact met de aarde op koers, totdat de verbinding weer wordt hersteld en de positie opnieuw exact kan worden vastgesteld. Het verschil met navigatie op zee is dus fundamenteel. Waar u op het water altijd “op de kaart” zit, moet een ruimtevaartuig zijn eigen positie bepalen in een leeg referentiekader. Toch is de kern vergelijkbaar: ook daar gaat het om positie, snelheid, koers en voorspelling. Alleen speelt dat zich niet af op een bol oppervlak, maar in een uitgestrekte ruimte waarin elke afwijking direct gevolgen heeft voor de uiteindelijke baan. Professioneel navigeren Wie zich verder wil verdiepen in navigatie op zee en de stap wil maken van recreatieve naar professionele kennis, komt al snel uit bij het boek *Navigatie* van Luc Naudts. Dit is nog steeds een van de weinige Nederlandstalige studieboeken die de volledige breedte van navigatie behandelt zoals vereist binnen het STCW-verdrag. Naast de klassieke onderwerpen wordt ook aandacht besteed aan moderne hulpmiddelen, software en online informatiebronnen die tegenwoordig een vaste plaats hebben aan boord. De opzet is duidelijk praktijkgericht. Theorie wordt beknopt uitgelegd en direct gekoppeld aan de toepassing in de dagelijkse navigatie, met realistische voorbeelden die de stof concreet maken. Daarmee is het boek niet alleen geschikt voor beroepsopleidingen, maar ook voor de gevorderde watersporter die verder wil kijken dan de standaard lesstof voor kustnavigatie en echt wil begrijpen wat er achter de berekeningen en systemen schuilgaat. Bestellen Welke sloep past bij u? Alles wat u wil weten over sloepen. Bent u op zoek naar een nieuwe sloep, of gewoon benieuwd wat er allemaal te koop is? Dan is het Sloepenboekje van Daemes & Heeren precies wat u nodig heeft. Al jarenlang is het Sloepenboekje hét naslagwerk voor iedereen die iets met sloepen, tenders en cruisers te maken heeft. De nieuwe uitgave is met ingang van dit jaar alleen nog leverbaar als digitaal boek; rijker, actueler en overzichtelijker dan ooit. Het Sloepenboekje geeft een compleet overzicht van alle merken en modellen. Of u nu zoekt naar een polyester, houten, aluminium of stalen romp, een bootje met een inboard, outboard of elektrische motor, alles handig op één plek. Inclusief praktische tips en tricks die u helpen bij het maken van de juiste keuze. Exclusief voor de lezers van de Vaarwijzer Nieuwsbrief is het nieuwe Sloepenboekje nu te bestellen voor slechts € 10,- in plaats van € 15,-. Nu bestellen Opleider Vaarplezier failliet De bekende opleider Vaarplezier is failliet. Uit gegevens van de rechtbank Amsterdam blijkt dat het faillissement al in november vorig jaar is uitgesproken. Het bedrijf heeft zelf het failissement aangevraagd. En de inventaris werd in februari door Troostwijk geveild. Vaarplezier is ontstaan vanuit de opleiding voor beroepsrondvaartschippers en richtte zich daarnaast ook op het geven van cursussen voor het Klein Vaarbewijs in combinatie met een praktijkmiddag. Het bedrijf bedacht veel ludieke acties, zoals het wereld record vaarbewijs les geven. Helaas hebben dergelijke acties het tijd niet kunnen keren. In 2024 nam Vaarplezier de bekende Zeilschool Naarden over. In datzelfde jaar organiseerde men een crowdfunding om de vloot van de zeilschool uit te breiden. De crowdfunding was met 120% overtekend. Naar verwachting zijn ook deze investeerders hun geld kwijt. The Yacht Experience Op 9 en 10 mei 2026 vindt bij De Valk Yacht Brokers in Loosdrecht opnieuw The Yacht Experience plaats. Tijdens dit tweedaagse evenement krijgen bezoekers de gelegenheid om een breed aanbod aan motorjachten te bekijken en in contact te komen met specialisten uit de watersportsector. Het evenement is beide dagen geopend van 11.00 tot 18.00 uur. Bezoekers kunnen parkeren op een externe locatie in Breukeleveen, vanwaar vervoer naar het evenement wordt geregeld. De toegang is gratis, maar vooraf aanmelden is vereist. The Yacht Experience richt zich met name op geïnteresseerden in motorjachten en biedt een overzicht van het actuele aanbod en ontwikkelingen binnen dit segment van de watersport. Meer informatie Watersportverbond met ‘oud-hout’ om tafel Naar aanleiding van de omstreden hermetingsplannen gaat het Watersportverbond op 11 mei in Utrecht praten alle zogenaamde ’oud-hout’ klassenorganisaties. Begin dit jaar voerde de Technische Commissie van het Verbond een verplichte her-meting in voor deze nationale klassen. Het voorstel dat er nu ligt betekent dat als eigenaren hun boot willen verkopen, dat die eerst her-meten moet worden. Pas als de boot door de keuring komt, ontvangt de nieuwe eigenaar een meetbrief nodig om aan wedstrijden te mogen deelnemen. De voorgestelde her-meting heeft binnen de klassen-organisaties veel stof doen opwaaien. Verder lezen The Ocean Race Atlantic finish in Lorient Deze zomer vindt voor het eerst The Ocean Race Atlantic plaats, een nieuwe wedstrijd binnen The Ocean Race-serie. De race start op 1 september in New York en finisht naar verwachting rond 8 of 9 september in het Franse Lorient, na een oversteek van circa 3000 zeemijl over de Noord-Atlantische Oceaan. Wat deze nieuwe wedstrijd bijzonder maakt, is het concept. In plaats van een etappekoers rond de wereld of door Europa, gaat het hier om een snelle, rechtstreekse trans-Atlantische race met IMOCA-racejachten, volledig bemand. Voor het eerst schrijft de organisatie daarbij een vaste, gemengde bemanning voor: elk team bestaat uit twee mannen en twee vrouwen, aangevuld met een onboard reporter voor live verslaggeving. Daarmee zet de organisatie nadrukkelijk in op zowel sportieve prestaties als zichtbaarheid en media-impact. De route is bovendien zo ontworpen dat risico’s voor zeezoogdieren en andere mariene fauna worden beperkt, in samenwerking met wetenschappers en milieuorganisaties. Met deze opzet fungeert The Ocean Race Atlantic als een compacte, intensieve offshorewedstrijd én als voorbereiding op de volgende editie van de wereldomzeiling. Lorient, waar een groot deel van de IMOCA-teams is gevestigd, vormt het eindpunt en ontvangt de vloot met een publieksprogramma rond de finish. Voor de offshore zeilsport betekent deze nieuwe race een extra hoogwaardig evenement op de internationale kalender, met nadruk op snelheid, duurzaamheid en een moderne teamopzet. Lees meer EBI sluit zich aan bij technologie platform De European Boating Industry (EBI) heeft zich aangesloten bij het Waterborne Technology Platform, een samenwerkingsverband dat innovatie en duurzaamheid in de maritieme sector stimuleert. Met deze stap wil de sector sterker betrokken zijn bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën, zoals emissievrije aandrijving en slimme digitalisering aan boord. Via deze samenwerking krijgt de pleziervaart meer invloed op Europese onderzoeksprogramma’s en subsidies, die tot nu toe vooral gericht waren op de beroepsvaart en scheepsbouw. De verwachting is dat dit op termijn ook voor watersporters zal leiden tot schonere en efficiëntere oplossingen aan boord. Lees meer Met de Wateratlas het water op Nu het seizoen echt op het punt staat te beginnen, is het ook een goed moment om naar de kaarten aan boord te kijken. Waar veel watersporters jarenlang werkten met losse ANWB Waterkaarten in combinatie met de Wateralmanak deel 2, is dat sinds vorig jaar veranderd. De ANWB heeft het kaartmateriaal en de bijbehorende praktische informatie samengebracht in drie overzichtelijke uitgaven: de ANWB Wateratlas Noord, ANWB Wateratlas Midden en ANWB Wateratlas Zuid. Samen dekken deze atlassen heel Nederland af. Het belangrijkste verschil met de oude situatie is dat deze wateratlassen méér zijn dan alleen kaarten. Ze combineren gedetailleerde vaarkaarten met de vertrouwde almanakgegevens over bruggen, sluizen en havens. Daarmee is de aparte Wateralmanak deel 2 overbodig geworden en die verscheen in 2025 dan ook voor het laatst. Voor de praktijk betekent dit vooral gemak en overzicht. In plaats van schakelen tussen kaarten en een aparte almanak, heb je alle relevante informatie direct bij elkaar. Dat maakt de voorbereiding eenvoudiger en het gebruik aan boord overzichtelijker. De losse ANWB Waterkaarten zijn nog beperkt verkrijgbaar, zolang de voorraad strekt, maar de nieuwe opzet met wateratlassen sluit beter aan bij hoe veel watersporters hun navigatie tegenwoordig organiseren: compleet, actueel en direct bruikbaar aan boord. Bestellen Waterkaarten App; uw digitale vaaratlas Voor wie liever digitaal navigeert, of graag een extra hulpmiddel aan boord heeft, is de Waterkaarten App een praktisch alternatief. Deze app bundelt vaarkaarten voor Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Engeland, Ierland, Schotland en Denemarken, aangevuld met uitgebreide almanakgegevens over bruggen, sluizen en havens, én actuele scheepvaartberichten. Daarmee biedt de app veel van dezelfde informatie als de papieren wateratlassen, maar dan altijd actueel en direct beschikbaar op smartphone of tablet. In de praktijk worden de app en de papieren atlassen dan ook vaak naast elkaar gebruikt: digitaal voor het gemak en de actualiteit, en papier voor het overzicht aan boord. Speciaal voor de start van het seizoen is er bovendien een extra voordeel: in de maand april ontvangt u 20% korting op een jaartegoed voor de Waterkaarten App. Een mooi moment om het vaarseizoen goed voorbereid te beginnen. Profiteer nu !   Kent u iemand voor wie dit ook interessant is? Stuur deze editie gerust door of deel de online versie. Deel deze nieuwsbrief (online versie)