De nieuwe ANWB Waterkaarten komen er aan

De complete reeks van ANWB Waterkaarten gaat dit jaar op de schop. De indeling van de kaarten over Nederland wordt anders, de Wateratlassen verdwijnen, er komen kaarten bij voor de Nederlandse kust, de Waddenzee en de kanalen van Twente en Overijssel, en de kaarten zelf gaan er iets anders uitzien.

Voor velen was het een groot mysterie hoe de nieuwe kaarten er dan uit zouden komen te zien. Maar uiteindelijk is het ons gelukt om een proef in handen te krijgen en kunnen wij u vast een 'sneakpreview' geven.

Maar eerst de nieuwe indeling. De vertrouwde indeling en aanduiding met letters is compleet op de schop. Straks zijn er 20 kaarten voor heel Nederland, de kustwateren én de Waddenzee. Daarnaast zijn er nog drie speciale kaarten (Overzichtskaart Nederland en de detailkaarten voor Amsterdam en Vinkeveen samen met Loosdrecht) en de atlas voor de Staande Mastroute. Hoe de nieuwe indeling straks is kunt u hier zien. Afhankelijk van uw vaargebied zult u soms meer kaarten nodig hebben als voorheen, maar sommigen kunnen met minder toe. Elke kaart wordt gedrukt op speciaal scheurvast en vochtbestendig papier en dubbelzijdig bedrukt.

De oude reeks van kaarten hadden ook niet allemaal dezelfde schaal. Meestal was het 1 : 50.000, maar er waren ook een aantal gebieden die op schaal 1 : 25.000 werden weergegeven. Alle gebieden worden nu consequent weergegeven op 1 : 50.000 met uitzondering van de speciale kaarten. Vandaar dat u sommige gebieden juist minder kaarten nodig heeft, want op een kleinere schaal past er een groter gebied op een kaart. Prettig omdat u zo ook een goed overzicht heeft van de te varen route.

Een andere schaal betekent ook dat het soms schipperen is met de ruimte om alle informatie goed op de kaart te plaatsen, terwijl het vaarwater nog zichtbaar blijft. Op sommige plekken is dat echt passen en meten voor de kartograaf.
Maar de grootste winst is natuurlijk dat alle kaarten compleet vernieuwd zijn. Een nieuwe actuele ondergrond en compleet geactualiseerde gegevens van bruggen, vaardieptes, betonning, sluizen en havens. Nieuw is ook dat er extra informatie op de kaarten wordt gedrukt. Informatie die voorheen bijvoorbeeld alleen op de overzichtskaart voor Nederland of in de Wateralmanak te vinden was. De nieuwe Waterkaarten zijn wat dat betreft meer compleet.

Voorwaar geen gemakkelijke klus. Het kaartbeeld van de ANWB is erg geliefd en wat goed is moet behouden blijven. Aan de andere kant stond dat ook misschien wel te lang in de weg voor vernieuwing. Hieronder enkele afbeeldingen van de nieuwe kaart voor de Hollandse Plassen. En oordeelt u zelf. Links het oude beeld en recht het nieuwe beeld. Het nieuwe beeld is een foto, omdat wij van de nieuwe kaart geen digitaal bestand beschikbaar hebben.

De voorraad met nieuwe kaarten is naar ons onderweg en kan elk moment binnenkomen. U kunt nu alvast uw bestelling plaatsen. Zodra de nieuwe kaarten dan binnen zijn gaat uw bestelling op de post.

Het kleinste kamertje

De meeste kajuitjachten hebben er één; een kleinste kamertje. Of noemen we dat aan boord beter 'de kleinste hut'? Aan boord is het al lang niet meer een kwestie van doortrekken. Sinds 2009 is het pleziervaartuigen op de Nederlandse binnenwateren namelijk verboden om afvalwater uit het toilet rechtstreeks te lozen in het oppervlakte water. Dat betekent dat het afvalwater opgevangen moet worden. Lozen mag dan op open zee (de Waddenzee is formeel binnenwater) of men kan het afvalwater afgeven bij speciale afgiftepunten.

Vooral voor bestaande jachten gaf dit problemen en extra kosten voor het inbouwen van een vuilwatertank, gedoe met onvoldoende afgiftepunten en veel mensen vinden het ook geen prettig idee om al die sh.. ergens aan boord te hebben. Het doel; schoon oppervlakte water gaat natuurlijk iedereen aan, maar echt praktisch is het allemaal niet. Dat heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat kennelijk ook geconstateerd en zij is voornemens om de regels aan te passen. Wat dat mogelijk voor u kan betekenen leest u hier.

Het verbod is een 'lozingsverbod' dat betekent dat het lozen van afvalwater niet is toegestaan, maar om dit te handhaven moet u op heterdaad betrapt worden terwijl u de inhoud van het toilet (of vuilwatertank) overboord pompt. In de praktijk blijkt dat lastig en ik heb zelf in al die jaren nog nooit gehoord dat iemand daarvoor is beboet.

Het is dus ook gewoon toegestaan dat het toilet via een afsluiter rechtstreeks op het oppervlaktewater is aangesloten. Op zee mag lozen immers wel. Een vuilwatertank die rechtstreeks op het toilet is aangesloten is niet verplicht. Precies daarom moet een opsporingsambtenaar u dus op heterdaad bestraffen. Het lozingsverbod is daardoor moeilijk te handhaven en lijkt mede daardoor niet echt serieus genomen te worden. Daarmee neemt de watersport wel een risico. Niet alleen varen en zwemmen we in ons eigen afval, ook kan de minister nu grijpen naar zwaardere regels. Het verzegelen van de buitenboordafsluiting van het toilet of het verplicht stellen van een vuilwatertank zou zo'n maatregel kunnen zijn.

In juni van dit jaar heeft de minister de Tweede Kamer toegezegd te komen met nieuwe regels. Het verplicht verzegelen van de buitenboordafvoer is zo'n mogelijkheid die zij expliciet noemt in de informatie die zij naar de Tweede Kamer zond.

Toch denkt de minister niet alleen aan strengere regels. Het lozingsverbod houdt nu in dat al het afvalwater van het toiletgebruik niet op het oppervlaktewater geloosd mag worden. Ook niet als het eerst gereinigd zou worden. Hierdoor is het voor jachteigenaren niet aantrekkelijk te investeren in een systeem die het afvalwater aan boord reinigt. De minister denkt daarom nu aan een aanpassing van de regels zodat lozen van afvalwater na zuivering aan boord wel is toegestaan. Hiermee hoopt de minister tegemoet te komen aan de bezwaren van aan vuilwatertank en wil zij de jachteigenaren aanspreken op het gezamenlijk belang van schoon vaar- en zwemwater. Het lijkt wel een beetje op de oude stok en wortel tactiek die minister Winsemius destijds heeft ingevoerd als milieuminister.

Vooropgesteld dat de watersporter als één van de eerste belang heeft bij schoon vaarwater zie ik wel enkele grote bezwaren. Verplichte verzegeling zal de overheid echt niet zelf gaan uitvoeren. Daar hebben ze geen menskracht voor. Dat betekent vermoedelijk dat dit wordt uitbesteed aan particuliere bedrijven en dat de jachteigenaar daarvoor de rekening betaalt. Met voorrijkosten ed. kan dat flink in de papieren lopen. 'Horror' verhalen over de verplichte installatie en keuring van de AIS voor schepen langer dan 20 meter en vooral de kosten die men daarvoor in rekening brengt hoor ik met regelmaat. Verder levert het ook veel administratie op en zal er toch ergens een registratie moeten zijn van al die verzegelingen. Krijgen we via de achterdeur alsnog de zo gevreesde verplichte vaartuigregistratie? En hoe gaat het gecontroleerd worden? Komt er een handhaver de kleinste hut aan boord controleren en gaat ondersteboven achter het toilet kijken of de verzegeling wel in orde is? En moeten onze putsen dan strak ook achter slot en grendel?

Achtereenvolgende regeringen hadden vermindering van de administratieve lastendruk als stelregel. En dat is goed. Toch dreigt het fiasco van het lozingsverbod tot een nieuwe aanslag op de vrijheid van de watersport. En hoe zit het met al die andere schepen die op onze binnenwateren varen en nog wel hun afvalwater rechtstreeks mogen lozen? Alleen de recreatie aanpakken lijkt mij niet fair. Cijfers over hoeveel de pleziervaart bijdraagt aan de vervuiling van het oppervlakte water zijn mij niet bekend. Evenmin welke veranderingen daarin (positief of negatief) gemeten zijn sinds de invoering van het lozingsverbod. Ik hoop dan ook van harte dat de belangenbehartigers van de watersport hier hun werk doen en de minister weten te bewegen tot vooral praktische en werkbare oplossingen, maar dat die dan wel voor iedereen moeten gelden.

Hoe blijft u op de hoogte?

Als u met de boot onderweg bent blijft het belangrijk om goed geïnformeerd te blijven over wat er op en langs het water gebeurt. Hoe blijft u tijdens uw vaartocht op de hoogte?

Vaart u op zee dan kent u uiteraard de Berichten aan Zeevarenden (BAZ) van de Nederlandse Dienst der Hydrografie. Wekelijkse berichten met de wijzigingen en correcties op de officiële zeekaarten en andere nautische publicaties van de dienst. Gratis te downloaden van de site van de Hydrografie of in uw mailbox via (gratis) dienstverleners als bijvoorbeeld Nautin.

Voor de Nederlandse binnenwateren inclusief de Waddenzee geeft Rijkswaterstaat de Scheepvaartberichten uit. Dit zijn voor de scheepvaart en watersport belangrijke berichten over stremmingen, werkzaamheden en bijvoorbeeld evenementen op en aan het water. De Berichten voor de Scheepvaart zijn te raadplegen op een speciale site van Rijkswaterstaat: Vaarweginformatie Maar bijvoorbeeld ook via een handige App van de ANWB Waterkampioen en uiteraard in de ANWB Waterkaart Software. De Waterkampioen redigeert de scheepvaartberichten zodat u alleen de nog geldige berichten ziet. Handig ook omdat de app's en de software de berichten direct op de (water)kaart projecteren en u dus snel ziet welke berichten op uw route voor u van belang kunnen zijn.

Daarnaast zijn er ook nog veel andere manieren om op de hoogte te blijven. Waarvan sommige niet speciaal voor de watersporter zijn bedacht. Het nieuws over de stremming van de Staande Mastroute door het ongeval met de bouwkranen bij Alpen a/d Rijn bereikte ons bijvoorbeeld als eerste via Facebook. Maar ook Twitter kan een welkome aanvulling zijn. Zeker als u de app versies van Facebook en Twitter op uw smartphone heeft staan en u "abonneert" op nautisch relevante bronnen, zoals bijvoorbeeld Rijkswaterstaat en de redacties van de verschillende watersportbladen als de Waterkampioen, Zeilen en Motorboot.

Aanvulling: de losse app met scheepvaartberichten van de Waterkampioen is niet meer leverbaar. De informatie zit nu alleen in de ANWB Waterkaart Software en in de app versies voor iOS en Android.

Rondje Moezel

Eerder schreven wij al eens over de trends die wij kunnen zien in de bestellingen op de Vaarwinkel website. Het "Rondje Moezel" is wat dat betreft een erg populaire vaartocht. Bij het Rondje vaart men meestal over de Maas of via Belgische naar het Zuiden. Via andere Franse kanalen steekt u door richting de Moezel. En over de Moezel vaart u dan naar de Rijn en zo weer terug naar Nederland. De route kenmerkt zich door een grote verscheidenheid van landschappen en soorten van vaarwegen. Ook komt u door of in de buurt van mooie steden en dorpen. Vaak krijgen wij de vraag welke boeken en kaarten nodig zijn voor het Rondje Moezel.

De planning van uw vaarvakantie begint eigenlijk met de Vaarwijzer Belgische Binnenwateren. Hierin is een speciaal stuk opgenomen voor het Rondje Moezel. Verder heeft u de volgende boeken en kaarten nodig:

• ANWB Wateratlas M De Limburgse Maas: de Maas tot aan de grens met België
• Fluviacarte 9: de Maas vanaf Maastricht. Deze kaart is momenteel niet leverbaar, maar dekt normaal het hele traject van Maastricht tot de aansluiting op Fluviacarte 17. Voor België is er de nieuwe Nautische Atlas Belgische Vaarwegen. Helaas dekt deze de Maas ongeveer tot Verdun en mist dus het stuk tot net onder Commercy waar de dekking van Fluviacarte 17 begint. Fluviacarte 9 wordt verwacht en u kunt op de site uw e-mailadres achterlaten. U krijgt dan een e-mail zodra de kaart leverbaar is.
• Fluviacarte 17: van de Marne naar de Rijn
• Die Mosel und Saar voor de Moezel
• Der Rhein: Koblenz bis Arhem met gedetailleerde kaarten en vaaraanwijzingen voor de Rijn.
• ANWB Waterkaart Grote Rivieren Oost voor de Rijn vanaf de Nederlandse grens.

Als u niet via de Maas richting het Zuiden gaat, maar door de Belgische kanalen en wellicht ook in Frankrijk nog een paar andere bestemmingen wilt aandoen dan zijn de volgende publicaties aan te bevelen.

• Vaaratlas Belgische Vaarwegen met hierin uiteraard de Maas tot Reims
• ANWB Wateralmanak Deel 1: met onder meer de vaarregels in Nederland en België. U bent verplicht om de regels aan boord te hebben.
• ANWB Wateralmanak Deel 2: met vaaraanwijzingen en bijvoorbeeld jachthavens in België
• Fluviacarte 8: Champagne - Ardenne: voor als u in Frankrijk nog de Champagne streek in wilt. Vanaf Namen (B) geeft deze kaart ook een alternatieve route waarbij u ter hoogte van Vitry-Le-François verder gaat op Fluviacarte 17.

In Frankrijk, België en Duitsland gelden soms extra regels ten aanzien van documenten en uitrusting. Bijvoorbeeld de marifoonplicht in België. Op de website van ANWB Watersport vindt u hier meer over ...

Over de Gouwe

Iedereen die wel eens over de Gouwe en de Staande mastroute heeft gevaren, is door Alpen a/d Rijn gekomen. Ongetwijfeld dat u onderweg ook meerdere binnenvaartschepen tegenkwam. Op Facebook vindt u een mooie time lapse video vanuit de stuurhut van zo'n flink uit de kluiten gewassen binnenvaarder; klik hier ...

Unieke reis over de Nederlandse wateren

Vanaf donderdag 4 december is de EO-serie ‘Nederland Waterland’ op de buis. In deze 8-delige serie vaart de kijker mee op een unieke reis over de Nederlandse wateren. Lees online verder ...