Nationaal Watersportdiploma versus CWO

Afgelopen week is het Nationaal Watersportdiploma (NWD) gelanceerd. “Een nieuw diplomasysteem dat is ontstaan vanuit de wens om een veiliger en kwalitatief hoogwaardiger diplomalijn te ontwikkelen, met een succesbeleving voor elk type watersporter”. 

Dat klinkt heel fraai, maar wat is het? Jeroen Wolthuis, voorzitter van het NWD: “Deze lancering markeert de start van een nieuw tijdperk voor vaaropleidingen bij zowel commerciële vaarscholen als verenigingen. Het NWD is het resultaat van een samenwerking en de gedeelde visie van een aantal commerciële vaarscholen die merken dat het tijd is voor vernieuwing, verdere professionalisering en de lat binnen de watersportopleidingen hoger willen leggen. Waar het watersportlandschap de afgelopen decennia in een 'one size fits all' diplomeringslijn opereerde, stelt het NWD de specialismen van verschillende typen vaarlocaties en kennis centraal. Je hebt immers andere vaardigheden nodig voor het varen van een wedstrijd dan een beginnende zeiler nodig heeft. Concreet zul je zien dat de ontworpen diplomalijnen hier sterk op inspelen. Een lang gekoesterde wens van verenigingen en vaarscholen krijgt hiermee invulling.”

Het Watersport Verbond accrediteert, in eerste instantie voor een jaar, de instructeursopleidingen van de bij het NWD aangesloten locaties. In die periode wordt enerzijds de accreditatie geborgd en gecontroleerd en anderzijds worden sterke punten uitgewisseld en overgenomen. Arno van Gerven, directeur van het Watersportverbond: “Het Watersportverbond neemt het voortouw in de noodzakelijke vernieuwing van watersportopleidingen in Nederland. Het belang van opleidingen is groot: watersport is nu eenmaal leuker en veiliger als je bekwaam bent. Alle partijen vinden elkaar in het belang van de eenheid en één merknaam voor watersportdiploma’s. Dit geeft de kwaliteitsuitstraling die de consument mag verwachten.”

Een nieuwe diplomalijn naast de bekende CWO diploma's van de Commissie Watersport Opleidingen (CWO)? Maar het CWO is toch nauw verbonden met de HISWA én het Watersportverbond? Hoe dit nieuwe initiatief te duiden? Het lijkt er meer op dat er een scheuring heeft plaatsgevonden binnen de CWO. Kennelijk werd men het niet eens over het tempo en de richting waarin vernieuwingen vorm zouden krijgen. Het Watersportverbond schrijft op de eigen website: “Het Watersportverbond is de afgelopen anderhalf jaar samen met het bestuur van de Commissie Watersport Opleidingen en HISWA-RECRON gestart met de vernieuwing onder de noemer CWO 3.0. Het is nog niet gelukt alle vaarscholen mee te nemen en te overtuigen. Het Watersportverbond trekt zich dit aan en blijft verantwoordelijkheid nemen om te komen tot één breed gedragen systeem. Vanaf 2024 geeft de CWO vernieuwde diploma's uit via het nieuwe registratiesysteem: watersportdiploma.nl. Het Watersportverbond blijft onverminderd samenwerken met HISWA-RECRON en de daarbij aangesloten locaties en bundelt tegelijkertijd de krachten met de nieuwe samenwerkingsorganisatie van commerciële vaarscholen: Nationaal Watersport Diploma (NWD). Het NWD, deels opgericht uit onvrede, wil met nieuw elan de noodzakelijke vernieuwing een impuls geven. Alle partijen vinden elkaar in het belang van de eenheid en één merknaam van het diploma.”

Alleen lijkt dat niet helemaal gelukt. En zo zijn er nu dus ineens twee diplomalijnen. Die van het CWO en die van het Nationaal Watersportdiploma. Dat maakt het voor de consument verre van duidelijk. Zo'n 160 locaties die werken volgens het systeem van de CWO en 9 grote scholen die de eigen lijn volgen. Volgen er meer? Het succes van het NWD zal daar vooral van afhangen. 

Wie op dit moment op de site van het NWD kijkt, wordt inhoudelijk helaas nog niet veel wijzer. Waar op de site van de CWO per lijn is te zien wat deze inhoudt, wat de criteria ed. zijn is deze informatie op de site van het NWD niet te vinden. Daar waar men zegt te streven naar een hoger niveau en meer maatwerk is niet duidelijk wat deze dan zijn. Vanaf de zijlijn weten wij hoe moeilijk het is een goede en evenwichtige opleiding compleet met examinering en diploma op te zetten. Een diplomalijn die uit meerdere niveaus en richtingen bestaat is nog veel lastiger en je kan je afvragen of deze kleine groep scholen in staat is dat op tijd neer te zetten. De CWO uitvoeringsorganisatie is wel is waar klein, maar er zijn een groot aantal scholen en locaties aangesloten met elk kennis, ervaring en menskracht. En daarnaast beschikt een grote groep over meer financiële draagkracht om bijvoorbeeld gezamenlijke automatisering te financieren.
Ter vergelijking in Engeland is het de RYA, het Engelse Watersportverbond, dat een solide, zeer uitgebreide en internationaal erkende diplomalijn neerzet. Hier zijn professionals dagelijks mee bezig en wereldwijd worden door RYA erkende scholen opleidingen gegeven. Nu is het Engelse taalgebied uiteraard vele malen groter, maar juist daarom is de rol van het Watersportverbond in die zin een bijzondere. Aan de ene kant zegt men te streven naar eenheid, maar lijkt tegelijkertijd het nieuwe initiatief van het NWD te omarmen. Nog maar een paar jaar geleden waren er flinke problemen bij de CWO uitvoeringsorganisatie en hebben het Watersportverbond en HISWA er samen de schouders onder gezet. Met als resultaat dat de CWO de storm is doorgekomen en men leek op de juiste weg. Nu blijkt er kennelijk toch al een tijd een onderstroom te zijn die anders wil.

Op de eigen website schrijft CWO: “De CWO heeft, de afgelopen anderhalf jaar samen met het Watersportverbond en HISWA-RECRON, gewerkt aan de noodzakelijke vernieuwing van opleidingen, organisatie en ICT onder de noemer CWO 3.0. In dit project is het helaas niet gelukt om alle vaarscholen mee te nemen en te overtuigen. (*)
Op dit moment hebben 9 zeilscholen een nieuw initiatief opgericht, Nationaal Watersport Diploma. De CWO betreurt de keuze om een nieuw initiatief te starten. De CWO hecht waarde aan één breed gedragen diplomeringssysteem van vaaropleidingen in Nederland.”

(*) Inderdaad dezelfde zin als in het bericht op de website van het Watersportverbond. Een poging van een communicatiemedewerker om toch nog iets van eenheid uit te stralen?

Vaarwijzer heeft enkele opleiders en bij CWO aangesloten scholen om een reactie gevraagd. Een CWO school laat weten dat zij “al 25 jaar zijn aangesloten bij de CWO en HISWA. Als opleider van voornamelijk volwassenen voldoet de CWO diplomalijn ruim voldoende. De CWO lijn biedt voldoende mogelijkheden voor toekomstige watersporters om zich op een juiste en veilige manier te bekwamen op het watersportgebied. Ook biedt de CWO lijn voldoende ruimte om de lesstof en lessen aan te laten sluiten op de behoefte van de diverse klantgroepen. Onze school zal dan ook aangesloten blijven bij de CWO/ HISWA en hen blijven steunen bij verdere ontwikkelingen. Naar ons idee is de klant/ consument niet gebaat bij de huidige ontwikkelingen.”

Wie op de site van CWO kijkt zal zien dat de 'afvallige scholen' die nu een eigen koers varen nog steeds genoemd worden. Van CWO naar NWD kan volgens de site van NWD, maar omgekeerd? Kortom veel onduidelijk en dat is niet wenselijk bij de start van het seizoen en het moment dat de eerste kandidaten zich al inschrijven voor een zomerkamp. En komende weken op diverse scholen ook de trainingen beginnen voor de instructeurs die komende zomer zeilkampen gaan begeleiden.

De watersport en zeker de zeilsport onder de jeugd staat al onder druk. Wedstrijdvelden worden kleiner, de alternatieven binnen de watersport zelf zijn groot en de verleidingen buiten de watersport ook. En waar het aantal zeilers afneemt, wordt ook de pool van mogelijke trainers en opleiders kleiner. Versnippering helpt dan niet echt. 

Wordt vervolgd ...

Nieuws van CWO

Met het vertrek van de ANWB uit de Commissie Watersportopleidingen (CWO) was er een plek open in het bestuur van de CWO. Marijn Stokker is als vertegenwoordiger van het Watersportverbond toegetreden tot het bestuur van de CWO. Marijn werkt bij het Watersportverbond als hoofd communicatie, marketing en sponsoring. Het bestuur bestaat nu uit vijf leden; twee leden namens de HISWA vereniging, twee leden namens het Watersportverbond en de onafhankelijke voorzitter. Tegelijk is ook het logo van het CWO iets aangepast om de veranderde samenstelling duidelijker weer te geven.

Ook is de kwaliteitscommissie van CWO begonnen met een onderzoek hoe het diplomasysteem verder te verbeteren. Belangrijkste aandachtspunten zijn behoud van kwaliteit, ruimte voor meer boottypes en kleinere stappen, zodat cursisten en leerlingen vaker een beloning krijgen en sneller voortgang zien. Lezers die hierover ook ideeën hebben kunnen uiteraard contact opnemen met CWO.

VDWS zoekt samenwerking met CWO

De Duitse commerciële vaarscholen verenigd in VDWS zijn in gesprek met het bestuur van de Commissie Watersportopleidingen (CWO) over wederzijdse erkenning van instructeurs. Dit jaar komt er een pilot om VDWS instructeurs ook CWO gecertificeerd te krijgen. De VDWS zal op de komende beurs in Düsseldorf bij haar aangesloten locaties inventariseren wanneer deze pilot gepland kan worden. Online verder lezen ...

Nieuws van de CWO

Toen de commerciële partij die het secretariaat van de Commissie Watersportopleidingen (CWO) voerde eerder dit jaar failliet ging moest direct een oplossing gevonden worden voor de continuïteit van het CWO secretariaat. Deze werd gevonden door het secretariaat onder te brengen bij het Watersportverbond. Tijdens deze periode is er door het Watersportverbond hard gewerkt om de achtergelaten chaos op te lossen en verdere verbeteringen door te voeren. Per 1 november wordt de tijdelijke huisvesting en uitvoering van het CWO secretariaat, voor een periode van maximaal 6 maanden overgedragen aan de HISWA vereniging. Na 30 april 2018 dient het CWO-secretariaat structureel te zijn gehuisvest.

Tevens heeft de ANWB de CWO laten weten dat zij per 1 januari 2018 uit de stichting CWO stapt. Mede daardoor is binnen het bestuur van de CWO en tussen de organisaties die in het CWO vertegenwoordigd zijn, een discussie gaande over de toekomst en koers van de CWO.

Kajuitjachtzeilen

Hét leerboek voor CWO Kajuitzeilen, CWO Zeezeilen en ZWO Jachtzeilen is De Leidraad voor kajuitjachtzeilers. Dit dikke boek is zojuist in een nieuwe editie verschenen. Naast de leerstof voor de genoemde CWO diploma's is de Leidraad Kajuitjachtzeilers ook geschikt als leerboek voor het examen Theoretische Kustnavigatie (TKN). Zeer geschikt als leerboek voor de beginnende kajuitjachtzeiler die zijn horizon wil verleggen. En ook goed bruikbaar als handig naslagwerk voor de meer ervaren schipper.

Verhuizing CWO (2)

Vorige week schreven wij over de plotselinge verhuizing van het secretariaat van de Commissie Watersport Opleidingen (CWO). Wij maakten toen ook melding van geruchten over mogelijke belangenverstrengeling omdat de uitvoerder van het secretariaat zelf betrokken was bij het commercieel aanbieden van CWO opleidingen. Wij hebben het bestuur van CWO gevraagd om op deze geruchten te reageren.

Namens het bestuur van CWO reageert Maurice Leeser, directeur van het Watersportverbond: "Het bestuur (van CWO) heeft niet enig signaal van oneerlijke concurrentie of klachten ontvangen. Het bestuur is op de hoogte gesteld van het faillissement en is het Watersportverbond zeer erkentelijk dat zij de uitdaging heeft opgepakt het CWO-secretariaat weer zo snel mogelijk in de lucht te krijgen om zo de continuïteit van de dienstverlening te garanderen. Het CWO bestuur beraadt zich de komende weken over een structurele oplossing."

Eerder hebben wij in deze nieuwsbrief al geschreven over het belang van transparantie voor watersporters die een cursus of opleiding willen doen. Er zijn veel aanbieders en het is lastig het kaf van het koren te scheiden. Een CWO erkenning mag geen ruimte laten voor twijfel en belangenverstrengeling is uit den boze. Ik heb er echter vertrouwen in dat het bestuur van CWO zich dat ook realiseert als zij de komende weken moet besluiten over een structurele oplossing.

Verhuizing CWO secretariaat

Min of meer gedwongen is het secretariaat van de Commissie Watersport Opleidingen (CWO) voorlopig gevestigd bij het Watersportverbond. Enkele jaren geleden werd het secretariaat van het CWO uitbesteed aan een particuliere onderneming. Deze onderneming ging begin mei onderuit en werd failliet verklaard. Omdat het secretariaat ook was gevestigd in het kantoor van deze firma moest op stel en sprong een oplossing gezocht worden. Deze is nu gevonden door het secretariaat voorlopig onder te brengen bij het Watersportverbond.

Continuïteit van het secretariaat is van groot belang voor de aangesloten scholen nu de lessen weer overal draaien en er dus volop certificaten ed. zijn uit te reiken. Achter de schermen bleek er meer te spelen en was er kritiek op de uitvoerende organisatie omdat deze ook via een ander bedrijf opleidingen aanbood die soms rechtstreeks concurreerde met de aangesloten CWO scholen.

Vaarwijzer heeft het bestuur van CWO om commentaar gevraagd, maar op moment van schrijven nog niet ontvangen. Wij komen hier later nog op terug.

Vaardiploma's en de toekomst van de watersport.

Voor de pleziervaarder bestaan er momenteel eigenlijk maar twee verplichte vaardiploma's. Het vaarbewijs voor snellere en grotere schepen en het bedieningscertificaat voor maritieme zendapparatuur als de marifoon. Daarnaast bestaat er nog een keur aan opleidingen en certificaten voor verschillende typen watersport. Sommige daarvan staan onder toezicht van het CWO, maar de meeste opleidingen en trainingen staan feitelijk op zichzelf.

Nu er discussie loopt of de examinering voor het klein vaarbewijs over moet gaan van Vamex naar het CBR, is het wellicht goed om eens een parallel te trekken met de opleidingen en diploma's voor het wegverkeer. Tot voor kort was de geldigheid van het klein vaarbewijs net als die van het rijbewijs tot uw 70e verjaardag. Voor het rijbewijs werd dat opgetrokken naar 75 voor het klein vaarbewijs werd deze grens losgelaten en uw klein vaarbewijs is nu uw levenslang geldig mits u gezond genoeg blijft om als schipper met uw schip te varen.

Daarmee houdt elke verdere parallel met het rijbewijs wel op. Voor nagenoeg elk gemotoriseerd voertuig bestaat een specifiek rijbewijs. Daardoor bestaat ook voor elk soort rijbewijs een specifieke opleiding.

Elke dag en van jongs af aan nemen wij deel aan het verkeer. De opleiding om veilig aan het verkeer deel te nemen begint eigenlijk al vanaf het moment dat we kunnen lopen. Op de basisschool krijgen de kinderen verkeersles dat in groep 7 (9-10 jaar) wordt afgesloten met een verkeersdiploma. Gericht op veilig op straat lopen en fietsen. Daarna moeten we even wachten maar vanaf 15,5 jaar mogen we al theorie-examen doen voor het bromfietsrijbewijs. En vanaf 16 jaar mogen we op een brommer, mits we een bromfietsrijbewijs hebben en dus voor het praktijkexamen zijn geslaagd.

Interessant zijn echter vooral de veranderingen die voor het autorijbewijs aan de "onderkant" zijn doorgevoerd. Tegenwoordig mag je al vanaf je 16e theorie-examen doen. Vanaf 16,5 jaar mag je beginnen met rijles en vanaf je 17e verjaardag mag je al praktijkexamen doen. Als je daarvoor slaagt, dan mag je ook al autorijden, mits er een zogenaamde coach naast je zit. Vrijwel iedereen die al vijf jaar een rijbewijs het en ouder is dan 27 mag jouw coach zijn, vaak zullen dat echter één of beide ouders zijn. Vanaf je 18e verjaardag mag je helemaal zelfstandig rijden. Formeel gesproken is deze nieuwe regeling een experiment, maar iedereen kan er aan meedoen.
Het examen voor het Klein Vaarbewijs is een theorie examen en mag al voor de 18e verjaardag afgelegd worden, maar het klein vaarbewijs krijg je pas als je 18 bent. Er is één uitzondering. Als je wedstrijden wil varen in snelle motorboten dan mag dat al op jongere leeftijd en ook trainen mag, mits dat in georganiseerd verband van een club gebeurt.

De watersport vergrijst en omdat er aan de "onderkant" te weinig instroom is van jongeren krimpt het aantal watersporters. Als we die trend willen keren dan moet er meer gebeuren dan alleen een gezamenlijke promotiecampagne met een mooie video (zie mijn eerdere bericht). De vergrijzing en krimp van de watersport is inmiddels structureel en dat vraagt om structurele maatregels én creatieve oplossingen. De verlaging van de leeftijd om een klein vaarbewijs te halen is naar mijn mening zo'n structurele maatregel. Zeker als we dit combineren met een andere opzet van de vaarbewijzen. Waarom moet je immers leren over een rechtsdraaiende schroef als je als 17-jarige op een jetski wil? Waarom moet je leren over de medewerkingsregel in het BPR als je als 16-jarige geld voor een rubberboot met buitenboordmotor hebt gespaard? Is het dan niet logischer om een basis diploma veilig varen te combineren met een deelcertificaat buitenboordmotor te combineren? En waarom zou je als 17-jarige niet op een jetski mogen varen als je de papieren hebt en opvaart samen met een ouder en ervaren iemand?

Ik ben er van overtuigd dat een nieuw systeem van opleidingen, certificaten en al dan niet soms verplichte diploma's de sector als geheel een boost kan geven. Graag hoor en lees ik uw mening. Reageren kan onder dit stukje.

Opfrisdagen Zeezeilen

Na de CWO Opfrisdagen organiseert TipTop Sailing op veler verzoek ook Opfrisdagen voor zeezeilers. Tijdens het Paasweekend liggen diverse zeezeiljachten in Breskens, van waaruit direct het ruime sop gekozen kan worden en er een koers uitgezet wordt naar de Westerschelde en uiteindelijk een haven aan de Belgische kust. Er wordt gezorgd voor een gevarieerd programma met onder andere:

• het maken van een routeplanning en koersberekeningen
• het varen op stromend water
• en het aanlopen van een haven bij donker

Meer informatie is op te vragen via de website ...

CWO Opfrisdagen

Het nieuwe seizoen staat voor de deur. Alle boten beginnen langzaam uit hun winterslaap te komen. Reden voor Tiptop Sailing om zogenaamde opfrisdagen te organiseren.
Tijdens het weekend van 11 en 12 april kunt u onder begeleiding van een instructeur (samen met één tot drie anderen) de eigen vaardigheid verder oefenen of een vervolg aan uw CWO training te geven. Ook als groep of gezin is inschrijven mogelijk. Klik hier ...

Of bezoek anders eerst eens de open dag in Willemstad op 29 maart ...

Vaarbewijzen in België in de lift

Daar waar in Nederland opleiders klagen dat de interesse voor een cursus voor het klein vaarbewijs tanende is, lijkt in België het omgekeerde aan de hand. De landelijke examens voor het Belgisch Stuurbrevet breken daar record na record wat betreft aantal deelnemers en ook meer en meer houders van het Stuurbrevet vragen het internationaal vaarbewijs ICC aan.

Ongetwijfeld komt dat ook omdat het bestaande stuurbrevet straks vervangen wordt voor een nieuw diploma dat net als in Nederland ook vaarbewijs zal heten. De "onzekerheid" over dit nieuwe vaarbewijs maakt wellicht dat mensen nog snel het vertrouwde stuurbrevet willen halen. Wat waarschijnlijk ook meespeelt is dat het in Belgie nog maar sinds een paar jaar mogelijk is een ICC te krijgen na het behalen van het Stuurbrevet. Dit heeft het stuurbrevet opnieuw in de schijnwerpers geplaatst en die zuiderburen die voor het ICC vaak examen deden in Nederland, kunnen dat nu dus ook in het eigen land doen.

Wat nog een rol speelt is dat er in België slechts een beperkt aantal opleiders actief is dat opleidt voor het stuurbrevet. En omdat deze opleiders straks in aanmerking willen komen voor de officiële erkenning als opleider en examinator voor het nieuwe Belgische vaarbewijs, zijn deze opleiders zeer serieus met hun vak bezig en bieden dus de kwaliteit die de cursist vraagt.
In Nederland bestaat er geen erkenning van opleiders voor het klein vaarbewijs en iedereen mag in principe dus een cursus of opleiding aanbieden. Dat leidt niet alleen tot een relatief groot aantal opleidingen en opleiders (ongeveer 700), waarvan er veel "het er bij doen". En daardoor ook tot grote verschillen in kwaliteit.

Daarom lijkt het mij tijd voor meer transparantie welke opleiders en welke cursussen in Nederland waar voor hun geld bieden. Hiervoor zijn twee zaken nodig. Een soort van AD Oliebollentest, maar dan voor vaarscholen, cursussen en opleiders voor het klein vaarbewijs.. Belangrijk is dat deze test onafhankelijk is en de resultaten controleerbaar zijn. Examenorganisatie Vamex vraagt tegenwoordig aan alle examenkandidaten hoe men zich heeft voorbereid. Het moet vrij eenvoudig zijn om in deze vragenlijst exact te achterhalen welke leermiddelen, welke cursus en welke opleider. Maak deze cijfers jaarlijks openbaar, gecombineerd met het slagingspercentage dat daar bij hoort. En als er negatieve uitschieters tussen zitten dan zou men bijvoorbeeld elke 3 maanden een signaal kunnen afgeven aan de betreffende opleider, uitgever of vaarschool. Zodat deze ruim de kans krijgen zaken te verbeteren.

Daarnaast kunnen de opleiders en vaarscholen elkaar controleren door middel van een erkenning of certificering. Er zijn momenteel in Nederland vier organisaties van opleiders actief. Ten eerste is er de Commissie Watersport Opleidingen (CWO) dat een erkenning van vaarscholen met overwegend praktijkopleidingen kent. Dan is er binnen de Hiswa branche-organisatie een club van Hiswa vaarscholen, waarbij zowel praktijk- als theorie-opleidingen zijn aangesloten. En dan zijn er nog twee verenigingen van opleiders: Univaer en Viok. Ik denk dat het de kwaliteit van de opleidingen ten goede komt als deze clubs gezamenlijk tot een vorm van erkenning of certificering van opleiders en scholen komen. Ik ben er van overtuigd dat beide acties zullen bijdragen aan een stijgende interesse bij watersporters om zich verder te bekwamen.
Reageren of meediscussiëren kan door op dit artikel te reageren ...

Zeil- en vaarscholen presenteren zich

HISWA Vereniging heeft vorige week op de HISWA Amsterdam Boat Show de nieuwe website www.zeilschoolvaarschool.nl gepresenteerd. De gloednieuwe site is de eerste die alle professionele HISWA – CWO erkende zeil- en vaarscholen presenteert en bevat informatie voor kinderen en volwassenen die willen leren varen.

Motorbootvaren CWO nauwelijks bekend

De oplopende lijn van diploma's van de Commissie Watersport Opleidingen (CWO) is eigenlijk alleen onder zeilers bekend, terwijl zij ook diploma's voor bijvoorbeeld motorbootvaren aanbieden. Joop Simmers schreef over deze laatste opleidingen in de Vaarkrant …

Boeken voor de verschillende CWO opleidingen vindt u uiteraard in de Vaarwinkel …

CWO Motorboot diploma's

Graag komt Joop Simmers van Motorbootzaken in contact met mensen die één of meerdere CWO Motorbootdiploma's hebben gehaald. Klik hier ...

In 2010 weer meer zeildiploma's uitgereikt

Het aantal mensen dat afgelopen jaar een zeildiploma behaalde, is met 27% toegenomen in vergelijking met 2009. Dat blijkt uit cijfers van de Commissie Watersport Opleidingen (CWO) die de zeil- en vaardiploma’s in Nederland verstrekt. De stijging is voornamelijk toe te rekenen aan een toegenomen interesse voor het jeugdzeilen. Maar liefst 41% meer diploma's werden er voor het jeugdzeilen uitgereikt.

Daarom in de Vaarwinkel nu ook een aparte rubriek voor lesmateriaal voor het jeugdzeilen ...

Nieuwe Leidraad voor Kajuitjachtzeilers

Nieuw verschenen is het populaire boek Leidraad voor Kajuitjachtzeilers. Dit boek bevat al de stof voor het TKN en het CWO diploma Kajuitjachtzeilen.

De Leidraad voor Kajuitjachtzeilers bespreekt de specifieke onderwerpen die betrekking hebben op het zeilen met kajuitjachten op groot water, zoals: IJsselmeer, Waddenzee en de Zuid-Hollandse en Zeeuwse stromen en de beschermde wateren tussen de Griekse eilanden. Klik hier om de Leidraad te bestellen ...