Minister wil zeeschepen van ideële organisaties aanpakken

'Ineens was ie er'; de brief van de minister van Infrastructuur en Waterstaat aan de Tweede Kamer. Hierin kondigt zij - deels per direct - een wijziging aan in de registratie en certificering van zeeschepen van organisaties met ideële doelstellingen. De minister gaat veiligheidseisen en eisen ten aanzien van de bemanning stellen aan zeeschepen van organisaties met ideële doelstellingen. Deze eisen gaan ook gelden voor vergelijkbare zeeschepen die als pleziervaartuig zijn geregistreerd.
Als regels zonder voorgaand overleg plotsklaps worden ingevoerd moet er iets aan de hand zijn. Maar wat is niet helemaal duidelijk.
Feit is dat er verschillende organisaties met een ideële doelstelling een (oud) zeeschip gebruiken om hun doelstelling te bereiken. Denk bijvoorbeeld aan Greenpeace, Sea Shepherd, de 'abortusboot'
van Women on Waves, maar ook aan diverse Zeekadetkorpsen en Scoutinggroepen. Feit is ook dat de internationale regels (SOLAS) en daarmee ook de Nederlandse regels dergelijke schepen niet goed in een definitie kunnen 'vangen'. Met als resultaat dat ze formeel gezien vaak worden als pleziervaartuig. Consequentie van registratie als pleziervaartuig is dat aan deze schepen nauwelijks eisen ten aanzien van constructie, uitrusting en bemanning zijn te stellen. Een onwenselijke situatie vindt de minister.

Maar klopt dat wel? Op volle zee heeft de minister gelijk, maar een schip blijft nooit oneindig op volle zee. Op de Nederlandse binnenwateren moeten ook zeeschepen langer dan 20 meter voldoen aan de regels uit de Binnenvaartwet. Dat geldt voor elk zeeschip en zij moeten dat kunnen aantonen met een geldig certificaat. Omdat er geen specifiek certificaat bestaat voor zeegaande pleziervaartuigen (> 20 meter) heeft de Inspectie ILenT nog vorig jaar bepaald dat ook deze schepen vanaf eind 2018 een Certificaat van Onderzoek (CvO) of vergelijkbaar certificaat moeten hebben en de schipper moest altijd al het juiste vaarbewijs hebben.
Deze certificatieplicht komt voort uit Europese afspraken die in veel landen om ons heen al eerder zijn ingevoerd. Schepen die deze wateren onder Nederlandse vlag bevaren vallen daar dus wel degelijk onder eisen ten aanzien van constructie en veiligheid. Hetgeen ze alleen kunnen aantonen met de juiste papieren en dus door een geldig certificaat te tonen. Op volle zee gelden deze regels niet, maar in diverse landen gelden deze binnenvaartregels echter wel degelijk ook in bepaalde aangewezen kustwateren, zoals de Solent in Engeland.

Dus op volle zee valt een zeegaand pleziervaartuig inderdaad alleen onder de SOLAS regels, maar zodra ergens kustwateren worden aangelopen is de kans groot dat men daarbij ook aan de eisen voor het CvO moet voldoen. In veel van die landen moet de schipper ook al een vaarbewijs (ICC) hebben. Vaak ook in de kustwateren (ICC Coastal Waters). Naar mijn mening stelt de Nederlandse overheid ook nu al eisen aan zeegaande pleziervaartuigen onder Nederlandse vlag.

Ook bestrijdt ik het beeld dat al die zeegaande pleziervaartuigen van ideële organisatie maar aan geen enkele eis voldoen. Op de schepen van bijvoorbeeld Greenpeace en Sea Shepherd varen vrijwilligers met officiële diploma's. Hun schepen zijn soms zelfs nieuw gebouwd en voldoen aan de meest strenge eisen. Zeekadetkorpsen, enkele Scoutingroepen en bijvoorbeeld behoudsorganisaties hebben veel geïnvesteerd om aan de eisen voor het CvO te voldoen. Maar bijvoorbeeld ook de schepen van de KNRM of de Eendracht zijn eigendom van een ideële organisatie. Ik denk dat niemand zal betwisten dat deze schepen niet veilig zouden zijn. Op al die schepen varen ook altijd mensen mee die de juist vaarbevoegdheden hebben. Er zullen uiteraard vast wel zeegaande plezierschepen rond varen die niet aan alle eisen voldoen, maar dat lijkt mij eerder zaak van handhaving dan een gebrek aan regels.

Naar mijn mening is er dus eigenlijk geen probleem en al helemaal niet een groot probleem dat dringende maatregels vraagt. De minister komt toch met extra regels en als niet aan die regels wordt voldaan kan zij de zeebrief (bewijs van registratie) intrekken en wordt het schip feitelijk stateloos. Ongeveer alsof een paspoort van iemand wordt ingetrokken als je de school niet hebt afgemaakt. De aankondiging van de minister leidt dan ook bij de organisaties die deze schepen bezitten tot onrust. Wat worden deze eisen? Kan een varend monument wel aan die eisen voldoen. Gelden die eisen nu straks wel of niet voor ons? Hoe moet een organisatie die draait op vrijwilligers voldoen aan bemanningseisen en wat worden die dan? En hoe dat allemaal te betalen? En wat betekent dit voor de investeringen die in het behalen van het CvO zijn gedaan?

Tegelijk gaat het gerucht dat de regering vooral in de maag zit met schepen van internationale organisaties die soms op het scherpst van de snede opereren. Zoals Women on waves (abortusboot), genoemde milieu- en natuuractivisten en bijvoorbeeld diverse organisaties die met schepen op de Middellandse zee vluchtelingen oppikken. Het gaat daarbij zonder uitzondering om internationale organisaties die zonder probleem een schip omvlaggen als dat zo uitkomt en ondertussen zitten de Nederlandse organisaties die een varend monument voor het nageslacht willen bewaren of die jongeren helpen opleiden voor een varend beroep straks met de gebakken peren.

Kortom in mijn ogen is onduidelijk welk probleem de minister met dit daadkrachtig optreden wil oplossen en of de gekozen route wel de meest effectieve is. Wij hebben de minister om een toelichting gevraagd met een groot aantal inhoudelijke vragen. Eveneens hebben wij enkele ideële organisaties om hun mening gevraagd. Zodra wij antwoord hebben leest u dat ook in de Vaarwijzer Nieuwsbrief.

RYA mag geen ICC meer aan Nederlanders verstrekken

De Engelse Royal Yachting Association (RYA) mag na 1 september 2018 geen ICC meer verstrekken aan Nederlanders die in de UK wonen. Tot nu toe konden Nederlanders die in de UK woonden bij de RYA ook het international vaarbewijs ICC krijgen als zij de daarvoor benodigde diploma's bij de RYA hadden gehaald. Met dit ICC hoefden zij in Nederland niet examen te doen voor het Klein Vaarbewijs om toch met een vaarbewijsplichtig schip te varen. Ook mag de RYA eerder afgegeven ICC's niet meer verlengen. (Bron: RYA)

De positie van de RYA was bijzonder omdat Resolutie 40 van de UNECE (Verenigde Naties) feitelijk al bepaalt dat een land alleen een ICC mag verstrekken aan zijn eigen burgers. Dus in die zin logisch dat er nu een eind komt aan deze uitzonderingspositie. Bijzonder is wel dat Nederland zich daar zelf nooit zo druk om heeft gemaakt, getuige het grote aantal Belgen dat gewoon in Nederland het Klein Vaarbewijs (+ ICC) heeft gehaald en nog steeds haalt. Nederlanders die in de UK wonen moeten dus straks in Nederland examen doen voor het Klein Vaarbewijs als zij ook buiten de UK met een vaarbewijsplichtig schip willen varen.

Wel is het jammer dat de Nederlandse overheid daarbij voorbij gaat aan het goede niveau van de opleidingen en diploma's van de RYA. Een niveau dat naar mijn mening uitsteekt boven het niveau van het Nederlandse Klein Vaarbewijs.

ANWB Cursusboek Klein Vaarbewijs en oefen cd

Begin het nieuwe jaar straks goed en haal uw Klein Vaarbewijs of als u al Klein Vaarbewijs I heeft, is het misschien een goed voornemen om dit op te waarderen naar Klein Vaarbewijs II, zodat u overal met een vaarbewijsplichtig schip mag varen.

Volgende week (de eerste week van het nieuwe jaar) verschijnt de 2017 editie van het bekende ANWB Cursusboek Klein Vaarbewijs I en II samen met de nieuwe cd met examentraining voor de examens voor het Klein Vaarbewijs. Boek en cd zijn vernieuwd en weer helemaal bijgewerkt volgens de nieuwste exameneisen. U kunt boek, de losse cd of de voordelige combi van boek en cd nu al bestellen in de Vaarwinkel

Het boek is op een groot aantal punten gewijzigd en nog weer beter. Ook de cd met examentraining heeft een groot aantal verbeteringen ondergaan. De vragenbank bevat nu maar liefst meer dan 2.500 verschillende oefenvragen en de nieuwe toetsmatrijs voor het examen. Gebruikers van de cd krijgen een speciale activatiecode waarmee zij ook toegang krijgen tot de downloadversie (handig als uw pc geen cd-rom drive meer heeft), gratis updates, extra informatie of de online versie van de examentraining (handig als u geen Windows heeft).

Nationale Vaarbewijs enquête

De afgelopen weken hebben een groot aantal watersporters deelgenomen aan de Nationale Vaarbewijs Enquête 2016. Wij zijn natuurlijk erg blij met deze brede respons. In tegenstelling tot vorig jaar stond deelname ook open voor anderen dan alleen de lezers van onze Vaarwijzer Nieuwsbrief. Hierdoor hopen wij dat de resultaten een iets beter beeld geven van de gemiddelde watersporter, want uit eerdere enquêtes en steekproeven bleek ons wel dat u niet dé gemiddelde watersporter bent. De lezer van de Vaarwijzer Nieuwsbrief heeft meer ervaring, overwegend een eigen schip, houdt van een langvaarseizoen en is gemiddeld vaker aan boord en op het water te vinden.

De enquête is overwegend door mannen ingevuld. Slechts 8% was een vrouw. De gemiddelde leeftijd ligt boven de 40 jaar en de meeste mensen hebben een middelbare beroepsopleiding of hoger. Bijna 75% heeft een Klein Vaarbewijs, meer dan 50% zelfs een Klein Vaarbewijs II. Bijna 80% heeft het vaarbewijs verkregen na afleggen van een examen. Slechts een kleine groep heeft het destijds in een overgangsperiode mogen ontvangen of komt uit de beroepsvaart. Toch ruim 7% heeft Klein Vaarbewijs II gekregen omdat men het TKN certificaat heeft gehaald.
Naast het Klein Vaarbewijs heeft bijna 100% van de respondenten ook een bedieningscertificaat voor maritieme radiocommunicatie. Dat is dus een fors grotere groep dan de vaarbewijs bezitters. En bijna 11% heeft ook een certificaat Theoretische Kustnavigatie (TKN). Opvallend is toch wel dat ruim 71% geen vaarbewijsplichtig schip bezit. Bijna 20% heeft een snelle motorboot en ruim 13% een schip langer dan 15 meter. Te samen meer dan 100%, wat betekent dat sommige respondenten meerdere vaartuigen bezitten. Bijvoorbeeld een motorboot en een jetski. De meeste respondenten vinden zichzelf een ervaren watersporter.

Zoals u wellicht weet is er sprake van dat de examinering op termijn mogelijk van Vamex overgaat naar het CBR. Wij vroegen u wat u daar van vindt. De meeste respondenten maakt het niet veel uit. Een kleine 12% is er voor en een kleine 22% is er op tegen. De rest maakt het niet uit of woont in het buitenland (ong. 5%) en heeft dus niets met de Vamex of CBR van doen.

Ook vroegen wij u hoe u zich op het examen voor het Klein Vaarbewijs heeft voorbereid. De resultaten zijn min of meer vergelijkbaar met vorig jaar. Bijna 60% deed zelfstudie vaak aangevuld met bijvoorbeeld één meerdere dagen/ avonden begeleiding door een opleider. Bijvoorbeeld zelfstudie voor vaarbewijs 1 en een cursus voor vaarbewijs 2 of omgekeerd. Een enkeling deed een schriftelijke cursus, een speciale examentraining met docent of vormde een studiegroep met enkele andere kandidaten. Opvallend is dat nog geen 14% een online cursus deed, maar toch een flinke stijging ten opzichte van vorig jaar (ruim 9%).

Als lesmateriaal vindt u het cursusboek het belangrijkste direct gevolgd door de lessen van een opleider of het oefenen van oefenvragen en examens. Gemiddeld besteedt een kandidaat 10-30 uur aan de voorbereiding op het examen. Uw oordeel over het gebruikte lesmateriaal is overwegend goed tot heel goed. De overgrote meerderheid (70%) maakte gebruik van het ANWB Cursusboek. Het marktaandeel van dit boek is in 2016 wel iets gedaald. Steeds minder opleiders geven nog een eigen syllabus of cursusmap aan hun leerlingen en verkiezen dus één van de boeken die in de handel zijn.
Oefenen van het geleerde vindt u belangrijk. Begin dit jaar kwam de ANWB met een online examentraining in plaats van de vertrouwde cd-rom. Deze online training slaat onvoldoende aan. Slechts 12% blijkt deze te gebruiken, terwijl de cd vorig jaar nog door bijna 60% werd gebruikt.
Het meest gebruikt blijven echter de oefenvragen die in het cursusboek staan. Logisch want vrijwel iedereen gebruikt een boek en heeft dus toegang tot deze vragen. Bij het ANWB boek krijgt u dit jaar gratis toegang tot een online proefexamen. Toch wordt ook dit niet zo veel gebruikt. Net 45% weet deze gratis aanvulling op het boek te waarderen. En maar 46% weet de weg te vinden naar de gratis proefexamens van de Vamex zelf.

Kandidaten die een cursus bij een opleider volgen zijn daar over het algemeen goed over te spreken. Op vrijwel alle onderdelen scoren deze goed tot zeer goed. Vooral de begeleiding door de docent springt er positief uit. Opvallend is dat de interactie met de mede-cursisten maa matig wordt gewaardeerd. Ook is het opvallend dat u van mening bent dat de cursus wat minder goed aansluit op het examen dan vorig jaar. Ook de informatie die cursisten voor het begin van de cursus ontvangen kan nog beter. Vorig jaar was u hier meer over te spreken.

Hoewel het marktaandeel van de online cursussen (nog) erg klein is is er wel een beeld van wat de cursisten hiervan vinden. Gemiddeld scoort een online cursus goed en daarmee dus iets lager dan een cursus bij een opleider. Vooral de mogelijkheid om oefenvragen en oefenexamens te maken wordt hoger gewaardeerd en is men van mening dat een online cursus daardoor iets beter op het examen aansluit als een 'gewone' cursus bij een opleider. Wel mist men vooral de begeleiding door een docent en ook de contact mogelijkheden schieten te kort. Ook vindt men de feedback die men (van het systeem) krijgt niet voldoende. Daar kunnen de aanbieders van online cursussen zich dus nog in onderscheiden. Ook vind men het vervelend dat de er geen mogelijkheid is om vooraf de inhoud te beoordelen, bijvoorbeeld met een proefles en algemeen vindt men dat de informatie vooraf te kort schiet.

Er bestaan ook verschillende bronnen met online oefenvragen en examens. Sommigen zijn zelfs gratis. Toch wordt daar maar weinig gebruik van gemaakt. Bijna 70% heeft helemaal geen online oefenmateriaal gebruikt. Als u er wel gebruik van heeft gemaakt bent u er redelijk tevreden over. Het online oefenmateriaal scoort daarmee vergelijkbaar met de online cursussen. Gemiddeld gewoon goed. Punten van verbetering zijn vooral de feedback na een oefenexamen en over de studievoortgang en het veelal ontbreken van de mogelijkheid inhoudelijke vragen te stellen. Bijzonder is dat feedback en contact bij enkele online aanbieders zelfs totaal niet aanwezig is.
Bij de betaalde sites mist u de mogelijkheid om het eerst eens te proberen en zo de inhoud en werking te beoordelen. Opvallend is dat de informatie vooraf hier gemiddeld wel als goed beoordeelt wordt.
Van de onderwerpen voor het examen Klein Vaarbewijs 1 vindt u de vaarregels, de betonning en tekens langs de vaarweg en de veiligheid op het water erg belangrijk. Vooral de betonning en tekens langs de vaarweg vindt u van deze drie het meest relevant. Dan de veiligheid en dan pas de vaarregels. Hiermee wijkt uw mening dus af van die van de examencommissie omdat op het huidige examen de vaarregels zwaar meewegen. Manoeuvreren vindt u belangrijk en eenvoudige meteorologie, techniek aan boord en milieu vindt u net iets minder belangrijk. Duidelijk is dat u geen een van de onderwerpen onbelangrijk vindt.

Over de onderwerpen voor het examen Klein Vaarbewijs 2 bent u nog wat stelliger. Ook hier springt de betonning er uit (64% erg belangrijk) gevolgd door de vaarregels (51% erg belangrijk). Ook de diverse navigatie onderwerpen vindt u belangrijk tot erg belangrijk en meteorologie belangrijk. Zo bezien lijkt uw mening daarmee redelijk goed overeen te stemmen met die van de examencommissie.
Gevraagd naar mogelijke onderwerpen die ook in het examen thuis horen vindt u vooral hoe te handelen in noodsituaties (erg) belangrijk. Er is geen interesse in kennis over het kopen of verkopen van een schip en ook bent u niet geïnteresseerd in de vaarregels in andere landen. Opvallend aangezien u met het Klein Vaarbewijs wel in andere landen mag varen. Ook opvallend is dat u vrij veel van de door ons gesuggereerde onderwerpen wel belangrijk vindt. Etiquette, EHBO, hoe te handelen bij technische problemen, elektronische navigatie apparatuur, drukke knooppunten van vaarwegen acht u van belang. Aangezien de meeste van de respondenten ervaren watersporters zijn is dat een duidelijk advies voor de Vamex om eens goed te kijken naar deze onderwerpen die u vanuit uw ervaring dus (erg) belangrijk vindt.

Dat blijkt ook wel een beetje als wij u vragen wat u vindt van de huidige vaarbewijsplicht. Wat u betreft mag deze uitgebreid worden. Naar iedereen op het water (39%) of vanaf 7 meter (33%). En de grootste groep (43%) ziet wel iets in een praktijkexamen voor het klein vaarbewijs. Een verschuiving, want vorig jaar vond 43% alleen een theorie examen nog prima. Slechts 1% is voor afschaffing van het klein vaarbewijs. Het is tot besluit dan ook niet verwonderlijk dat ruim 64% van u van mening is dat het Klein Vaarbewijs bijdraagt aan de veiligheid op het water. En ruim 61% van u denkt dat u weer slaagt als u vandaag opnieuw examen doet voor het klein vaarbewijs.

Examentraining Klein Vaarbewijs

De Examentraining Klein Vaarbewijs op cd-rom is weer terug. Helemaal bijgewerkt met de laatste wijzigingen in exameneisen en bijvoorbeeld de wijzigingen in het Binnenvaart Politiereglement van 1 januari 2016.

Al meer dan 20 jaar maken wij de examentraining voor het Klein Vaarbewijs. Eerst onder eigen naam en daarna meer dan 15 jaar samen met de ANWB. En nu weer onder eigen naam. Het principe blijft gelijk; veel oefenen helpt u de leerstof beter te onthouden en zorgt er voor dat u met een gemiddeld hogere score slaagt voor het examen.
De nieuwe cd Examentraining Klein Vaarbewijs volgt de exameneisen van de Vamex en is daardoor goed te gebruiken als aanvulling op elk cursusboek voor het Klein Vaarbewijs. Met de toetsmatrijs van de Vamex en een slim algoritme is de software in staat om zelf oefenexamens samen te stellen. En dat elke keer weer. De vragenbank is flink uitgebreid en bevat meer dan 2.500 verschillende vragen over de gehele leerstof. De examentraining geeft duidelijke feedback over uw studievoortgang. Gebruikers van de examentraining kunnen rechtstreeks vanuit de software (inhoudelijke) vragen stellen en als er iets wijzigt kunt u de software en de vragen gratis updaten.

Vaarbewijzen in België in de lift

Daar waar in Nederland opleiders klagen dat de interesse voor een cursus voor het klein vaarbewijs tanende is, lijkt in België het omgekeerde aan de hand. De landelijke examens voor het Belgisch Stuurbrevet breken daar record na record wat betreft aantal deelnemers en ook meer en meer houders van het Stuurbrevet vragen het internationaal vaarbewijs ICC aan.

Ongetwijfeld komt dat ook omdat het bestaande stuurbrevet straks vervangen wordt voor een nieuw diploma dat net als in Nederland ook vaarbewijs zal heten. De "onzekerheid" over dit nieuwe vaarbewijs maakt wellicht dat mensen nog snel het vertrouwde stuurbrevet willen halen. Wat waarschijnlijk ook meespeelt is dat het in Belgie nog maar sinds een paar jaar mogelijk is een ICC te krijgen na het behalen van het Stuurbrevet. Dit heeft het stuurbrevet opnieuw in de schijnwerpers geplaatst en die zuiderburen die voor het ICC vaak examen deden in Nederland, kunnen dat nu dus ook in het eigen land doen.

Wat nog een rol speelt is dat er in België slechts een beperkt aantal opleiders actief is dat opleidt voor het stuurbrevet. En omdat deze opleiders straks in aanmerking willen komen voor de officiële erkenning als opleider en examinator voor het nieuwe Belgische vaarbewijs, zijn deze opleiders zeer serieus met hun vak bezig en bieden dus de kwaliteit die de cursist vraagt.
In Nederland bestaat er geen erkenning van opleiders voor het klein vaarbewijs en iedereen mag in principe dus een cursus of opleiding aanbieden. Dat leidt niet alleen tot een relatief groot aantal opleidingen en opleiders (ongeveer 700), waarvan er veel "het er bij doen". En daardoor ook tot grote verschillen in kwaliteit.

Daarom lijkt het mij tijd voor meer transparantie welke opleiders en welke cursussen in Nederland waar voor hun geld bieden. Hiervoor zijn twee zaken nodig. Een soort van AD Oliebollentest, maar dan voor vaarscholen, cursussen en opleiders voor het klein vaarbewijs.. Belangrijk is dat deze test onafhankelijk is en de resultaten controleerbaar zijn. Examenorganisatie Vamex vraagt tegenwoordig aan alle examenkandidaten hoe men zich heeft voorbereid. Het moet vrij eenvoudig zijn om in deze vragenlijst exact te achterhalen welke leermiddelen, welke cursus en welke opleider. Maak deze cijfers jaarlijks openbaar, gecombineerd met het slagingspercentage dat daar bij hoort. En als er negatieve uitschieters tussen zitten dan zou men bijvoorbeeld elke 3 maanden een signaal kunnen afgeven aan de betreffende opleider, uitgever of vaarschool. Zodat deze ruim de kans krijgen zaken te verbeteren.

Daarnaast kunnen de opleiders en vaarscholen elkaar controleren door middel van een erkenning of certificering. Er zijn momenteel in Nederland vier organisaties van opleiders actief. Ten eerste is er de Commissie Watersport Opleidingen (CWO) dat een erkenning van vaarscholen met overwegend praktijkopleidingen kent. Dan is er binnen de Hiswa branche-organisatie een club van Hiswa vaarscholen, waarbij zowel praktijk- als theorie-opleidingen zijn aangesloten. En dan zijn er nog twee verenigingen van opleiders: Univaer en Viok. Ik denk dat het de kwaliteit van de opleidingen ten goede komt als deze clubs gezamenlijk tot een vorm van erkenning of certificering van opleiders en scholen komen. Ik ben er van overtuigd dat beide acties zullen bijdragen aan een stijgende interesse bij watersporters om zich verder te bekwamen.
Reageren of meediscussiëren kan door op dit artikel te reageren ...

Omruilactie papieren vaarbewijzen in najaar

Vamex is gestart met de voorbereiding van de al langer aangekondigde omruilactie van de sterk verouderde papieren vaarbewijzen. In het laatste kwartaal van dit jaar zal worden begonnen met het aanschrijven van in totaal meer dan 100.000 actieve vaarbewijshouders die nog in het bezit zijn van een papieren vaarbewijs, die zijn afgegeven vanaf 1982 t/m 2001.

Het nieuwe vaarbewijs is handzamer, minder fraudegevoelig en is tevens geschikt voor het buitenland (ICC). Bovendien zal er geen vervaldatum meer op vermeld staan, aangezien het vaarbewijs vanaf 1 juli onbeperkt geldig geworden is.

De betreffende groep vaarbewijshouders zal naar verwachting tot 1 januari 2016 in de gelegenheid worden gesteld het oude vaarbewijs gratis om te ruilen voor een nieuw exemplaar. Vanaf die datum zal het papieren vaarbewijs niet meer als geldig vaarbewijs worden geaccepteerd.

Bron: Vamex

Klein Vaarbewijs in getallen

Tot en met 31 december 2013 zijn er 226.700 Klein Vaarbewijzen I afgegeven en nog 135.096 Klein Vaarbewijzen II. De laatste jaren is er wel sprake van een afnemende groei en dus een dalend aantal afgenomen examens. In 2012 werden er nog 27.800 examens voor het klein vaarbewijs afgenomen in 2013 waren dat er (nog maar) 24.238. Ik denk dat de meeste watersporters die al langer varen inmiddels wel een vaarbewijs hebben en dat de groei meer en meer van de jeugd moet komen.

De jeugd heeft de toekomst en zeker voor de watersport is het van groot belang dat er voldoende jongeren gaan varen. Het aantal jongeren onder de vaarbewijs kandidaten neemt gelukkig jaarlijks toe en vorig jaar was ongeveer 31% van de kandidaten voor het examen Klein Vaarbewijs 1 vijfentwintig jaar of jonger. Gevraagd naar de motieven blijkt dat men voornamelijk examen doet om met een snelle motorboot of jetski te mogen varen. Helaas blijkt wel dat het aantal jongeren dat in een keer slaagt lager is dan het gemiddelde.

Het gemiddelde slagingspercentage is de afgelopen jaren ook afgenomen. In 2011 slaagde nog 68% in een keer voor het examen Klein Vaarbewijs 1. In 2013 is dat gedaald naar ongeveer 57%. Vaste lezers van de Vaarwijzer Nieuwsbrief herinneren zich vast dat de afgelopen jaren de wijze van examineren ook is veranderd. Van kennis toetsen naar veel meer een toets op inzicht. Niet alleen lijkt dat voor kandidaten toch lastiger, maar is ook lastiger over te brengen. Juist omdat een grote groep examenkandidaten on- of helemaal niet ervaren is met de watersport.

De Vamex vraagt iedere examenkandidaat na afloop naar haar of zijn motieven om het vaarbewijs te willen halen. De grootste groep doet dat toch om met een vaarbewijsplichtig schip te mogen varen. Zo'n 43% wil met een snelle motorboot kunnen varen, 12% met een jetski en ongeveer 7% wil varen met een pleziervaartuig langer dan 15 meter. De overige kandidaten vinden het klein vaarbewijs vooral nuttig of hebben een Internationaal Vaarbewijs ICC nodig.

België ook aan het vaarbewijs

In 2015 gaat België ook aan het vaarbewijs. Al jaar en dag heet de Belgische variant van het klein vaarbewijs Stuurbrevet. Een brevet waarmee de pleizervaarder mag varen op schepen langer dan 15 meter of motorvaartuigen die sneller kunnen varen dan 20 km per uur. Deze eisen zijn gelijk aan die in Nederland. Inhoudelijk verschilt het stuurbrevet aanzienlijk van het Nederlandse Klein Vaarbewijs. De exameneisen zijn minder zwaar en men dient naast een theoretisch examen een bewijs te overleggen dat men voldoende praktijkervaring heeft. Dat laatste doet men door minimaal 12 uur onder begeleiding te varen ofwel door 6 uur praktijkles te volgen bij een erkende vaarschool. Dat varen moet dan wel plaatsvinden op een vaartuig waarvoor een verplicht stuurbrevet nodig is.
Net als in Nederland bestaan er twee soorten van stuurbrevetten; een algemeen brevet en een beperkt stuurbrevet. Met die laatste mag men niet op de Beneden Zeeschelde varen, met het algemene brevet mag men op alle binnenwateren varen. Net als in Nederland geldt voor de Belgische kust geen verplichting tot het hebben van een stuurbrevet. Nog niet ....

Inderdaad nog niet, want in 2015 zal er veel veranderen bij onze zuiderburen. Een en ander werd onlangs bekend gemaakt tijdens een informatiesessie voor de opleiders en vaarscholen.

Het systeem voor het stuurbrevet zal grondig gemoderniseerd worden. Hierin worden ook de bestaande, maar niet verplichte, diploma's Yachtman en Yachtnavigator meegenomen. De voornaamste wijzigingen zijn:

• Erkenning van vaarscholen: op dit moment kan nog iedereen een vaarschool starten. De Federale overheid wil dit aan banden leggen en een kwaliteitsnorm opleggen. De goede vaarscholen zullen erkend kunnen worden. De erkenning zal garant staan voor een hoogwaardige opleiding.
• Een modulaire aanpak: De cursist zal om een bepaald type vaarbewijs te krijgen een aantal theoretische en praktische modules moeten doorlopen. De modules zijn voor de regio’s INLAND (binnenwateren), COASTAL (kustwateren), SEA (Zee), en OCEAN (Oceaan). Per regio zullen de daar van toepassing zijnde vaarregels een belangrijk onderdeel zijn. De precieze afbakening is nu nog niet bekend en waarschijnlijk komt er ook een opsplitsing voor het type vaartuig: motor- en/of zeilboot. En het ziet er naar uit dat er ook nog een aparte module komt voor de grote pleziervaart.
• Geen landelijke examens meer: De erkende vaarscholen mogen straks zelf examens afnemen, zowel theorie als praktijk, wat de bottleneck van slechts drie landelijke examens per jaar oplost.
• Praktijkexamen: Er komt een praktijkexamen waarbij de kandidaat moet aantonen dat hij een aantal basismanoeuvres beheerst. Het is de erkende vaarschool (of een externe examinator) die dit examen zal afnemen.
• Centrale registratie: Er komt een centrale registratie in een databank waarbij de reeds behaalde brevetten en cursusmodules van een watersporter worden bijgehouden.
• Een nieuwe naam: En bij een nieuwe opzet hoort ook een nieuwe naam. Vanaf 2015 heet het Stuurbrevet "Vaarbewijs voor de pleziervaart". Eerder behaalde brevetten blijven uiteraard gewoon geldig.

Belangrijk om te melden is nog dat deze wijzigingen tot stand zijn gekomen binnen het overleg van het Federaal Overlegplatform voor de Pleziervaart, waarin alle partijen betrokken zijn. Binnen de nieuwe opzet valt vooral ook op dat het een co-productie wordt waarbij elke partij zijn eigen taak en verantwoordelijkheid kent. De overheid zorgt voor de kaders en de controle op de kwaliteit en kiest voor een nadrukkelijke betrokkenheid. De sector en commerciële aanbieders organiseren vervolgens de praktische implementatie.
Naar onze mening een goede maar ook gedurfde stap. Het nieuwe Belgische systeem heeft straks een aantal elementen waarvan ik al jaren voorstander ben en graag zou zien dat die ook in Nederland worden ingevoerd.

U weet waarschijnlijk al dat ik onder andere groot voorstander ben van een modulaire opzet met een instapniveau onder dat van het huidige Klein Vaarbewijs I en de mogelijkheid om in één en dezelfde lijn door te leren. Belgë lijkt daar nu bewust voor te kiezen. En hoewel Belgie natuurlijk geen verplichte diploma's buiten haar eigen kustwateren kan opleggen, is het zeker een goede ontwikkeling dat men niet alleen naar de binnenwateren kijkt, maar dus zelfs over de eigen landsgrenzen. En een watersporter kan op deze manier steeds iet bijleren en zo al lerende en doende zijn horizon en vaargebied vergroten.
Overigens is (nog) niet duidelijk of er straks dan ook een vaarbewijsverplicht zal gelden op de Belgische kustwateren.

Net als in België mag iedereen in Nederland een vaarschool beginnen, een cursus online zetten of kan zichzelf opleider voor het klein vaarbewijs noemen. Dat komt de kwaliteit niet altijd ten goede en maakt het vooral voor de examenkandidaten niet gemakkelijk om een goede school, cursus of opleider te kiezen. Dat België nu komt met een erkenning is toe te juichen. En als beloning voor de inspanningen om een erkenning te halen is dan meteen dat de betreffende school ook zelf mag gaan examineren. "De slager die zijn eigen vlees keurt", maar als er goed toezicht is vanuit de sector zelf, de erkenningsinstantie en vanuit de Federale overheid denk ik dat dit model goed kan werken.
In Nederland is het Agentschap Telecom een paar jaar geleden ook al op een zelfde manier gaan werken voor de examen voor de maritieme radiocommunicatie (marifonie, Marcom-B etc.). Er zijn nu meer plaatsen waar u examen kunt doen en ook het aantal momenten waarop examen gedaan kan worden is sterk toegenomen. Hoewel ik het niet met harde cijfers kan onderbouwen, denk ik zelfs dat het aantal mensen dat een basiscertificaat marifonie haalt ook is toegenomen. Uiteraard heeft de verdere prijsdaling van marifoons daarin bijgedragen, maar zonder bedieningscertificaat mag u een marifoon niet gebruiken en diploma en bezit hangen dus één op één samen. Terug naar België. Ik denk dat we in België een zelfde beeld zullen zien. Als het makkelijker wordt examen te doen en de opleidingen toegankelijker worden, zal het aantal "gediplomeerde" watersporters toenemen. Hoewel het examen in België nu nog makkelijker is dan het examen klein vaarbewijs in Nederland, zien we al jaren dat veel Belgen toch in Nederland examen doen. Vroeger was dat vooral omdat men bij het Belgische Stuurbrevet geen Internationaal vaarbewijs (ICC) kreeg, tegenwoordig is dat vooral omdat Vamex op elke werkdag (en sommige zaterdagen) examens kan afnemen, terwijl in België dus slechts drie landelijke examens worden georganiseerd.

Vaste lezers van de Vaarwijzer Nieuwsbrief weten dat veel partijen in Nederland voorstander zijn van een praktijkexamen voor het klein vaarbewijs. Het Belgische Stuurbrevet kent nu al een beperkt praktijk onderdeel en dat wordt straks dus uitgebouwd naar een echt praktijkexamen. Of een praktijkexamen voor het "instapniveau" echt nodig is, zal moeten blijken, maar een praktijktoets voor met name de verdergaande vaarbevoegdheden is natuurlijk een goede ontwikkeling.

Meer informatie vindt u op de website ...

België neemt met deze nieuwe opzet in één keer alle vaarbevoegdheidsbewijzen voor de pleziervaart op de schop. Een moedige stap en wellicht een goed voorbeeld voor Nederland?

Nieuwe leerstof Klein Vaarbewijs (2)

Vorig jaar zijn er tussen de uitgevers van lesmateriaal voor het klein vaarbewijs, vertegenwoordigers van de opleiders en de examencommissie van de Vamex afspraken gemaakt hoe om te gaan met wijzigingen in de leerstof en exameneisen. Afgesproken werd onder andere dat wijzigingen uiterlijk drie maanden voor de ingangsdatum bekendgemaakt worden. Dit zodat uitgevers bijtijds de leerboeken kunnen aanpassen en opleiders de wijzigingen in de cursus kunnen meenemen. Afgelopen week kwamen uitgevers, opleiders en de examencommissie weer blij elkaar.

De examencommissie is het laatste jaar erg actief geweest. De complete vragenbank waaruit de examens worden samengesteld is vernieuwd en sinds vorig jaar ligt de nadruk in het examen veel meer op het toetsen van inzicht. Ook zijn stapsgewijs een aantal nieuwe onderwerpen in het examen geintroduceerd en recent werd nog de toetsmatrijs voor het examen Klein Vaarbewijs 1 aangepast, waarbij het aantal vragen op het examen steeg van 30 naar 40. Voor 1 november staan er overigens nog een paar kleinere wijzigingen te wachten. Waarmee de stand voor 2013 komt op in totaal vijf momenten waarop er in meer of mindere mate iets veranderde.

Hoewel wijzigingen nu dus wel ruimschoots van te voren bekend zijn is de ervaring dat het steeds bijwerken van de lesmateriaal arbeidsintensief is. Vamex mag immers niet verklappen wat ze precies op het examen vraagt en de wijzigingen in bijv exameneisen en nieuwe onderwerpen kunnen dus alleen globaal aangekondigd worden. Dat maakt dat opleiders en auteurs voor elke wijziging een onderwerp goed moeten uitdiepen en vervolgens moeten vertalen naar nieuwe leerstof. Waarbij het soms niet altijd even duidelijk is hoe ver te gaan.
"Spudpalen" is bijvoorbeeld zo'n nieuw onderwerp dat is aangekondigd. Wat hoort daar dan over thuis in de leerstof voor het examen klein vaarbewijs? Is het voldoende dat u weet wat spudpalen zijn en dat het gebruik daarvan volgens de vaarregels gelijk is aan ankeren. Of moet u ook weten wat de voor- en nadelen ten opzichte van meer traditionele manieren van ankeren zijn?

Het is financieel en organisatorisch niet haalbaar om op elke 3 of 4 maanden een nieuw boek uit te brengen. Een editie van een boek gaat minimaal een jaar mee. Wijzigingen die bij het verschijnen van een boek nog niet bekend waren, worden daarom door de uitgevers op hun website bekend gemaakt. Afhankelijk van de opzet van het boek en de datum van verschijnen kan de lijst met wijzigingen steeds langer worden. Voor de lezer is dat niet prettig leren. Daarom is nu met Vamex afgesproken het aantal wijzigingen te beperken en in principe één keer per jaar alle wijzigingen in één keer door te voeren. Uitgevers hebben zo voldoende tijd de boeken en andere leermiddelen aan te passen en uit te brengen vóór de wijzigingen op het examen gevraagd gaan worden.
Een belangrijke verbetering die voor zowel opleiders, uitgevers, auteurs en vooral ook examenkandidaten rust moet brengen.

Wij hebben voor u nog even alle tot op heden verschenen aanvullingen opgezocht.

• Erratum voor het ANWB Cursusboek Klein Vaarbewijs ...
• Aanvulling voor de VBO Studiewijzer Klein Vaarbewijs ...
• Wijzigingen voor de Leidraad voor het Klein Vaarbewijs ...

Bij het ANWB Cursusboek Klein Vaarbewijs hoort ook een cd met examentraining. Ook voor deze cd is een gratis update verschenen; klik hier voor deze update ... Juist omdat er in de opzet van het examen veel is verandert is deze update beslist aan te raden. In de software zit de onder andere de nieuwe toetsmatrijs, zodat u nu volop met de nieuwe examens van 40 vragen kunt oefenen.

Tot slot wijzen wij u graag nog even op de website van de Vamex. Onder het kopje downloads vindt u hier niet alleen de exameneisen, de afbakening van de leerstof en de toetsmatrijs. Maar als extra hulp vindt u hier ook een proefexamen, een lijst van alle voorgenomen en recent doorgevoerde wijzigingen en een overzicht van die onderwerpen die struikelblokken blijken te zijn op het examen.

Ontwikkelingen rond het Klein Vaarbewijs

Gisteren, 24 maart, werd in Utrecht de jaarlijkse bijeenkomst voor opleiders voor het Klein Vaarbewijs georganiseerd door de examenorganisatie Vamex. Tijdens deze bijeenkomst wordt altijd even stilgestaan bij de examens van het afgelopen jaar en vooruitgekeken naar wat er de komende tijd te verwachten valt rondom de examinering voor het klein vaarbewijs. En er was weer behoorlijk wat te melden.

Afgelopen jaar
Over heel 2012 werden ruim 27.000 examens voor klein vaarbewijs 1 en 2 afgenomen. Dat is vergelijkbaar met de voorgaande jaren. Wel is het aantal afgegeven vaarbewijzen behoorlijk afgenomen. Voornamelijk omdat het aantal mensen dat in één keer slaagt is afgenomen. Het slagingspercentage daalde van ongeveer 70% naar zo'n 60%. Vamex wijst er op dat dit met name lijkt te komen doordat de nadruk in het examen meer en meer op inzicht en toepassing komt te liggen en steeds minder op feitelijke kennis. Zowel opleiders als uitgevers hebben tijd nodig om lessen en lesmateriaal daar op aan te sluiten.
In 2012 heeft Vamex het aantal examenlocaties uitgebreid naar 5 en zijn alle locaties op gelijke wijze ingericht. Ook de examensoftware voor het beeldschermexamen is opgefrist en duidelijker geworden. Ook is het hoofdkantoor verhuisd naar Zoetermeer. Verder is het online boeken van het examen gemakkelijker geworden en kan meteen online betaald worden. Ook is het tegenwoordig om tot een week voor het examen, de examendatum gratis te verplaatsen.

Sinds 1 januari is de nieuwe afbakening met enkele nieuwe onderwerpen van kracht en wordt niet meer gesproken van het aanvullende examen voor Klein Vaarbewijs II. Het is nu examen Klein Vaarbewijs 1 voor het vaarbevoegdheidsbewijs Klein Vaarbewijs I en daarna examen Klein Vaarbewijs 2 ter verkrijging van het Klein Vaarbewijs II. U mag zelf kiezen wanneer u welk examen doet en eenmaal geslaagd blijft geslaagd. De logische route blijft uiteraard eerst Klein Vaarbewijs 1 en daarna 2, eventueel direct achter elkaar op dezelfde dag. Zakt u dan voor examen 1, dan mag u toch gewoon examen 2 proberen.

Samengevat mag gesteld worden dat de dienstverlening van Vamex verder is verbetert en de flexibiliteit voor de kandidaat is toegenomen. En dat blijkt ook uit de resultaten van een enquete onder de kandidaten. Zij waarderen de Vamex gemiddeld op een 7 en hoger.

Nieuwe ontwikkelingen
Vanaf 1 september 2013 zal het examen Klein Vaarbewijs niet meer uit 30, maar uit 40 vragen bestaan. De toetsmatrijs zal dan ook wijzigen. U moet nog steeds 70% goed hebben om te slagen. In de loop van het jaar worden een aantal nieuwe onderwerpen op het examen geïntroduceerd. De afbakening blijft gelijk, maar het gaat dan om onderwerpen, passend binnen de afbakening, die voorheen niet eerder op het examen voorkwamen. Een overzicht van deze nieuwe punten vindt u op de website van Vamex ...

Over enige tijd verwacht Vamex in Zoetermeer van start te kunnen gaan met een proef waarbij u na het examen direct uw vaarbewijspas meekrijgt. Dat vraagt nog al wat. Ter plekke moet een foto gemaakt worden en moet de pas aangemaakt worden. Alle apparatuur is inmiddels in huis en binnenkort gaat de proef van start.

Een paar jaar terug is de geldigheidsduur van het klein vaarbewijs opgetrokken tot uw 70e verjaardag. Daarna moet de pas verlengd worden. Het idee was deze leefstijdsgrens gelijk te trekken met het rijbewijs. Alleen die grens is voor het rijbewijs onlangs nog weer opgetrokken naar uw 75e verjaardag. Vamex heeft de minister nu gevraagd om dat ook voor het Vaarbewijs te doen en heeft tegelijk de suggestie gedaan de leefstijdgrens wellicht helemaal af te schaffen. De minister moet nog een besluit nemen. Om die reden heeft Vamex besloten om het plan alle oude papieren vaarbewijzen te vervangen voor het nieuwe plastic creditcard pasje, even uit te stellen. Anders zou u een nieuwe pas krijgen met al snel een verouderde einddatum.

Enquete
Vorig jaar heeft Vamex een enquete ingevoerd. Vanaf oktober 2012 zijn 10.000 enquetes onder de examenkandidaten uitgezet en zijn er ongeveer de helft van teruggekomen. Het Klein Vaarbewijs halen blijkt aan de ene kant vooral een "mannen aangelegenheid" en aan de andere kant iets voor de gemiddeld wat hoger opgeleide Nederlander. Opvallend is verder dat meer dan de helft van de kandidaten "vrijwillig" examen doet en dus niet op een vaarbewijsplichtig schip vaart. Wel valt op dat met name de jongere kandidaten examen doen omdat zij op speedboot of jetski willen gaan varen. Het percentage geslaagden is onder jongeren juist wel wat lager.

De overgrote meerderheid bereidt zich door middel van zelfstudie voor. Er blijkt geen relatie te bestaan tussen zelfstudie of bijvoorbeeld het volgen van een cursus. Wel blijkt het opleidingsniveau van invloed. Hoe hoger opgeleid, hoe hoger de kans op slagen. De meeste kandidaten gebruiken zowel een cursusboek als een examentraining (op cd). Nog relatief weinig kandidaten blijken het proefexamen van Vamex bekeken te hebben. In dit examen staan niet alleen voorbeelden van vragen, maar ook nuttige tips. De proefexamens worden nog regelmatig aangepast.

Kwaliteit van het lesmateriaal
Hoewel examinering en lesgeven en schrijven van lesmateriaal strikt gescheiden is en Vamex geen oordeel wil geven over het lesmateriaal, blijkt zij wel perfect inzage te hebben in de kwaliteit van de opleidingen en boeken. Omdat alle kandidaten examen doen op een computer (beeldschermexamen) en elk examen uniek is, komen alle vragen uit de vragenbank van Vamex voldoende vaak aan bod. Vamex bouwt op deze manier een schat aan informatie op hoe de kandidaten gemiddeld en per vraag scoren. Als blijkt dat een specifieke vraag vaak slecht gemaakt wordt of kandidaten er vaak over klagen, gaan de mensen van de examencommissie uiteraard op zoek naar de achterliggende redenen. Is het een slecht geschreven vraag, is de leerstof niet duidelijk of misschien te moeilijk, etc.. Als het niet aan de vraag ligt is het natuurlijk de vraag waar het dan wel aan ligt? Helaas blijkt dan toch dat er ook wel eens fouten in het lesmateriaal staan of dat een onderwerp anders wordt uitgelegd als de examencommissie er over denkt. En aangezien de meeste opleiders weer met deze materialen werken, werkt dat ook door in cursussen etc..

Naar mijn mening heeft Vamex hier - onbedoeld - een geweldig hulpmiddel in handen om samen met opleiders en uitgevers te werken aan een verdere verbetering van lesmateriaal en opleidingen. En deze informatie delen kan naar mijn mening prima zonder dat Vamex haar geheimen (de vragenbank zelf) hoeft prijs te geven. Ik ben dan ook benieuwd hoe u daar tegen aan kijk. Reageren kan naar onder dit artikel.

Nieuw: ANWB Cursusboek Klein Vaarbewijs en cd

Vanaf vandaag is het compleet vernieuwde ANWB cursusboek voor het Klein Vaarbewijs I en II leverbaar. Deze 19e editie is compleet vernieuwd. De inhoudsopgave volgt de indeling van de nieuwe exameneisen van de Vamex en ook de vormgeving van het boek is vernieuwd. Hierdoor is de leerstof nog beter toegankelijk en sluit het boek weer helemaal aan op de examenpraktijk. Het ANWB Cursusboek Klein Vaarbewijs is nu te bestellen in de Vaarwinkel ...

Tip: Als u de nieuwe indeling wilt zien; klik op het vergrootglas onder de afbeelding van de omslag. U ziet de vergroting. Klik op de pijl naar rechts onder de afbeelding. U ziet dan de andere afbeeldingen.

Tegelijk met het nieuwe cursusboek verschijnt ook de cd-rom ANWB Examentraining Klein Vaarbewijs. De cd volgt de indeling van het nieuwe boek en bevat meer dan 1.400 oefenvragen voor de examen Klein Vaarbewijs 1 en 2. In de software zit de nieuwe toetsmatrijs "gebakken". Met behulp van de toetsmatrijs kan de software onbeperkt nieuwe oefenexamens samenstellen. Naast de 20 meegeleverde oefenexamens kunt u dus feitelijk onbeperkt oefenen voor de examens voor het Klein Vaarbewijs I en II.
Ook de nieuwe cd is vanaf vandaag leverbaar, klik hier ...

Opmerking: Op de verpakking staat 'meer dan 1.000 vragen'. Dat is juist, maar in werkelijkheid staan er meer dan 1.400 vragen op deze nieuwe cd. Op de vorige versie waren dat er nog ongeveer 1.200. De meeste nieuwe vragen gaan over de nieuwe leerstof die sinds 1 januari 2013 in de exameneisen is opgenomen.

Tip: Gebruikers van de "oude" cd die hoort bij de 18e editie van het cursusboek kunnen op de website van Promanent een update vinden. Deze voegt alle nieuwe vragen ook toe aan de software. Deze gratis update vindt u hier ...

ICC nu ook in Belgie

Staatssecretaris Etienne Schouppe heeft in Zeebrugge het eerste Belgisch internationaal vaarbewijs voor de pleziervaart uitgereikt aan televisiemakers Paul Jambers en Pascale Naessens. Het koppel is blij dat België nu de officiële standaard volgt. "Wij hebben tijdens onze zeilreizen meermaals de vraag gekregen naar ons brevet", zegt Naessens. "Maar gelukkig deden de controleurs nooit moeilijk."

Het ICC of International Certificate of Competence zal in België via de pleziervaartfederaties worden afgeleverd aan iedereen die over een geldig vaarbewijs in België beschikt. Het ICC zal 25 euro gaan kosten en is dan levenslang geldig. Wat in afwijking met bijvoorbeeld Nederland is, waar het klein vaarbewijs na de 70 verjaardag elke 5 jaar verlengd moet worden.

In België bestaan verschillende types vaarbewijzen, zoals het Belgisch stuurbrevet, het algemeen stuurbrevet, het brevet van jachtman en het brevet van jachtnavigator. Maar deze tweetalige Nederlands-Franse documenten werden niet in alle landen van Europa erkend. Het Belgische Stuurbrevet werd overigens wel als dusdanig in Nederland erkend, maar dus niet in andere Europese landen vandaar dat toch veel Belgen in Nederland hun klein vaarbewijs haalden om zo het felbegeerde ICC te krijgen. Vanaf nu is dat niet meer nodig.

Voor België het ICC kon afleveren, werd eerst een resolutie van de VN Economische Commissie voor Europa (ECE) ondertekend. Schouppe hoopt dat de invoering van het nieuwe brevet de pleziervaart ten gunste zal komen.

Ook lesmateriaal voor het Belgische Stuurbrevet kunt u in de Vaarwinkel vinden ...

Erkenning buitenlandse vaarbewijzen

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft in verband met de invoering van het Groot Pleziervaartbewijs ook besloten per 1 juli 2011 de Binnenvaartregeling aan te passen. Het gaat met name om een aantal buitenlandse vaarbewijzen die als gelijkwaardig met het Klein Vaarbewijs worden beschouwd. Deze vaarbewijzen zoals genoemd in paragraaf 1.3 en 1.4 van bijlage 7.1 van de Binnenvaartregeling zullen gelijkwaardig worden gesteld aan het Groot Pleziervaartbewijs mits het buitenlandse vaarbewijs is afgegeven voor 1 juli 2011. Buitenlanders in het bezit van genoemde vaarbewijzen, behaald na 1 juli 2011, kunnen na 1 juli 2011 in Nederland alleen nog varen met een schip kleiner dan 25 meter.

Vaarbewijs op zee

Hoe vreemd het wellicht ook klinkt, maar op zee hoeft u in Nederland geen (klein) vaarbewijs te hebben. Sterker nog u heeft als watersporter op zee in principe geen enkel diploma nodig. Pas als u een marifoon aan boord heeft is een bedieningscertificaat voor de marifoon verplicht. Maar let op! Langs de kust loopt een denkbeeldige lijn. Aan de zeekant van deze lijn geldt inderdaad dat u geen vaarbewijs nodig heeft, zodra u echter deze lijn over gaat en aan de landkant komt gelden de binnenvaartregels en moet u dus een vaarbewijs hebben. De exacte beschrijving van deze lijn vindt u in de geldende binnenvaartwet en de bijbehorende binnenvaartregeling en het binnenvaartbesluit. Deze zijn op dit punt recent nog aangepast, omdat niet overal even duidelijk was waar de lijn lag en daarmee als consequentie dat niet overal zwart-wit was te zeggen welke vaarregels van toepassing zijn. Met de recente aanpassingen is dat dus opgelost. Ook de andere vaarregels in Nederland hebben een vrij exacte beschrijving van het gebied waar deze regels gelden of zij verwijzen naar de meer algemene bepalingen van binnenvaartwet, -besluit c.q. -regeling. Dat betekent dat u in principe van het strand mag vertrekken met een snelle motorboot of bijvoorbeeld een jetski, zonder dat u een vaarbewijs hoeft te hebben. Maar zodra u ergens de lijn over gaat moet dat weer wel. Dus zodra u een haven of bijvoorbeeld tussen Texel en Den Helder richting Waddenzee vaart gelden de binnenvaartregels. Naar mijn mening moet je dus ook op zee minimaal een klein vaarbewijs hebben, zelfs als je met een snelle visboot altijd van het strand vertrekt. Je weet immers maar nooit of je door een noodgeval snel naar de haven moet. Let op: Alle stranden langs de Noordzee hebben een eigen gemeentelijke verordening waarin staat welke watersporten waar op het strand wel/niet zijn toegestaan! In het buitenland is het vaak anders. Een aantal Europese landen kennen expliciet wel een verplicht vaarbewijs voor op zee en langs de kust. Kijk voor uw vertrek op de website van ANWB Watersport.

Met uw boot naar het buitenland in 2011

Gaat u in 2011 met uw boot varen in het buitenland? Douanebeambten in het buitenland willen dan weten of het schip waarmee u vaart uw eigendom is. Heeft u hiervoor geen bewijs? Op de website van het Watersportverbond vindt u meer informatie ...

Boot huren in Spanje

Lezers van de Vaarwijzer Nieuwsbrief kunt u overal tegenkomen. Zo woont een van onze lezers in Spanje. Daar heeft hij geen eigen schip en graag wil hij een zeiljacht huren om van het vasteland een oversteek naar Ibiza te maken. Daarbij loopt hij tegen de volgende situatie aan:

Onze lezer heeft een Klein Vaarbewijs II en een ICC Coastal Waters. Verschillende verhuurders in Spanje gaven aan dat dit niet voldoende is om met een boot een oversteek te maken. Een tocht langs de kust zou wel mogen.

Op verzoek van onze lezer heb ik navraag gedaan bij de ANWB Watersport en bij het Watersportverbond. Helaas kunnen deze geen verklaring geven voor deze opstelling van de Spaanse verhuurbedrijven. Het ICC is in principe bruikbaar binnen de territoriale wateren. Daarbuiten gelden geen wetten van een land en internationaal gelden er op open zee geen opleidingseisen voor de bemanning van pleziervaartuigen. Wat hier mogelijk meespeelt is dat onze lezer in Spanje woont en dan volgens de Spaanse regels aan de Spaanse opleidingseisen zou moeten voldoen. Ook speelt mee dat een verhuurschip onder de Spaanse vlag vaart en dus onder de Spaanse regels valt.

Met het beetje Spaans dat ik spreek heb ik ook nog diverse websites afgezocht. Twee zaken lijken hier relevant te zijn. Ten eerste kent Spanje zelf 7 (!) Vaarbewijzen voor pleziervaartuigen:

• Patrón de Moto Náutica voor (snelle) motorboten in 3 versies afhankelijk van het motorvermogen
• Navegación Básica (t/m 5 zeemijl uit de kust en alleen kleine boten)
• Patrón de barcos recreados (t/m 12 zeemijl buiten de kust)
• Patrón de yate (t/m 50 zeemijl buiten de kust)
• Capitan de yate (ongelimiteerd)

De betekenis van die laatste ontgaat mij een beetje gezien de hierboven gemaakte opmerking dat er buiten de territoriale zee geen eisen gesteld mogen worden.

Kennelijk gaan de verhuurders er van uit dat de huurder voor de oversteek een "Capitan de yate" moet hebben. Spanje is overigens geen deelnemer in het ICC, wel mogen buitenlanders in Spanje varen mits zij een gelijkwaardig of vergelijkbaar diploma hebben. Van belang daarbij lijkt de vlag waaronder het schip vaart. Op een schip onder Nederlandse vlag accepteert men de Nederlandse papieren en ICC. Voor een (huur)schip onder Spaanse vlag is dat niet het geval of op zijn minst niet voldoende duidelijk.

Met een Klein Vaarbewijs II voor open binnenwater krijg je in Nederland ook een ICC Coastal Waters, maar in Spanhe stelt men dat niet gelijk aan Patrón of Capitan de Yate.

Ten tweede is het in Spanje verplicht elk vaartuig te registreren. Elke boot in Spanje heeft dan ook een duidelijk zichtbaar aangebracht kenteken. Wat ik niet heb kunnen achterhalen is of een registratie mogelijk ook aan een vaargebied is gebonden. En wat dat betreft zou dat ook voor de verzekering kunnen gelden. Namelijk dat de verzekering een oversteek niet zonder meer toestaat of dat de verhuurder dan in een hoger tarief komt.

Verder gelden er in Spanje speciale eisen voor verhuurders en de te verhuren schepen. Het kan heel goed zijn dat de eigenaar onder die regels er voor verantwoordelijk is dat zijn huurder voldoende vaarkennis heeft. Dat verklaart in ieder geval hun opstelling. Op diverse forums kon ik in ieder geval lezen dat men in Spanje de vaardocumenten en dus ook vaarbewijzen erg serieus neemt.

Ik ben benieuwd of er andere lezers zijn die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt en/ of die wellicht een goede oplossing weten. Reacties kunt u onderaan dit artikel doorgeven.

Vaarbewijs voor buitenlanders (2)

Naar aanleiding van mijn stukje vorige week over het vaarbewijs voor buitenlanders kreeg ik nog al wat vragen. Naar aanleiding van deze vragen ben ik nog iets verder in de materie gedoken.

Stuurbrevet in Nederland
Het verhaal ging al jaren dat een stuurbrevet niet voldoende was voor Belgen die in Nederland uit varen wilden gaan met een vaarbewijsplichtig schip. Er zijn dan ook vele van onze zuiderburen in Nederland opgegaan voor het aanzienlijk moeilijkere examen voor het klein vaarbewijs. In de Binnenvaartregeling van juni 2009 wordt het Stuurbrevet erkend en gelijkgesteld aan het klein vaarbewijs. Het Algemeen Stuurbrevet is daarin gelijk aan het Klein Vaarbewijs II en het Beperkt Stuurbrevet is gelijkwaardig met het Klein Vaarbewijs I. Ik heb hierop nog even navraag laten doen en wat blijkt het Belgisch stuurbrevet is al erkend sinds 15-09-1993 (Stcrt.1993,171). De houder van een Belgisch stuurbrevet had en heeft in ons land dus geen klein vaarbewijs nodig.

Deze verwarring is mogelijk ontstaan omdat Belgie de UN Resolutie 40 over het internationale vaarbewijs niet heeft getekend en Nederland wel. Een inwoner van Belgie met een stuurbrevet kan dus geen International Certificate of Competence (ICC = internationaal vaarbewijs) aanvragen. Waarmee bijna automatisch veronderstelt werd dat je met het Belgische stuurbrevet dus niet in Nederland op een vaarbewijsplichtig vaartuig mag varen. Ten onrechte dus, want al in 1993 is het stuurbrevet in Nederland erkend en gelijkgesteld aan het klein vaarbewijs.

Overigens heeft de Belgische overheid begin dit jaar bekend gemaakt de UN Resolutie wel te gaan ondertekenen en daarna mag Belgie dus ook een ICC uitgeven aan houders van een stuurbrevet en wordt daarmee het stuurbrevet in veel andere Europese landen erkend.

ICC in Nederland niet erkend
Sinds 1 juli 2009 geldt in Nederland de Binnenvaartwet en zijn een grote hoeveelheid besluiten en regelingen opnieuw opgenomen in het Binnenvaartbesluit en de Binnenvaartregeling. In de Binnenvaartregeling staat vermeld welke buitenlandse vaarbevoegdheidsbewijzen zijn erkend en met welk vaarbewijs zij zijn gelijkgesteld. Als u de lijst echter goed bekijkt staat daat het zogenaamde ICC niet bij! Een buitenlandse watersporter in ons land zal dus een vaarbewijs van zijn eigen land moeten hebben en pas als dit in de Binnenvaartregeling wordt genoemd is het formeel erkend en gelijkwaardig aan het klein vaarbewijs. Omdat het ICC nergens meer wordt genoemd is de status daarvan binnen Nederland nu op zijn minst wankel.

Het ICC is bedoeld als een voor iedere buitenlandse handhaver herkenbaar document waaruit de vaarbevoegdheid van de houder in eigen land blijkt (in Nederland het klein vaarbewijs). De basis voor het ICC is de zogenaamde UN Resolutie 40 UN/ECE/Sc 3. Hierin hebben landen onderling afgesproken elkaars vaarbewijzen te erkennen. Formeel gesproken heeft deze resolutie echter geen zelfde werking als Europese of nationale wetgeving en moet gezien worden als een advies aan de overheden van de landen die de resolutie getekend hebben. Bij de invoering van de nieuwe binnenvaartregels heeft Nederland kennelijk nagelaten om het ICC en daarmee deze resolutie over te nemen in de Nederlandse vaarregels. Ik ga er vanuit dat dit niet de bedoeling was van de wetgever en snel in een aanpassing gecorrigeerd zal worden. In de Vaarwijzer Nieuwsbrief hou ik u op de hoogte.

Voor de fijnproever heeft Uitgeverij Numij een zogenaamde Appendixband uitgebracht. Hierin zijn de vele regels en wetten die op een specifiek onderwerp betrekking hebben samengebracht en voorzien van een deskundige toelichting. Hierin vindt u dus bijvoorbeeld ook alles rondom het onderwerp vaarbewijzen en vaarbevoegdheidsbewijzen. De Appendixband Binnenvaartregels kunt u bestellen in de Vaarwinkel ...

Vaarbewijs in het buitland halen
Uit bovenstaande blijkt dat het Belgisch stuurbrevet dus in Nederland gelijkwaardig is aan het klein vaarbewijs en als straks Belgie ook een ICC gaat uitgeven dan zou u met alleen het stuurbrevet dus ook in andere Europese landen kunnen varen. Het examen voor het stuurbrevet is aanmerkelijk makkelijker als het examen voor het Nederlandse klein vaarbewijs. Hoewel navigatie bijvoorbeeld wel verplicht is voor het Algemeen Stuurbrevet komen er al jaren geen moeilijke rekenvragen meer voor op het examen.

Zou het nu mogelijk zijn om als Nederlander in Belgie een stuurbrevet te halen en dan in Nederland met een vaarbewijsplichtig vaartuig het water op te gaan? Voor een Nederlander die in Belgie woont lijkt mij dat geen enkel probleem. Er varen echter ook veel Nederlandse binnenvaartschippers rond die in Belgie of Duitsland een radardiploma, ADNR certificaat of vaarbevoegdheid hebben gehaald. Deze mogen zonder probleem met deze papieren hun beroep in Nederland uitoefenen. Het is daarom redelijk om te stellen dat ook een Nederlandse watersporter zijn stuurbrevet in Belgie mag halen. Echter de Nederlandse overheid is zover ik kan nagaan niet verplicht de houder van een stuurbrevet vervolgens een klein vaarbewijs uit te reiken. Je kan een stuurbrevet dus niet inwisselen. Zolang het stuurbrevet in Nederland echter gelijkwaardig is kan je echter gewoon doorvaren.

Maar let wel! Dit is geen oproep om nu allemaal massaal in Belgie een stuurbrevet te gaan halen. De Nederlandse overheid heeft al eens eerder gedreigd de erkenning van het stuurbrevet in te trekken als Belgie de examens niet zou verzwaren. En dat zou dan zomaar eens kunnen gebeuren ...

Maar mocht u zich toch in het stuurbrevet willen verdiepen dan hebben wij deze week een leuke aanbieding om spelenderwijs te leren en daarna uw kennis te toetsen.

Met het Educatief Vaarspel oefent u spelenderwijs voor het Belgisch stuurbrevet. Deze week bieden wij het spel aan met als extra de cd Examentrainer Stuurbrevet. Met deze cd kunt u eindeloos oefenen voor het examen. Bestel nu het spel en krijg de cd. Vul deze set aan met de Studiewijzer Stuurbrevet en u heeft een compleet pakket voor zelfstudie in huis.
Klik hier voor de aanbieding ...

Natuurlijk ook leuk om in de kajuit te spelen als u deze zomer naar het zuiden trekt en zo meteen wat kennis van de vaarregels in Belgie wilt opdoen.

Vaarbewijs voor buitenlanders

Eerder schreef ik al over het internationaal vaarbewijs (ICC) als u in het buitenland gaat varen. Maar hoe zit het met buitenlanders die in Nederland willen varen met een schip waarvoor hier het klein vaarbewijs verplicht is?

Ten eerste moet een onderscheid gemaakt worden tussen bezoekende watersporters en mensen met een andere nationaliteit die in Nederland wonen. Iedereen die officieel in Nederland woont kan examen doen voor het Nederlandse klein vaarbewijs. Probleem is wel dat het beeldschermexamen uitsluitend in het Nederlands wordt afgenomen. Speciaal voor in Nederland wonende buitenlanders die het Nederlands onvoldoende spreken is er de mogelijkheid om een mondeling examen te doen. Ook dit examen wordt in het Nederlands afgenomen. Kandidaten doen een verzoek bij Vamex als zij om deze reden een speciaal mondeling examen willen doen.

Watersporters die vanuit een ander land in Nederland met een vaarbewijsplichtig schip willen varen moeten een klein vaarbewijs hebben of een nationaal diploma dat daaraan is gelijkgesteld. Welke diploma's dat zijn staat in bijlage 7.1 en bijlage 7.2 van de Binnenvaartregeling. Makkelijker om te onthouden is dat men met een plaatselijk vaarbewijs in Nederland mag varen als dit vaarbekwaamheidsbewijs recht geeft op een ICC. De meeste Europese landen hebben de overeenkomst voor het ICC getekend en inwoners van deze landen kunnen dus in eigen land een ICC aanvragen. Recent hebben ook onze zuiderburen deze overeenkomst getekend en kunnen bezitters van een Stuurbrevet dus een ICC aanvragen. Er zijn echter ook landen waar geen vaarbewijs verplicht is en waar men ook geen ICC kan krijgen. Inwoners van deze landen zullen dus eerst een klein vaarbewijs moeten halen. Wat natuurlijk lastig is als je geen Nederlands spreekt.

Gelukkig dat diverse certificaten van de Royal Yachting Association (RYA) ook zijn gelijkgesteld met het Nederlandse klein vaarbewijs. Dus watersporters die geen Nederlands spreken maar wel Engels kunnen een van de betreffende certificaten van de RYA halen. Dat kan vaak ook in het land waar men woont en dus ook voor Engelssprekenden die in Nederland of Belgie wonen.
Overigens zijn de RYA opleidingen en examens behoorlijk zwaarder als het examen voor bijvoorbeeld Klein Vaarbewijs 1.

Vaarbewijsplicht in Noord Carolina

Het aantal staten in de Verenigde Staten dat een verplicht vaarbewijs invoert neemt steeds toe. Vanaf 1 mei (2010) wordt ook in North Carolina een (klein) vaarbewijs verplicht voor iedereen jonger dan 26 jaar als zij willen varen met een boot met meer dan 10 pk aan motorvermogen.

Net als in de meeste staten kiest men er voor dat men een erkende cursus moet volgen en een theoretische toets moet halen.