Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 16

Navigatie in de ruimte Wie op zee navigeert zonder GPS, valt terug op een vertrouwd principe: u weet dat u zich ergens op de aarde bevindt. Met behulp van zon, maan en sterren bepaalt u uw positie in lengte en breedte, en vanuit een vorige positie kunt u koers en afstand berekenen. Dat vaste referentievlak, de aardbol, maakt klassieke navigatie overzichtelijk. Voor ruimtevaartuigen zoals de Artemis II bestaat dat vaste “oppervlak” niet. Zij bewegen zich in de ruimte, waar geen lengte- en breedtegraden zijn om op terug te vallen. In plaats daarvan gebruiken ze een driedimensionaal coördinatenstelsel. Afhankelijk van waar ze zich bevinden, kan dat bijvoorbeeld rond de aarde of rond de maan zijn. Hun positie wordt uitgedrukt als een punt in de ruimte, op een bepaalde afstand en richting ten opzichte van zo’n referentiepunt. Om die positie te bepalen, combineren ruimtevaartuigen verschillende technieken. Net als bij astro-navigatie kijken ze naar hemellichamen, maar hier vooral om de oriëntatie te bepalen: sensoren meten zeer nauwkeurig hoe het ruimtevaartuig gericht is ten opzichte van bekende sterren. Daarnaast houden ze continu bij hoe ze bewegen met behulp van gyroscopen en versnellingsmeters. Dit wordt traagheidsnavigatie genoemd: op basis van gemeten versnellingen en draaisnelheden rekent het systeem voortdurend uit hoe positie en snelheid veranderen sinds het laatste bekende punt. Daarnaast staan ruimtevaartuigen meestal in contact met meetstations op aarde. Die sturen radiosignalen heen en weer, waarmee afstand en snelheid zeer precies kunnen worden bepaald. Deze metingen worden gebruikt om kleine afwijkingen in de berekende baan te corrigeren. De baan zelf ligt namelijk grotendeels al vast op basis van zwaartekracht en vooraf berekende trajecten. Een bijzonder moment is wanneer de capsule zich achter de maan bevindt en er tijdelijk geen radioverbinding met de aarde mogelijk is. Tijdens zo’n periode kan er geen directe controle vanaf de aarde plaatsvinden en moet de bemanning volledig vertrouwen op de boordsystemen. Dat lijkt sterk op wat u kent als gegist bestek, maar dan veel nauwkeuriger: het ruimtevaartuig rekent continu zijn positie door met behulp van traagheidsnavigatie. Tegelijkertijd leveren sterrensensoren een controle op de oriëntatie. Door deze gegevens te combineren blijft het ruimtevaartuig ook zonder contact met de aarde op koers, totdat de verbinding weer wordt hersteld en de positie opnieuw exact kan worden vastgesteld. Het verschil met navigatie op zee is dus fundamenteel. Waar u op het water altijd “op de kaart” zit, moet een ruimtevaartuig zijn eigen positie bepalen in een leeg referentiekader. Toch is de kern vergelijkbaar: ook daar gaat het om positie, snelheid, koers en voorspelling. Alleen speelt dat zich niet af op een bol oppervlak, maar in een uitgestrekte ruimte waarin elke afwijking direct gevolgen heeft voor de uiteindelijke baan. Professioneel navigeren Wie zich verder wil verdiepen in navigatie op zee en de stap wil maken van recreatieve naar professionele kennis, komt al snel uit bij het boek *Navigatie* van Luc Naudts. Dit is nog steeds een van de weinige Nederlandstalige studieboeken die de volledige breedte van navigatie behandelt zoals vereist binnen het STCW-verdrag. Naast de klassieke onderwerpen wordt ook aandacht besteed aan moderne hulpmiddelen, software en online informatiebronnen die tegenwoordig een vaste plaats hebben aan boord. De opzet is duidelijk praktijkgericht. Theorie wordt beknopt uitgelegd en direct gekoppeld aan de toepassing in de dagelijkse navigatie, met realistische voorbeelden die de stof concreet maken. Daarmee is het boek niet alleen geschikt voor beroepsopleidingen, maar ook voor de gevorderde watersporter die verder wil kijken dan de standaard lesstof voor kustnavigatie en echt wil begrijpen wat er achter de berekeningen en systemen schuilgaat. Bestellen Welke sloep past bij u? Alles wat u wil weten over sloepen. Bent u op zoek naar een nieuwe sloep, of gewoon benieuwd wat er allemaal te koop is? Dan is het Sloepenboekje van Daemes & Heeren precies wat u nodig heeft. Al jarenlang is het Sloepenboekje hét naslagwerk voor iedereen die iets met sloepen, tenders en cruisers te maken heeft. De nieuwe uitgave is met ingang van dit jaar alleen nog leverbaar als digitaal boek; rijker, actueler en overzichtelijker dan ooit. Het Sloepenboekje geeft een compleet overzicht van alle merken en modellen. Of u nu zoekt naar een polyester, houten, aluminium of stalen romp, een bootje met een inboard, outboard of elektrische motor, alles handig op één plek. Inclusief praktische tips en tricks die u helpen bij het maken van de juiste keuze. Exclusief voor de lezers van de Vaarwijzer Nieuwsbrief is het nieuwe Sloepenboekje nu te bestellen voor slechts € 10,- in plaats van € 15,-. Nu bestellen Opleider Vaarplezier failliet De bekende opleider Vaarplezier is failliet. Uit gegevens van de rechtbank Amsterdam blijkt dat het faillissement al in november vorig jaar is uitgesproken. Het bedrijf heeft zelf het failissement aangevraagd. En de inventaris werd in februari door Troostwijk geveild. Vaarplezier is ontstaan vanuit de opleiding voor beroepsrondvaartschippers en richtte zich daarnaast ook op het geven van cursussen voor het Klein Vaarbewijs in combinatie met een praktijkmiddag. Het bedrijf bedacht veel ludieke acties, zoals het wereld record vaarbewijs les geven. Helaas hebben dergelijke acties het tijd niet kunnen keren. In 2024 nam Vaarplezier de bekende Zeilschool Naarden over. In datzelfde jaar organiseerde men een crowdfunding om de vloot van de zeilschool uit te breiden. De crowdfunding was met 120% overtekend. Naar verwachting zijn ook deze investeerders hun geld kwijt. The Yacht Experience Op 9 en 10 mei 2026 vindt bij De Valk Yacht Brokers in Loosdrecht opnieuw The Yacht Experience plaats. Tijdens dit tweedaagse evenement krijgen bezoekers de gelegenheid om een breed aanbod aan motorjachten te bekijken en in contact te komen met specialisten uit de watersportsector. Het evenement is beide dagen geopend van 11.00 tot 18.00 uur. Bezoekers kunnen parkeren op een externe locatie in Breukeleveen, vanwaar vervoer naar het evenement wordt geregeld. De toegang is gratis, maar vooraf aanmelden is vereist. The Yacht Experience richt zich met name op geïnteresseerden in motorjachten en biedt een overzicht van het actuele aanbod en ontwikkelingen binnen dit segment van de watersport. Meer informatie Watersportverbond met ‘oud-hout’ om tafel Naar aanleiding van de omstreden hermetingsplannen gaat het Watersportverbond op 11 mei in Utrecht praten alle zogenaamde ’oud-hout’ klassenorganisaties. Begin dit jaar voerde de Technische Commissie van het Verbond een verplichte her-meting in voor deze nationale klassen. Het voorstel dat er nu ligt betekent dat als eigenaren hun boot willen verkopen, dat die eerst her-meten moet worden. Pas als de boot door de keuring komt, ontvangt de nieuwe eigenaar een meetbrief nodig om aan wedstrijden te mogen deelnemen. De voorgestelde her-meting heeft binnen de klassen-organisaties veel stof doen opwaaien. Verder lezen The Ocean Race Atlantic finish in Lorient Deze zomer vindt voor het eerst The Ocean Race Atlantic plaats, een nieuwe wedstrijd binnen The Ocean Race-serie. De race start op 1 september in New York en finisht naar verwachting rond 8 of 9 september in het Franse Lorient, na een oversteek van circa 3000 zeemijl over de Noord-Atlantische Oceaan. Wat deze nieuwe wedstrijd bijzonder maakt, is het concept. In plaats van een etappekoers rond de wereld of door Europa, gaat het hier om een snelle, rechtstreekse trans-Atlantische race met IMOCA-racejachten, volledig bemand. Voor het eerst schrijft de organisatie daarbij een vaste, gemengde bemanning voor: elk team bestaat uit twee mannen en twee vrouwen, aangevuld met een onboard reporter voor live verslaggeving. Daarmee zet de organisatie nadrukkelijk in op zowel sportieve prestaties als zichtbaarheid en media-impact. De route is bovendien zo ontworpen dat risico’s voor zeezoogdieren en andere mariene fauna worden beperkt, in samenwerking met wetenschappers en milieuorganisaties. Met deze opzet fungeert The Ocean Race Atlantic als een compacte, intensieve offshorewedstrijd én als voorbereiding op de volgende editie van de wereldomzeiling. Lorient, waar een groot deel van de IMOCA-teams is gevestigd, vormt het eindpunt en ontvangt de vloot met een publieksprogramma rond de finish. Voor de offshore zeilsport betekent deze nieuwe race een extra hoogwaardig evenement op de internationale kalender, met nadruk op snelheid, duurzaamheid en een moderne teamopzet. Lees meer EBI sluit zich aan bij technologie platform De European Boating Industry (EBI) heeft zich aangesloten bij het Waterborne Technology Platform, een samenwerkingsverband dat innovatie en duurzaamheid in de maritieme sector stimuleert. Met deze stap wil de sector sterker betrokken zijn bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën, zoals emissievrije aandrijving en slimme digitalisering aan boord. Via deze samenwerking krijgt de pleziervaart meer invloed op Europese onderzoeksprogramma’s en subsidies, die tot nu toe vooral gericht waren op de beroepsvaart en scheepsbouw. De verwachting is dat dit op termijn ook voor watersporters zal leiden tot schonere en efficiëntere oplossingen aan boord. Lees meer Met de Wateratlas het water op Nu het seizoen echt op het punt staat te beginnen, is het ook een goed moment om naar de kaarten aan boord te kijken. Waar veel watersporters jarenlang werkten met losse ANWB Waterkaarten in combinatie met de Wateralmanak deel 2, is dat sinds vorig jaar veranderd. De ANWB heeft het kaartmateriaal en de bijbehorende praktische informatie samengebracht in drie overzichtelijke uitgaven: de ANWB Wateratlas Noord, ANWB Wateratlas Midden en ANWB Wateratlas Zuid. Samen dekken deze atlassen heel Nederland af. Het belangrijkste verschil met de oude situatie is dat deze wateratlassen méér zijn dan alleen kaarten. Ze combineren gedetailleerde vaarkaarten met de vertrouwde almanakgegevens over bruggen, sluizen en havens. Daarmee is de aparte Wateralmanak deel 2 overbodig geworden en die verscheen in 2025 dan ook voor het laatst. Voor de praktijk betekent dit vooral gemak en overzicht. In plaats van schakelen tussen kaarten en een aparte almanak, heb je alle relevante informatie direct bij elkaar. Dat maakt de voorbereiding eenvoudiger en het gebruik aan boord overzichtelijker. De losse ANWB Waterkaarten zijn nog beperkt verkrijgbaar, zolang de voorraad strekt, maar de nieuwe opzet met wateratlassen sluit beter aan bij hoe veel watersporters hun navigatie tegenwoordig organiseren: compleet, actueel en direct bruikbaar aan boord. Bestellen Waterkaarten App; uw digitale vaaratlas Voor wie liever digitaal navigeert, of graag een extra hulpmiddel aan boord heeft, is de Waterkaarten App een praktisch alternatief. Deze app bundelt vaarkaarten voor Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Engeland, Ierland, Schotland en Denemarken, aangevuld met uitgebreide almanakgegevens over bruggen, sluizen en havens, én actuele scheepvaartberichten. Daarmee biedt de app veel van dezelfde informatie als de papieren wateratlassen, maar dan altijd actueel en direct beschikbaar op smartphone of tablet. In de praktijk worden de app en de papieren atlassen dan ook vaak naast elkaar gebruikt: digitaal voor het gemak en de actualiteit, en papier voor het overzicht aan boord. Speciaal voor de start van het seizoen is er bovendien een extra voordeel: in de maand april ontvangt u 20% korting op een jaartegoed voor de Waterkaarten App. Een mooi moment om het vaarseizoen goed voorbereid te beginnen. Profiteer nu !   Kent u iemand voor wie dit ook interessant is? Stuur deze editie gerust door of deel de online versie. Deel deze nieuwsbrief (online versie)