Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 35

De Nederlandse route afgesneden? Al sinds jaar en dag kiezen veel Belgen ervoor om in Nederland examen te doen voor het Klein Vaarbewijs. Dat is niet alleen omdat sommigen hun boot in Nederland hebben liggen. Er zijn ook andere redenen waarom de Nederlandse route aantrekkelijk is. In het verleden speelde daarbij het internationale ICC een belangrijke rol. Het ICC, voluit International Certificate for Operators of Pleasure Craft, is gebaseerd op Resolutie 40 van de UNECE, een organisatie van de Verenigde Naties. Het is een internationaal herkenbaar bewijs waarmee een schipper in het buitenland zijn vaarbekwaamheid kan aantonen. België paste Resolutie 40 vroeger niet toe. Voor Belgen was Nederland daardoor een aantrekkelijke manier om toch een ICC te verkrijgen. Wie in Nederland het Klein Vaarbewijs behaalt, krijgt tegenwoordig een gecombineerd document: bij het Klein Vaarbewijs I hoort ICC Inland en bij Klein Vaarbewijs II ICC Inland + Coastal. Inmiddels past ook België Resolutie 40 toe. Wie een Belgisch Stuurbrevet behaalt, kan daarom bij de FOD Mobiliteit een Belgisch ICC aanvragen. België kent een extra praktische drempel Er is nog een reden waarom sommige Belgen voor het Nederlandse examen kiezen. Voor een Belgisch Stuurbrevet moet niet alleen theoretische kennis worden aangetoond, maar ook praktijkervaring. Die kan onder meer via een praktijktest of met voldoende geregistreerde praktijkuren worden aangetoond. In Nederland bestaat voor het Klein Vaarbewijs alleen een theorie-examen. Dat verschil maakt de Nederlandse route voor sommige Belgische kandidaten eenvoudiger en goedkoper. Het CBR laat buitenlandse kandidaten gewoon examen doen en geeft na het voldoen aan de Nederlandse voorwaarden een Klein Vaarbewijs plus ICC af. Wat zegt Resolutie 40? Volgens Resolutie 40 behoort een land een ICC in beginsel af te geven aan zijn eigen onderdanen of inwoners. Een Nederlander die in België woont kan dus een Nederlands ICC krijgen. Een Belg die in Nederland woont eveneens. Anders ligt het bij iemand die Belg is én in België woont. Nu België zelf Resolutie 40 toepast, is het volgens de resolutie de bedoeling dat deze persoon zijn ICC via België verkrijgt. Nederland lijkt zich daar in de praktijk niet aan te houden. Een Belg kan in Nederland examen doen voor het Klein Vaarbewijs en krijgt daarbij ook het bijbehorende ICC. Dat is ook in overeenstemming met de Nederlandse regels. In de Nederlandse Binnenvaartwet, het Binnenvaartbesluit en de Binnenvaartregeling staat geen woonplaats- of nationaliteitseis voor het Klein Vaarbewijs. De Binnenvaartregeling bepaalt bovendien dat de instantie die het Klein Vaarbewijs afgeeft aan de houder van een geldig Klein Vaarbewijs het bijbehorende gecombineerde Klein Vaarbewijs/ICC verstrekt. Het CBR voert daarmee de Nederlandse regels uit. De Nederlandse regeling en de aanbevelingen van Resolutie 40 lijken op dit punt dus niet helemaal netjes op elkaar aan te sluiten. Een praktijk die in het verleden is ontstaan toen België nog niet Resolutie 40 had ondertekend en nog steeds wordt voortgezet. Is het Nederlandse ICC van een Belg dan ongeldig? Daarover verscheen onlangs een nogal alarmerend artikel in het Belgische online magazine Watersport. Hierin wordt gewaarschuwd dat een Belg met een in Nederland behaald vaarbewijs en ICC in het buitenland problemen zou kunnen krijgen. Ook wordt gesteld dat controles kunnen volgen. Los van de praktische handhaving maakt men daarmee van een mug een olifant. De UNECE heeft in de nieuwe Guidelines bij Resolutie 40 rekening gehouden met landen die ICC's ruimer afgeven dan volgens de resolutie de bedoeling is. De UNECE zegt niet dat zo'n ICC daardoor automatisch ongeldig is. Wel kan dit problemen met de erkenning veroorzaken, afhankelijk van de regels van het land waar ermee wordt gevaren. Dat onderscheid is belangrijk. De regels voor afgifte van een ICC en de regels voor erkenning van een buitenlands vaarbewijs zijn twee verschillende zaken. België erkent het Nederlandse Klein Vaarbewijs Dat blijkt al direct in België zelf. De Belgische overheid erkent het Nederlandse Klein Vaarbewijs I als gelijkwaardig aan het Beperkt Stuurbrevet en Klein Vaarbewijs II als gelijkwaardig aan het Algemeen Stuurbrevet. Een Belg met een Nederlands Klein Vaarbewijs is in België dus niet afhankelijk van het ICC. België erkent het Nederlandse nationale vaarbewijs zelf. Hetzelfde zien we in andere landen. Kroatië publiceert bijvoorbeeld een uitgebreide lijst van buitenlandse vaarbewijzen die worden geaccepteerd. Daarop staan het Nederlandse Klein Vaarbewijs I en II expliciet vermeld. Ook Nederland zelf erkent naast het ICC tal van buitenlandse nationale vaarbewijzen. Het ICC is daarmee niet een soort Europees rijbewijs voor boten dat als enige toegang geeft tot buitenlandse vaarwateren. Uiteindelijk bepaalt de nationale regelgeving van het land waar wordt gevaren welke vaarbewijzen daar worden geaccepteerd. Het Verenigd Koninkrijk laat zien dat Resolutie 40 strikter kan worden toegepast. De Britten kennen voor de recreatievaart niet hetzelfde systeem van een verplicht nationaal vaarbewijs als Nederland en België. Via onder meer de Royal Yachting Association kan na een examen wel een ICC worden verkregen. De RYA controleert daarbij nadrukkelijk nationaliteit en woonplaats. Een UK ICC is bovendien maar vijf jaar geldig. Wie bijvoorbeeld als Nederlander tijdens zijn verblijf in het Verenigd Koninkrijk een UK ICC heeft verkregen en later naar Nederland verhuist, kan bij verlenging tegen de regels van Resolutie 40 aanlopen. Nederland past de resolutie immers zelf toe en de RYA verwijst zo iemand in beginsel naar zijn eigen land. Nederland heeft voor zijn Klein Vaarbewijs/ICC ooit een andere constructie gekozen. Het Nederlandse Klein Vaarbewijs is tegenwoordig onbeperkt geldig en de Nederlandse regelgeving bevat voor de afgifte geen woonplaats- of nationaliteitseis. Kan België de regels aanscherpen? Een land kan bepalen welke buitenlandse vaarbevoegdheidsbewijzen het op zijn wateren accepteert. België zou zijn regels dus kunnen wijzigen en bijvoorbeeld aanvullende voorwaarden kunnen stellen aan het gebruik van een buitenlands vaarbewijs door Belgische inwoners. Of dat daadwerkelijk gaat gebeuren is een heel andere vraag. Voor zover wij hebben kunnen nagaan is geen officiële Belgische maatregel aangekondigd waarbij de huidige erkenning van Nederlandse Klein Vaarbewijzen wordt ingetrokken of beperkt. Ook is daarmee nog niet gezegd wat een eventuele wijziging zou betekenen voor vaarbewijzen die in het verleden rechtsgeldig volgens de Nederlandse regels zijn afgegeven. Het is bovendien de vraag welk probleem daarmee wordt opgelost. De Belgische pleziervaartsector heeft er uiteindelijk ook belang bij dat mensen zonder onnodige drempels kunnen gaan varen. Strengere regels voor Belgische inwoners die een buitenlands vaarbewijs hebben behaald zouden juist de eigen watersporters treffen. Over de grens examen doen gebeurt vaker Het verschijnsel is zeker niet uniek voor het vaarbewijs. Nederlanders steken voor bedieningscertificaten voor de marifoon graag de grens over. Zo bieden Belgische en zelfs Nederlandse opleiders in Nederland opleidingen aan voor de Belgische marifoniecertificaten, die ook gewoon internationaal geldig zijn. De opleiding en examinering verschillen van het Nederlandse systeem en kunnen daardoor voor sommige kandidaten aantrekkelijker zijn. Een buitenlands certificaat hoeft dus niet verdacht of ongeldig te zijn omdat iemand bewust over de grens examen heeft gedaan. Doorslaggevend is welke eisen het uitgevende land stelt en of het land waar men het document gebruikt dit erkent. Geen reden voor paniek Er bestaat dus een mogelijk juridisch aandachtspunt rond de Nederlandse afgifte van ICC's aan Belgen die in België wonen. Resolutie 40 gaat ervan uit dat inwoners of onderdanen van een land dat de resolutie toepast in beginsel daar hun ICC verkrijgen. De Nederlandse Binnenvaartregeling kent die beperking echter niet en koppelt het ICC rechtstreeks aan het Nederlandse Klein Vaarbewijs. Daaruit volgt niet dat alle Nederlandse ICC's van in België wonende Belgen ineens waardeloos zijn. Daarvoor is de werkelijkheid juridisch veel ingewikkelder. België erkent het Nederlandse Klein Vaarbewijs expliciet en ook verschillende andere landen erkennen nationale vaarbewijzen rechtstreeks naast of buiten het ICC. Wie in het buitenland gaat varen moet uiteindelijk altijd nagaan welke vaarbevoegdheid daar voor het betreffende schip en vaargebied wordt verlangd. Dat gold gisteren, dat geldt vandaag en dat verandert niet door de discussie over Resolutie 40. Het laatste woord over de Nederlandse toepassing van Resolutie 40 zal waarschijnlijk nog niet zijn gezegd. Maar de suggestie dat Belgische houders van een Nederlands Klein Vaarbewijs straks plotseling met een ongeldig document rondvaren, vinden wij in de officiële regels geen steun. Eén Europees vaarbewijs? Voor de beroepsvaart is Europa inmiddels een stuk verder. Met Europese regelgeving zijn de kwalificaties van bemanningsleden in de binnenvaart vergaand geharmoniseerd. Een volgens deze regels afgegeven kwalificatiecertificaat uit bijvoorbeeld Roemenië wordt daardoor ook in Nederland of België erkend. Een vergelijkbaar Europees systeem voor de recreatievaart bestaat niet en lijkt er op korte termijn ook niet te komen. Toch is de richting interessant. De EU heeft recent onderzoek laten doen naar belemmeringen die nationale vaarbewijzen kunnen vormen voor EU-burgers die in een ander EU-land beroepsmatig in de recreatievaart actief willen worden, bijvoorbeeld als charterschipper of bootverhuurder. Daarmee raakt de discussie ook aan het Europese vrije verkeer en de vrijheid om in een andere lidstaat diensten aan te bieden. Wanneer landen de wederzijdse erkenning van vaarbevoegdheidsbewijzen juist zouden beperken en daarmee de praktische werking van Resolutie 40 uithollen, kan dat de roep om Europese harmonisatie versterken. Wat bedoeld is om nationale regels strenger af te schermen, zou zo uiteindelijk juist een argument kunnen worden voor één uniform Europees vaarbevoegdheidsbewijs voor de recreatievaart. Biocidevrije antifouling presteert goed Een nieuw onderzoek naar antifouling laat zien dat biocidevrije coatings in veel gevallen beter presteren dan traditionele verven die aangroei bestrijden met chemische stoffen. Dat blijkt uit een uitgebreide praktijktest die is gepubliceerd door het Britse tijdschrift Practical Boat Owner. Voor het onderzoek werden verschillende soorten antifouling gedurende langere tijd onder identieke omstandigheden getest. Daarbij werd gekeken naar de mate van aangroei, de duurzaamheid van de coating en het onderhoud dat nodig was om de romp schoon te houden. Opvallend is dat juist de biocidevrije systemen de beste resultaten behaalden. Sommige traditionele antifoulings bleken gevoeliger voor aangroei van algen, mosselen en andere organismen. Volgens de onderzoekers bieden moderne coatings zonder biociden inmiddels een volwaardig alternatief voor conventionele producten. De uitkomsten sluiten aan bij een bredere ontwikkeling binnen Europa. De regelgeving rond het gebruik van biociden wordt steeds strenger en de druk op fabrikanten om milieuvriendelijkere alternatieven te ontwikkelen neemt toe. Verschillende producenten investeren daarom in nieuwe technieken, zoals gladde coatings die aangroei bemoeilijken zonder gebruik te maken van giftige stoffen. Het onderzoek onderstreept dat de markt voor antifouling zich nog steeds ontwikkelt. Nieuwe producten worden niet alleen beoordeeld op hun effectiviteit, maar ook op hun impact op het milieu. Verder lezen Ook werf Bayesian in zwaar weer De nasleep van de ramp met het superzeiljacht Bayesian krijgt steeds meer een juridisch en financieel karakter. The Italian Sea Group (TISG), het moederbedrijf van Perini Navi, heeft inmiddels bescherming tegen schuldeisers aangevraagd. Het bedrijf kampt met financiële problemen die overigens verder gaan dan alleen de gevolgen van de ramp met de Bayesian. Tegelijkertijd loopt een opmerkelijke schadeclaim van TISG tegen de eigenaar van het jacht, Revtom, dat wordt gecontroleerd door Angela Bacares, de weduwe van Mike Lynch, en tegen enkele bemanningsleden. De werf eist € 456 miljoen en stelt dat fouten van de bemanning het zinken hebben veroorzaakt en vervolgens tot grote reputatie- en omzetschade bij Perini Navi hebben geleid. Een eerdere claim uit september 2024 zorgt daarbij gemakkelijk voor verwarring. Advocaten van TISG dienden toen al een claim van ongeveer €222 miljoen in tegen onder anderen Bacares en bemanningsleden. TISG verklaarde kort daarna dat die procedure niet door de onderneming was goedgekeurd, liet de stukken intrekken en verbrak de relatie met de betrokken advocaten. De huidige claim van €456 miljoen is wel door TISG zelf aangespannen. Van een omgekeerde rechtszaak van Bacares tegen de werf heb ik vooralsnog geen betrouwbare bevestiging kunnen vinden. Wel heeft het Britse MAIB bij zijn onderzoek kwetsbaarheden in de stabiliteit van het jacht vastgesteld, terwijl TISG constructie- of ontwerpfouten bestrijdt en de oorzaak bij menselijk handelen legt. Juist die tegenstelling kan uiteindelijk van groot belang worden bij de verschillende aansprakelijkheidsprocedures rond de ramp. Beeld: © picture alliance / Alberto Lo Bianco Meer lezen Examenlocatie Oostende blijft gesloten Eerder schreven wij dat in België de examenlocatie voor het Stuurbrevet in Oostende tijdens de zomerstop gesloten zou zijn. Nu blijkt dat dit niet helemaal juist was. De verantwoordelijke Belgische dienst FOD Mobiliteit en Vervoer maakt bekend dat de examenlocatie definitief gesloten blijft. Wie nu nog examen wil doen voor het Algemeen of Beperkt Stuurbrevet kan terecht op een van de andere 3 locaties in Brussel, Antwerpen of Namen. Tijdens de volgende zomerstop in juli en augustus 2027 zal alleen de locatie Brussel open blijven. Naast het theoretische examen kan men voor de praktijktest terecht bij de erkende praktijkcentra. Nieuwe 1820 IJsselmeer leverbaar De Hydrografische kaartenset 1820 voor het IJssel- en Markermeer was precies in het hoogseizoen tijdelijk niet leverbaar. De vooraad was op bij de Dienst der Hydrografie. Omdat er sinds het verschijnen van de eerste editie in 2024 diverse correcties van toepassing waren heeft de Hydrografie gelijk een compleet nieuwe editie gemaakt. Deze is zojuist verschenen en vanaf vandaag ook uit voorraad leverbaar. Nu bestellen Nieuwe datahub van PredictWind PredictWind heeft de DataHub Pro geïntroduceerd, een nieuwe centrale communicatiehub voor zeil- en motorjachten. Het apparaat combineert onder meer Wi-Fi 6 met aansluitmogelijkheden voor Starlink en mobiele LTE-verbindingen. Aan boord verzamelt de DataHub gegevens uit bijvoorbeeld GPS, AIS en NMEA 2000 en maakt deze beschikbaar voor de diensten van PredictWind. Functies zijn onder meer volgen op afstand, ankeralarm, man-overboordalarm en het op afstand uitlezen van boordinstrumenten. Bij het wegvallen van een verbinding kan automatisch naar een andere beschikbare verbinding worden overgeschakeld. Lees meer Zonnecellen straks in elke vorm Onderzoekers van de University of Sheffield hebben zonnecellen rechtstreeks aangebracht op met koolstofvezel versterkte kunststof. Met een speciale sproeitechniek worden dunne perovskiet-zonnecellen op het sterke en lichte composietmateriaal aangebracht. Zo kan een constructiedeel tegelijkertijd een dragende functie hebben én elektriciteit opwekken. De onderzoekers bereikten op vlakke delen een rendement van 14 procent en slaagden er ook in zonnecellen aan te brengen op gebogen koolstofvezel. Zelfs na herhaalde mechanische belasting bleef de werking behouden. Dat maakt de techniek interessant voor onder meer auto's en vliegtuigen, maar en zeker ook voor de watersport. Rompen, dekken, opbouwen of andere composietdelen van een jacht zouden in de toekomst zelf zonne-energie kunnen opwekken, zonder dat daarvoor losse zonnepanelen op het oppervlak hoeven te worden gemonteerd. Voorlopig gaat het nog om onderzoek, maar het principe is veelbelovend. Meer lezen Jachtwerf Heeg overgenomen Vier medewerkers van Jachtwerf Heeg hebben het bedrijf waar zij werkten zelf overgenomen. Frans-Jan Punt, Auke de Jong, Arno Bos en Ezra Sybrandy namen vorig jaar al de werf over van eigenaar Geert Wijma. De oude bedrijfslocatie werd verkocht aan Wajer Yachts en Jachtwerf Heeg verhuisde naar een andere locatie in Heeg. De werf is vooral bekend van de Randmeer, waarvan sinds de jaren zestig meer dan 2.000 exemplaren zijn gebouwd. De markt is inmiddels sterk veranderd: onderhoud, winterstalling en de verkoop van gebruikte boten worden belangrijker. Toch willen de nieuwe eigenaren jaarlijks nog drie tot vijf nieuwe boten bouwen. Ook wordt verder gewerkt aan vernieuwing, waaronder een Randmeer met ingebouwde elektrische motor en aangepaste uitvoeringen van de Pointer 22 en 25. Lees verder