Vandaag verzenden wij de nieuwsbrief iets later dan gebruikelijk, maar met reden. Gisteren kregen wij namelijk van Vamex door dat zij een 'nieuwe' toetsmatrijs en nieuwe proefexamens op de website hadden geplaatst. Vandaag hebben wij de tijd genomen om deze nieuwe informatie te bestuderen en met name wat deze nieuwe informatie betekent voor hen die binnenkort examen Klein Vaarbewijs gaan doen. Vandaar de wat verlate nieuwsbrief.
Trouwe lezers herinneren zich mijn twee eerdere stukjes (stukje 1 en stukje 2) over de geruchten dat er nieuwe leerstof stilletjes zijn entree had gemaakt op de examens. Veel mensen hebben daar op gereageerd en zo ontstond een redelijk betrouwbaar beeld waaruit inderdaad geconcludeerd mag worden dat, hoewel de officiele exameneisen en de -afbakening niet zijn gewijzigd, er toch op lijkt dat "nieuwe" leerstof op het examen voorkomt. Nieuw is hier echter wel een relatief begrip. De afbakening van de leerstof is op veel punten namelijk op meerdere manieren uit te leggen. Omdat de afbakening echter de laatste jaren niet of nauwelijks is verandert, bestond er bij opleiders, auteurs en uitgevers van lesmateriaal een redelijk goed beeld wat de kandidaat wel of niet voor het examen moet kennen. Hetgeen op zich ook dan weer reden tot discussie was; "leiden we op voor het examen of willen we mensen leren varen?" Onze inventarisatie leverde in ieder geval voldoende reden op om aan te nemen dat de examencommissie binnen de huidige afbakening naar nieuwe vragen aan het zoeken was. Hetgeen later in contact met Vamex werd aangegeven."Zij bevestigen dat de afbakening niet is aangepast. Wel is het zo dat men de vragenbank met examenvragen continu aan het verbeteren is. Onder andere is men bezig meer de nadruk te leggen op inzicht in de praktijk en inzicht over de leerstof. Later deze maand zal Vamex een nieuwe en duidelijkere afbakening presenteren. Wat de consequenties daarvan zullen zijn leest u later in de Vaarwijzer Nieuwsbrief.
De conclusie was voorlopig dat Vamex stelt netjes binnen de afbakening te blijven, dat veel opleiders van mening zijn dat dit niet zo is.
In mijn contact met Vamex heb ik hen in ieder geval aangeraden om de twee enige proefexamens die beschikbaar zijn eens kritisch te bekijken of deze nog wel representatief waren voor wat voor vragen er op het huidige examen voorkomen. Ik was dan ook zeer verheugd met de twee nieuwe proefexamens die men gisteren op de website publiceerde.
Nieuwe toetsmatrijs
Een toetsmatrijs is een soort van sjabloon voor het examen en deze geeft aan hoe een typisch examen is opgebouwd en hoe de vragen en puntenverdeling over de verschillende te leren onderwerpen verdeeld zijn. Hoewel Vamex schreef dat er een nieuwe toetsmatrijs is geplaatst, is dit feitelijk de toetsmatrijs die al sinds 1 juli 2011 wordt gehanteerd. Het verschil met de toetsmatrijs van daarvoor is miniem. Een vraag minder over de roer- en schroefwerking en een vraag meer over de bijzondere omstandigheden bij het manoeuvreren.
Proefexamen Klein Vaarbewijs I
Dat wat Vamex ons eerder liet weten lijkt te kloppen. De vragen zijn beter te lezen en leggen iets meer de nadruk op het toepassen van het geleerde en iets minder op het kennen. Bijvoorbeeld:
- Vraag oude stijl: Wat geeft een baggerwerktuig aan dat overdag nevenstaande dagmerken voert?
- Vraag nieuwe stijl: Wat geeft een baggerwerktuig volgens het BPR overdag aan wanneer het aan één kant een rode bol en aan de andere kant twee groene ruiten voert?
Sommige vragen zijn wat lastiger te beantwoorden om dat soms in een vraag meerdere zaken worden getoetst. Ook stelt men zo nu en dan vragen in de vorm van twee stellingen, waarbij u dan moet antwoorden of deze juist of onjuist zijn. Hoewel dat op andere examens ook voorkomt, vinden wij dat een riskante manier van examineren. Goede vragen schrijven is lastig, goede stellingvragen schrijven is veel lastiger. Eigenlijk is het beter om een dergelijke vraag in twee vragen te splitsen. Als een examen echter uit een vastgesteld aantal vragen bestaat, kan de examinator soms de verleiding toch niet weerstaan.
En gelukkig dat in dit proefexamen een echt nieuwe vraag voorkomt over twee geschakelde accu's. Dat bevestigd dat er wat meer en nieuwe vragen over techniek kunnen voorkomen.
Proefexamen Klein Vaarbewijs II (Aanvullend)
Afgezien van wat voor het andere proefexamen al gemeld werd, zie ik hier opzienbarende veranderingen of het zou moeten zijn dat er geen enkele vraag over de Bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee (BVA) voorkomt. Het belang van het BVA is al lang geleden sterk teruggebracht.
Conclusie
Afgezien van wellicht de vragen over electriciteit aan boord, waarover discussie kan bestaan of dat wel of niet binnen de huidige afbakening valt, zie ik geen grote verschillen. Wel een paar duidelijke verbeteringen; overwegend duidelijkere vragen en iets meer nadruk op het toepassen van het geleerde. Het belangrijkste om te concluderen is wel dat in ieder geval het huidige lesmateriaal (boeken en oefen cd's) nog steeds goed aansluiten bij de voorgeschreven leerstof en de huidige praktijk van examineren.
Wat wel blijft is dat het jammer is dat er slechts een proefexamen van elk examen beschikbaar is. Mijn conclusie lijkt daardoor gebasseerd op een steekproef, maar is dat niet. Dagelijks doen immers vele kandidaten examen voor het klein vaarbewijs. Ruim de helft van hen heeft zich voorbereid met een door ons gemaakte oefen cd en de meerderheid van hen slaagt nog steeds met een gemiddeld betere score. Uit de feedback die wij van deze kandidaten krijgen wisten we het eigenlijk toch al.
