Vaarwijzer Nieuwsbrief - 2026 week 17

Klein Vaarbewijs onder de loep De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek naar het Klein Vaarbewijs (KVB). Aanleiding voor dit onderzoek zijn de veranderingen op het water en de vraag of het huidige vaarbewijs nog past bij de praktijk van vandaag. Het beeld dat uit het onderzoek naar voren komt, is genuanceerd. De drukte op het water laat zich niet eenduidig aantonen, maar het verkeersbeeld verandert wel. Er zijn meer recreanten, de samenstelling van de vloot verschuift en de beroepsvaart wordt groter. Tegelijkertijd is er een stijgende lijn in het aantal ongevallen waarbij pleziervaart betrokken is, vooral eenzijdige ongevallen zonder duidelijke directe oorzaak. Kloof tussen theorie en praktijk Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat het Klein Vaarbewijs in zijn huidige vorm volgens veel gebruikers onvoldoende aansluit op de praktijk. Zowel pleziervaarders als beroepsschippers zien het vaarbewijs als een goede basis, maar niet als een garantie dat iemand ook daadwerkelijk veilig kan varen. Uit de consultaties blijkt dat veel schippers het gedrag en de kennis van andere vaarweggebruikers als risicofactor zien. Tegelijkertijd vindt een meerderheid dat het huidige examen te theoretisch is en meer gericht zou moeten zijn op praktische situaties. Daarbij moet wel worden aangetekend dat deze uitkomsten vooral gebaseerd zijn op meningen en ervaringen van gebruikers. Het onderzoek zelf stelt expliciet dat hiermee geen direct verband kan worden gelegd tussen het bezit van een vaarbewijs en het aantal ongevallen. Meer praktijkgericht opleiden Zowel uit het marktonderzoek als uit gesprekken met stakeholders komt een duidelijke richting naar voren: het vaarbewijs moet meer op de praktijk gericht worden. Dat betekent onder meer: meer nadruk op inzicht en toepassing van regels meer aandacht voor reisvoorbereiding en risicobeoordeling beter omgaan met drukte en interactie met beroepsvaart Over de manier waarop dat moet gebeuren, lopen de meningen uiteen. Vooral vanuit de beroepsvaart wordt gepleit voor een praktijkexamen. Opleiders en belangenorganisaties wijzen juist op de praktische bezwaren daarvan, zoals kosten, uitvoerbaarheid en het risico dat de drempel om een vaarbewijs te halen te hoog wordt. Minister kiest voor beperkte aanpassing De minister neemt een aantal conclusies uit het onderzoek over, maar kiest nadrukkelijk niet voor ingrijpende veranderingen. Er komt: geen verplicht praktijkexamen voor het Klein Vaarbewijs geen uitbreiding van de vaarbewijsplicht naar meer typen schepen geen invoering van een vaarbewijsplicht op specifieke vaarwegen Volgens het ministerie is er onvoldoende bewijs dat dergelijke maatregelen daadwerkelijk leiden tot meer veiligheid op het water. Daarnaast spelen praktische bezwaren een belangrijke rol, zoals handhaafbaarheid en uitvoeringskosten. Wat wel wordt opgepakt: het theorie-examen wordt meer op de praktijk gericht er komt meer aandacht voor voorlichting en gedrag op het water er wordt wel gekeken naar aanvullende eisen voor snelvarende recreatievaart, omdat daar relatief veel incidenten plaatsvinden Rol van gedrag en ervaring Opvallend in het onderzoek is dat veel oorzaken van ongevallen niet direct te herleiden zijn tot het ontbreken van een vaarbewijs, maar eerder tot factoren zoals: gebrekkige voorbereiding onvoldoende ervaring verkeerd inschatten van situaties technisch falen of onderhoud Daarmee verschuift de discussie deels van regels naar gedrag en vaardigheden. Belanghebbenden benadrukken dat goed zeemanschap en ervaring op het water minstens zo belangrijk zijn als theoretische kennis. Kritiek en discussie De keuze om geen praktijkexamen in te voeren, ligt gevoelig. Vanuit de beroepsvaart wordt al langer gepleit voor strengere eisen, juist vanwege de toenemende drukte en verschillen in vaardigheid op het water. In de sector wordt dan ook kritisch gereageerd op het besluit om daar nu niet toe over te gaan. Tegelijkertijd is er bij andere partijen juist zorg dat strengere eisen de toegankelijkheid van de watersport beperken, zonder dat duidelijk is of de veiligheid daarmee daadwerkelijk verbetert. Vervolg De minister ziet het onderzoek als een tussenstap. Verdere besluitvorming wordt mede gebaseerd op aanvullend onderzoek, onder andere naar ongevallen en de rol van snelvarende recreatievaart. De Tweede Kamer moet zich nog over de uitkomsten buigen. Daarmee is de discussie over de toekomst van het Klein Vaarbewijs nog niet afgerond. De Vaarwijzer Nieuwsbrief blijft dit nauwgezet voor u volgen en zal daar met regelmaat verslag van doen. Redactioneel commentaar Het is goed dat het Klein Vaarbewijs en de veiligheid op het water nadrukkelijk op de agenda staan. De veranderingen op het water zijn zichtbaar en vragen om aandacht, zeker nu de verschillen tussen gebruikers groter worden. Dat er geen praktijkexamen komt voor het Klein Vaarbewijs is een begrijpelijke keuze. Jaarlijks doen meer dan 30.000 kandidaten examen. Het omzetten van dit systeem naar een praktijkexamen vraagt om een volledig nieuwe infrastructuur: voldoende opleiders en examinatoren, geschikte schepen, een landelijk dekkend opleidingsaanbod en een uitvoerbaar examenprogramma. Dat is niet op korte termijn te realiseren. Opvallend is bovendien dat in de beroepsvaart juist een tegengestelde ontwikkeling zichtbaar is, waarbij praktijkervaring deels wordt vervangen door training en examinering met simulatoren. De keuze om het theorie-examen praktijkgerichter te maken, ligt dan ook voor de hand. Het huidige examen toetst al in toenemende mate op inzicht, maar wordt nog vaak als theoretisch ervaren. Dat heeft niet alleen te maken met de inhoud van het examen, maar ook met de manier waarop kandidaten zich voorbereiden. De grootste groep kiest voor een vorm van zelfstudie. Opleiders passen zich daar op aan. Opleidingen en lesmateriaal richten zich daardoor vooral op wat nodig is om te slagen. Als het examen daadwerkelijk meer op de praktijk wordt gericht, zal ook het lesmateriaal daarin moeten meebewegen. Dat vraagt om afstemming tussen het ministerie, het CBR, opleiders en uitgevers. Daar ligt de sleutel om de stap van theorie naar praktijk overtuigend te maken. Record oceaanbodem in kaart gebracht Het internationale samenwerkingsproject Seabed 2030 heeft in het afgelopen jaar een recordoppervlakte van vijf miljoen vierkante kilometer aan zeebodem in kaart gebracht. Daarmee komt het totale in kaart gebrachte deel van de oceaanbodem op ruim een kwart van het wereldwijde oppervlak. Het project, dat als doel heeft om uiterlijk in 2030 een volledige kaart van de oceaanbodem te realiseren, profiteert van steeds betere data-uitwisseling tussen overheden, onderzoeksinstituten en commerciële partijen. De nieuwe gegevens zijn niet alleen van belang voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook voor veilige navigatie, kabel- en pijpleidingplanning en het beter begrijpen van klimaateffecten in de oceanen. Meer lezen Zeeland versnelt onderhoud kunstwerken De provincie Zeeland maakt de komende jaren miljoenen euro’s extra vrij om versneld bruggen, tunnels, dijken en sluizen te onderhouden, op te knappen of te vervangen. Een groot deel van de Zeeuwse infrastructuur is gebouwd in de wederopbouwperiode na de oorlog en de Watersnoodramp van 1953. Veel bruggen, tunnels en sluizen zijn verouderd en niet toegerust op het steeds zwaardere verkeer, schrijven Gedeputeerde Staten in een toelichting op de voorjaarsnota. Bovendien wordt hiervan veel meer gebruikgemaakt. Het onderhoudsbudget van 24 miljoen euro per jaar wordt daarom verhoogd met jaarlijks 2 tot 4 miljoen euro. Gedeputeerde Harry van der Maas (mobiliteit) zegt dat de provincie onder meer geld uittrekt voor groot onderhoud van de Oesterdam tussen Zuid-Beveland en Tholen. Ook voor de renovatie van de Grote Sluis in Veere wil het college van Gedeputeerde Staten budget vrijmaken. Lees verder Weerman Henk Huizinga met pensioen Na ruim 35 jaar als zeil-weerman stopt weerman Henk Huizinga na dit pinksterweekend met zijn vertrouwde Weekend Weerbericht. Het Weekend Weerbericht van Henk Huizinga vormde bijna 20 jaar een vertrouwd onderdeel van de planning van honderden watersporters. Henk Huizinga (75) begint in 1972 als jonge meteoroloog. Hij werkt twintig jaar voor het KNMI op Schiphol om vliegers van weersverwachtingen te voorzien. Veel vliegers vragen Henk ook om advies voor hun zeiltochten en in 1990 richt Henk NimosMeteo op. Verder lezen Huizinga schreef de afgelopen jaren ook de nodige boeken. Deze zijn te bestellen in de Vaarwinkel. Naar de Vaarwinkel Leren navigeren Wie de stap wil zetten van “examenstof beheersen” naar zelfstandig en met vertrouwen navigeren op open water, komt al snel uit bij de Studiewijzer Kustnavigatie. Dit praktische leerboek is bij uitstek geschikt voor zelfstudie en neemt u stap voor stap mee van de basis naar het echte werk op zee. De eerste vier hoofdstukken sluiten naadloos aan op de leerstof voor het Klein Vaarbewijs 2. Daarmee legt u een solide basis en bent u klaar voor het aanvullende examen voor het Klein Vaarbewijs 2. In de daaropvolgende hoofdstukken gaat het boek verder waar het Klein Vaarbewijs stopt: u leert navigeren op kust- en getijdenwateren, onder uiteenlopende omstandigheden en met realistische situaties. Precies deze verdieping maakt het verschil tussen “weten hoe het moet” en “het ook echt kunnen”. Navigeren is een vaardigheid die het varen leuker, uitdagender en vooral veiliger maakt. Wie begrijpt wat hij doet, plant met vertrouwen een oversteek, houdt overzicht in drukke vaargebieden en geniet simpelweg meer van elke tocht. De Studiewijzer Kustnavigatie vormt bovendien een goede basis voor het diploma Praktische Kustnavigatie en sluit aan op de leerlijnen van zowel de CWO als het Nationaal Watersport Diploma. Het boek is niet voor niets onderdeel van onze complete online cursus Kustnavigatie. Voor de start van het nieuwe vaarseizoen is dit hét moment om uw navigatiekennis naar een hoger niveau te tillen. De Studiewijzer Kustnavigatie is nu tijdelijk verkrijgbaar met een aantrekkelijke van-voor prijs, waardoor de stap om verder te leren wel heel toegankelijk wordt. En wie besluit de complete online cursus te doen kan ook rekenen op een stevige korting! Wilt u met meer zekerheid, inzicht en plezier het open water op? Dan is de Studiewijzer Kustnavigatie uw gids. Bekijk de aanbieding Subsidie voor verduurzaming binnenvaart Binnenvaartschippers die duurzaam willen gaan varen kunnen hier na de zomer subsidie voor aanvragen. De subsidie kan gebruikt worden om een schip om te bouwen zodat deze (hybride-) elektrisch of op waterstof of methanol kan varen, of om dit bij de bouw van een nieuw schip mogelijk te maken. De internetconsultatie voor de regeling begon op 22 april, zodat belanghebbenden gedurende een periode van zes weken een zienswijze kan indienen. Het ministerie van Infrastructuur organiseert tussen 2026 en 2030 verschillende subsidierondes, waarvoor in totaal circa 230 miljoen euro beschikbaar is. In de eerste ronde, die in het derde of vierde kwartaal van het jaar wordt opengesteld, is circa 39 miljoen euro beschikbaar. Scheepseigenaren kunnen voor verschillende vormen van verduurzaming kiezen. Zo is er de optie van elektrisch varen, aangedreven door batterijen of een waterstof-brandstofcel. Een andere mogelijkheid is een verbrandingsmotor die op waterstof of methanol functioneert. Voor het ombouwen van een klein schip is het mogelijk om voor hybride-elektrisch te kiezen. Internetconsultatie   Kent u iemand voor wie dit ook interessant is? Stuur deze editie gerust door of deel de online versie. Deel deze nieuwsbrief (online versie)